Hemşehrimiz Prof. Dr. Pampal ‘Bir fay çok tehlikeli’

Adana’da gece saatlerinde meydana gelen 5 büyüklüğündeki deprem, akıllara aylar önce yaşanan benzer sarsıntıyı getirdi. İki deprem de aynı ilçede ve neredeyse aynı saatte meydana gelirken, uzman isim dikkat çeken fay uyarısında bulundu. “Bir fay çok tehlikeli” diyen Prof. Dr. Süleyman Pampal, özellikle Adana dendiğinde hemen akla gelen Savrun Fayı’na yönelik ise ezberleri bozan önemli açıklamalarda bulundu.
Geçtiğimiz mayıs ayında yine Adana’nın Saimbeyli ilçesinde saat 04.26’da 4,9 büyüklüğünde bir deprem meydana gelmişti. Depremin 8,6 kilometre derinlikte oluştuğu ve Kahramanmaraş, Osmaniye, Kayseri, Niğde ‘de oluştuğu bildirilmişti.
Bu deprem sonrası Adana’da sıklıkla saha çalışmalarını sürdüren, doktorasını Kadirli-Kozan-Feke (Adana) bölgesinin stratigrafisi ve tektonik özellikleri üzerine yapan Gazi Üniversitesi Deprem Araştırma Merkezi Kurucu Başkanı Prof. Dr. Süleyman Pampal Adana ve çevresinde sıkça gündeme gelen Savrun Fayı’na ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulunmuş, özellikle 6 Şubat depremlerinin ardından “büyük deprem üretebilir” iddialarıyla gündeme gelen fay hattının sanıldığı gibi aktif olmadığını belirterek şu bilgilerin altını çizmişti:
— Adana dendiğinde genelde Savrun Fayı’na dikkat çekiliyor. Özellikle 6 Şubat depremlerinden sonra Savrun Fayı daha fazla dillendirilmeye başlandı. ‘7 büyüklüğünde deprem üretecek’ diye de altı çiziliyor. Ancak bu bölgeye oldukça hâkim ve hâlâ arazi çalışmalarını yürüten biri olarak, hatta Savrun Fayı ile ilgili özel çalışmalar yapan biri olarak söyleyebilirim ki Savrun Fayı direkt olarak aktif değil. Bunu hep söylüyorum. Ayrıca iki kez Jeoloji Kurultayı’nda bildiri olarak da sundum.
— Savrun Fayı çok parçalı bir yapıya sahip. Bu fayın kuzey kesimi 6 Şubat depremlerinde kırıldı. Göksun’dan başlayarak belli bir bölüme kadar kırıldı. Bu yüzey kırıklarını tespit ettik. Savrungözü’nden Kozan’a doğru uzanan yaklaşık 40-45 kilometrelik bir fay var. Ancak bu fay Miyosen (Yaklaşık 23 milyon yıl önce başlayıp 5,3 milyon yıl önce sona ermiştir ve Neojen Dönemi’nin ilk kısmını oluşturur) öncesinde kırıldı. Miyosen’den sonra da neredeyse 20 milyon yıldır hareket etmemiş bir fay. Hadi varsayalım aktif olmayan fay da bazen hareket edebilir, çevredeki büyük depremlerin etkisiyle kırılabilir. Ancak kırıldığını varsaysak bile tek parça ve kırılacak bir fay değil, çok parçalı bir fay.
PEKİ GECE YARISI MEYDANA GELEN 5 BÜYÜKLÜĞÜNDEKİ DEPREMİ HANGİ FAY TETİKLEDİ?
Yaşanan son depremi yine Prof. Dr. Süleyman Pampal, bölgede asıl dikkat edilmesi gerekenin Savrun Fayı’nı kesen aktif tali faylar olduğunu söyledi. Prof. Dr. Pampal, özellikle Kozan’ın kuzeyindeki depremlere işaret ederek şu bilgilerin altını çizdi:
— Savrun’u kesen en az beş-altı adet aktif fay var. Bunların tamamı tespit edildi. Örneğin 2024 ve 2025 yıllarında Kozan’ın kuzeyinde, Akçaluşağı ve Himmetli bölgesinde 5,5 büyüklüğünde iki deprem meydana geldi. Akçaluşağı ve Bozdoğan Uşağı fayları olarak tanımladığımız bu yapılar kırılıyor ve Savrun Fayını kesen aktif faylar olarak karşımıza çıkıyor.
— Saimbeyli’de meydana gelen 5 büyüklüğündeki deprem Savrun Fayı üzerinde oluşmadı. Saimbeyli’de yaşanan depremi üreten de yine bu tür tali faylardan biri oldu. Zaten 6 Şubat depremlerinden sonra bölgedeki en büyük ve sık artçıların önemli kısmı burada oluştu. On binlerce artçı meydana geldi. Bu depremi de o artçı sürecinin devamı olarak bile değerlendirmek mümkün.
‘BÖLGEDE 5-6 BÜYÜKLÜĞÜNDE DEPREM ÜRETECEK FAYLAR VAR AMA BİRİ ÇOK TEHLİKELİ’
Bölgede 5 ila 6 büyüklüğünde deprem üretme potansiyeline sahip faylar bulunduğunu belirten Prof. Dr. Süleyman Pampal, buna karşın daha büyük risk taşıyan başka bir fay üzerinde çalışmalarını sürdürdüğünü açıkladı:
“Savrun Fayı’nı kesen doğu-batı yönlü 5-6 büyüklüğünde deprem üretme potansiyeline sahip. Ancak en kuzeyde, Saimbeyli ile Göksun arasında daha büyük deprem üretebilecek bir fay var. O fayın özelliklerini çalışıyorum. Henüz çalışmayı son aşamaya getiremedik. Ancak büyük ve yıkıcı bir deprem üretme potansiyeli olduğunu söyleyebilirim.”
Bölgede yeni faylar üzerinde çalışan ve haritalandıran Prof. Dr. Süleyman Pampal, “Bu son depremi üreten fay bu çalıştığımız faylardan biri de olabilir, çünkü bölgeye oldukça yakın bunlar” ifadelerini kullandı. Fayların yalnızca haritalar üzerinden değil, saha çalışmalarıyla da doğrulanması gerektiğini belirten uzman isim, “Bir fayın aktif mi pasif mi olduğunu anlamak için araziye çıkmak, doğrudan gözlem yapmak ve yerinde inceleme şarttır” şeklinde konuştu.