Ehliyet sahiplerine uyarı: Böyle olmayan ayvayı yedi

Türkiye'de sürücü belgelerinin arka yüzünde bulunan 103 kodu, belirli aralıklarla sağlık kontrolünden geçmesi gereken sürücüleri ilgilendiriyor. Kontrol süresini kaçıranlar, trafik denetimlerinde idari yaptırımlarla karşılaşabiliyor.

EHLİYETTE 103 KODU NE ANLAMA GELİYOR?İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün sürücü belgesi işlemlerine ilişkin düzenlemelerinde yer alan 103 kodu, sağlık raporu yenileme sürelerini ifade ediyor. Yeni tip ehliyetlerin arka yüzündeki 12 numaralı alanda bulunan bu kod, sürücünün hangi aralıklarla sağlık kontrolünden geçmesi gerektiğini gösteriyor.103 kodu bütün sürücü belgelerinde bulunmuyor.

Sağlık değerlendirmesi sonucunda belirli aralıklarla yeniden muayene edilmesi gereken kişiler için kullanılıyor. Bu nedenle ehliyetinde 103 kodu bulunmayan sürücüler açısından söz konusu özel periyodik kontrol şartı uygulanmıyor.103 KODLARI VE SAĞLIK KONTROL SÜRELERİMillî Eğitim Bakanlığının yayımladığı resmî sürücü ve sürücü adaylarına ilişkin kod tablosunda sağlık kontrol süreleri beş ayrı kodla düzenleniyor.103.01: Üç ayda bir sağlık kontrolü yapılması gerekiyor.103.02: Altı ayda bir sağlık kontrolü yapılması gerekiyor.103.03: Yılda bir sağlık kontrolü yapılması gerekiyor.103.04: Üç yılda bir sağlık kontrolü yapılması gerekiyor.103.05: Beş yılda bir sağlık kontrolü yapılması gerekiyor.

Bu kodlar, sürücünün sağlık durumuna göre belirlenen muayene aralıklarını gösteriyor. Örneğin ehliyetinde 103.03 kodu bulunan bir kişinin yılda bir kez sağlık kontrolünden geçmesi gerekiyor. EHLİYETİN GEÇERLİLİK TARİHİ TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİLNüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün açıklamalarına göre 1 Ocak 2016'dan itibaren düzenlenen yeni tip sürücü belgelerinde sınıflara göre farklı geçerlilik süreleri uygulanıyor.

B sınıfı sürücü belgeleri genel olarak 10 yıl geçerli olsa da özel sağlık kontrolü şartı bulunan sürücülerin bu süre içinde ayrıca muayene yaptırması gerekiyor. Dolayısıyla ehliyetin ön yüzündeki son kullanma tarihinin henüz gelmemiş olması, 103 koduyla belirlenen sağlık kontrolü yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor.

Sürücülerin belge geçerlilik süresiyle sağlık kontrolü aralığını ayrı ayrı takip etmesi gerekiyor. SAĞLIK KONTROLÜNÜ KAÇIRANLARA CEZA KESİLİR Mİ?Ehliyetinde periyodik sağlık kontrolü şartı bulunan sürücülerin belirlenen sürelerde muayene olması gerekiyor.

Kontrollerin aksatılması halinde sürücünün sağlık yönünden araç kullanma şartlarını taşıyıp taşımadığı değerlendirilebiliyor. Tespit edilen aykırılığa göre idari işlem uygulanabiliyor.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda yalnızca 103 koduna ilişkin sağlık kontrolünün geciktirilmesi için ayrıca belirlenmiş sabit bir para cezası bulunmuyor.

Uygulanabilecek yaptırım, sürücü belgesinin hukuki durumu ve tespit edilen ihlale göre değişiyor. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün 2026 yılına ilişkin açıklamasında, geçerlilik süresi dolmuş yeni tip sürücü belgesiyle araç kullananlara 4 bin 712 TL idari para cezası uygulandığı belirtiliyor.

Bu tutar, 103 koduyla ilgili her sağlık kontrolü gecikmesine otomatik olarak uygulanacak bir ceza anlamına gelmiyor. TRAFİK KAZASINDA SİGORTA ÖDEMESİ ETKİLENİR Mİ?Sağlık kontrolü yükümlülüğünü yerine getirmeyen sürücülerin karıştığı trafik kazalarında, kişinin araç kullanma yetkisi ve sağlık durumu sigorta işlemleri açısından önem taşıyabiliyor.

Sigorta şirketlerinin değerlendirmesinde kazanın oluş şekli, sürücünün sağlık durumu, poliçe şartları ve ilgili mevzuat birlikte ele alınıyor. Sağlık kontrolünün gecikmiş olması, trafik sigortası veya kasko ödemesinin her durumda reddedileceği anlamına gelmiyor.

EHLİYET SAĞLIK RAPORU E-DEVLET'TEN NASIL SORGULANIR?Sürücüler, sağlık raporlarına ilişkin kayıtlarını e-Devlet üzerinden kontrol edebiliyor. Bunun için sisteme giriş yaptıktan sonra arama bölümüne "e-İmzalı Sürücü Raporları Sorgulama" yazılması gerekiyor.

İlgili hizmet üzerinden elektronik ortamda düzenlenmiş sürücü sağlık raporları görüntülenebiliyor. Bununla birlikte sistemde rapor bulunması, ehliyette belirtilen özel kontrol yükümlülüğünün güncel olarak yerine getirildiğini tek başına kanıtlamıyor.

SAĞLIK RAPORU YENİLEMEK İÇİN NEREYE BAŞVURULUR?Sağlık kontrolü zamanı yaklaşan sürücüler, aile hekimlerine başvurarak değerlendirme sürecini başlatabiliyor. Hekimin gerekli görmesi halinde sürücü ilgili uzmanlık alanına yönlendiriliyor.

Sağlık değerlendirmesi sonucunda sürücünün araç kullanmaya uygunluğu ve varsa uygulanması gereken özel şartlar belirleniyor. Sürücü belgesindeki bilgilerin güncellenmesi gerekiyorsa nüfus müdürlüğünde işlem yapılabiliyor.

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne göre sürücü belgesi işlemleri için randevular, kurumun internet sitesi, e-Devlet ve Alo 199 çağrı merkezi üzerinden alınabiliyor. ALANYA'DAKİ SÜRÜCÜLER DE EHLİYETLERİNİ KONTROL EDEBİLİRAlanya ve Antalya genelindeki sürücüler de ehliyetlerinin arka yüzündeki 12 numaralı alanı inceleyerek kendileri için özel sağlık kontrolü şartı bulunup bulunmadığını öğrenebiliyor.

Özellikle 103 ile başlayan kodlardan birine sahip olanların belirlenen muayene aralıklarını takip etmesi gerekiyor. Sağlık raporunun yenilenmesi veya sürücü belgesindeki özel şartlarla ilgili tereddüt yaşanması halinde aile hekimlerinden ve nüfus müdürlüklerinden bilgi alınabiliyor.

Böylece sürücüler, araç kullanma yetkilerini etkileyebilecek sağlık koşullarını güncel olarak kontrol edebiliyor.