Terk edilmiş köy kültür ve sanatla yeniden canlanacak

Denizli'nin Çal ilçesine bağlı Dağmarmara Mahallesi'nin yıllar içerisinde büyük ölçüde terk edilen eski yerleşim alanını yeniden hayata kazandırmak amacıyla hazırlanan proje, bölgenin geleceğine yönelik yeni bir vizyon ortaya koyuyor. Dağmarmara Mahalle Muhtarı Hüseyin Ünal ve Mimar Hasibe Feza'nın öncülüğünde, yaklaşık iki yıllık araştırma ve planlama sürecinin ardından geliştirilen Dağmarmara Yaşayan Anadolu Kültür ve Sanat Köyü Projesi ile tarihi dokunun korunması, geleneksel sanatların yaşatılması ve turizmin canlandırılması amaçlanıyor.

Tarihi taş evler yeniden değerlendirilecekProjenin temel hedeflerinden birini, Dağmarmara'nın geleneksel mimari dokusunun korunması oluşturuyor. Anadolu'nun taş işçiliğini yansıtan eski köy evlerinin özgün özelliklerine uygun şekilde restore edilmesi ve kullanılabilecek yapıların yeniden işlevlendirilmesi planlanıyor.

Eğimli araziye uyum sağlayan, bir evin çatısının diğerinin terası olarak kullanıldığı geleneksel yerleşim düzeninin korunması hedefleniyor. Mimar Hasibe Feza tarafından hazırlanan çalışmada, yeni yapılaşmanın mevcut parsellerle sınırlandırılması, kat yüksekliklerinin korunması ve geleneksel cephe özelliklerinin sürdürülmesi öngörülüyor.

Köydeki bazı yapıların konaklama alanı, bazılarının ise sanatçıların yaşayarak üretim yapabilecekleri atölyeli evler olarak düzenlenmesi düşünülüyor. Geleneksel Anadolu sanatları yaşatılacakDağmarmara'nın kültür ve sanat merkezi haline getirilmesi kapsamında ebru, hat, minyatür, çini, dokuma, ahşap işçiliği ve deri işlemeciliği gibi geleneksel sanatların aynı ortamda buluşturulması amaçlanıyor.

Sanatçı ve zanaatkârların köyde üretim yaparak eserlerini ziyaretçilerle buluşturması, deneyimli ustaların bilgi ve birikimlerini genç kuşaklara aktarması planlanıyor. Yöresel yemekler, geleneksel kıyafetler, müzikler ve kültürel etkinliklerle Anadolu'nun farklı yaşam biçimlerinin de tanıtılması hedefleniyor.

Köyde bulunan eski ilkokul, cami ve lojman gibi yapıların kültürel ve eğitsel faaliyetler için değerlendirilmesi de proje kapsamında yer alıyor. Pamukkale'den Çal'a yeni turizm rotası hedefleniyorProjenin önemli amaçlarından biri de Denizli turizmini Pamukkale dışındaki bölgelere yaymak.

Bu kapsamda Pamukkale, Gözler, Dağmarmara, Çal Bağ Yolu ve Kaklık Mağarası'nı bir araya getiren yeni bir kültür ve doğa turizmi güzergâhı oluşturulması planlanıyor. Dağ manzarası, doğal su kaynakları, tarıma elverişli iklimi ve çevresindeki yürüyüş yollarıyla öne çıkan bölgede kamp alanları, doğa yürüyüşü parkurları, bisiklet rotaları ve fotoğrafçılık etkinlikleri için uygun alanların değerlendirilmesi düşünülüyor.

Mevcut Menderes yürüyüş yolunun bakım ve işaretlemelerle daha kullanışlı hale getirilmesi de hedefler arasında bulunuyor. Altyapı ve ulaşım da yenilenecekProjenin hayata geçirilmesi için tarihi yapıların korunmasının yanı sıra köyün altyapısının iyileştirilmesi de planlanıyor.

Temiz su, kanalizasyon, arıtma ve yangın güvenliği sistemlerinin düzenlenmesi, yaklaşık 3 kilometrelik köy yolunun doğal dokuya uygun malzemelerle yenilenmesi öngörülüyor. Bölgede otopark alanları, dinlenme noktaları, çeşmeler ve ziyaretçilerin kullanabileceği ortak alanların oluşturulması da gündemde.

Ayrıca Denizli, Pamukkale, Gözler, Dağmarmara, Çal ve Kaklık güzergâhında düzenli toplu taşıma hizmeti sağlanması öneriliyor. Yerel halkın yaşamı ve hakları korunacakDağmarmara Mahalle Muhtarı Hüseyin Ünal ve Mimar Hasibe Feza'nın öncülüğünde hazırlanan projede, yerel halkın yaşam biçiminin ve mülkiyet haklarının korunması da esas alınıyor.

Mevcut köy sakinlerinin yerlerinden edilmeden yaşam koşullarının iyileştirilmesi, yeni iş alanlarının oluşturulması ve gençlerin kültürel üretime katılması amaçlanıyor. Özellikle tarımsal faaliyetlerin azaldığı dönemlerde yöre halkına alternatif gelir kaynakları oluşturulması hedefleniyor.

Geleneksel sanat ustalarının köye yerleşmesini ve kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasını destekleyecek çalışmaların geliştirilmesi de planlanıyor. Proje kamu kurumlarına sunulacakYaklaşık iki yıllık hazırlık sürecinin ardından oluşturulan Dağmarmara Yaşayan Anadolu Kültür ve Sanat Köyü Projesi'nin destek ve iş birliği sağlanması amacıyla Çal Kaymakamlığı, Çal Belediyesi, Pamukkale Üniversitesi, Denizli Valiliği, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ve Denizli Büyükşehir Belediyesi gibi kurumlara sunulması öngörülüyor.

Restorasyon, altyapı, ulaşım ve kültürel faaliyetlerin aşamalı olarak hayata geçirilmesi için kamu kurumlarının yanı sıra özel sektör temsilcileri ve sanat kuruluşlarıyla da iş birliği yapılması hedefleniyor. Gerekli desteğin sağlanması halinde projenin, Dağmarmara'yı yeniden bir yaşam alanına dönüştürürken Çal ilçesinin sosyal ve ekonomik gelişimine de katkı sunması bekleniyor.