Doğuştan bir arka yüzgeci olmayan caretta DOA, Lübnan kıyılarına ulaştı

Antalya'nın Belek kumsalında doğuştan bir arka yüzgeci bulunmadığı belirlenen caretta caretta DOA, uydu izleme cihazıyla takip ediliyor. 25 Temmuz'da Belek sahilinden denize bırakılan kaplumbağanın verileri, Kıbrıs'ın güneyinden Doğu Akdeniz'e yönelerek Lübnan kıyılarına ulaştığını ortaya koydu.

Uydu haritasında DOA'nın son konumunun Belek'e kuş uçuşu uzaklığı 541 kilometre olarak gösterildi. Göç ve kışlama davranışları izlenmeye devam ediyor. Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD), Akdeniz'in en büyük caretta caretta yuvalama alanlarından biri olan Belek'te 32 yıldır deniz kaplumbağalarını koruma çalışmaları yürütüyor.

Boğazkent kumsalında yumurtlamak için karaya çıkan yetişkin bir carettanın arka yüzgeçlerinden birinin olmadığı fark edildi. DOA adı verilen kaplumbağanın yüzgecini sonradan kaybetmiş olabileceği değerlendirildi; veteriner hekim muayenesi ve röntgen incelemesinde yara izine rastlanmadı.

Kontroller, uzvun doğuştan gelişmediğini gösterdi. YUVAYA ULAŞMAKTA ZORLANDIEKAD Başkanı Dr. Ali Fuat Canbolat, DOA'yı kumsalda yuva açmaya çalışırken gördüğünü anlattı. Canbolat, “Bu hayvanın arka üyesi yok. Bu hayvanı yuva yapmaya çalışırken gördüm kumsalda.

Kendi haline bıraktım. Yuvayı açamıyordu. Çünkü iki arka üyesini kullanarak açıyor bu hayvanlar. Biri var, diğeri yok. Yumurtalar hazır ve döllenmiş, bekliyor. O hayvan yumurtlamaya çıkıyor, yuvayı açamıyor. 50 santim falan olması gerekiyor.

Bu 10- 15 santim ancak açabiliyor. Ve yumurtalarını oraya bırakıp gidiyor” dedi. DOA'nın yüzeye yakın bıraktığı yumurtalar, EKAD ekiplerince uygun derinlikte hazırlanan yuvaya taşınarak koruma altına alındı. Canbolat, kaplumbağanın göç edip etmediğini görmek için uydu cihazı takma konusunda düşündüklerini belirtti.

“Bu hayvan zaten o halde 20 yaşına gelmiş en azından. Yumurta da bırakıyor. Taksak mı, takmasak mı diye çok düşündüm açıkçası. Ama merakım önden geldi. Bu hayvan 20 yıldır yaşıyor, çiftleşmiş. Yumurtlamaya da çıktı. Tamam yuvayı açamadı ama hayvanın bir yaşam savaşı var.'O izleme cihazını bu hayvana takalım' dedim.

Ne yapıyor acaba? Bir yerde gezip orada kalıyor mu? Gidiyor mu? Antalya'da mı kalıyor? Yoksa bir yerlere göç ediyor mu? Evet, göç ettiğini gördük. Lübnan kıyılarına gitti” ifadelerini kullandı. BİLİMSEL KAYITLARDA İLK ÖRNEKEKAD Yönetim Kurulu Üyesi ve Ordu Üniversitesi'nden Prof.

Dr. Onur Candan, doğuştan uzuv gelişmemesi durumunun “amelik” olarak tanımlandığını belirtti. Candan, “Şu ana kadar literatürde amelik bir bireyle ilgili herhangi bir yayın yok. Bildirilmiş bir rapor yok. Yuvalamaya çıkan ampute bireyler var.

Ama amelik birey yok” dedi. DOA'nın uydu cihazıyla izlenen, bu özelliğe sahip dünyada bilinen tek deniz kaplumbağası olduğunu söyleyen Candan, doğada başka amelik bireylerin bulunabileceğini ancak bilimsel olarak raporlanmış örneklerinin bilinmediğini kaydetti.

Candan, ilk incelemede yüzgecin sonradan kaybedilmiş olabileceğinin düşünüldüğünü, elle kontrolde kemik parçası görülmemesi üzerine röntgen çekildiğini aktardı. Belek'teki bir veteriner hekimin sağladığı röntgen hizmetinde, bağlantı bölgesi olarak tanımlanan asetabulumun da gelişmediği belirlendi.

Candan, “Doğuştan böyle bireylere amelik deniyor. Ameli bireyler. Üye hiç gelişmemiş” dedi. Röntgen bulgularının yüzgecin kopmadığını, gelişim sürecinde hiç oluşmadığını gösterdiğini söyledi. DOA'nın hayatta kalıp üreme yaşına ulaşmasının önemine değinen Candan, “Deniz kaplumbağası gibi hem yuvalamasında hem denizdeki hareketlerinde arka ayakları çok önemli olan bir canlıda bu hayvanın doğuştan böyle olması.

Sen nasıl denize gittin, o kadar şeyden kurtuldun, o kumsaldan, yuvadan nasıl çıkabildin? Yuvadan çıkarken de arka ayaklar çok önemli. Ve sen yıllardır gelip, sahillere nasıl yumurtluyorsun? Bu hayvanın hayatta kalması inanılmaz bir şey.

Zaten bu başlı başına bir hikaye” diye konuştu. VERİLER KARŞILAŞTIRILACAKUydu verilerinin ayrıntılı analizleri henüz tamamlanmadı. Candan, DOA'nın hareketlerinin diğer kaplumbağalarla karşılaştırılacağını belirterek günlük aktivite süreleri ve mesafelerinin incelendiğini söyledi.

“DOA'nın mesela günlük aktivitelerini, kaplumbağaların günlük aktivite süreleri bellidir, gidecekleri mesafeler vesaire bunlar belli. Zaten bu verileri de topluyoruz. DOA'nın mesela verilerini çok merak ediyorum o açıdan.

Takibi tamamlandığında ya da analizleri yaptığımızda çıkacak ortaya. Diğer kaplumbağalardan hiçbir eksiği yok mu acaba? Aynı hızda mı gidiyor, günlük mesafeleri aynı şekilde mi katediyor? Şu an baktığımızda göç rotası oldukça düzenli.

Aktivite bazında bir sıkıntı görünmüyor ama aktivite sayılarını henüz hazırlamadık. O nedenle net bir şey söyleyemiyorum” dedi.