Dörtlüleri Yak, Dubaları Diz, Hayatı Durdur: Park Kültürünü Nasıl Kaybettik?

Şehir içi trafikte ilerlemek artık bir ulaşım meselesi değil, adeta bir sabır ve sinir harbi. Sabah ve akşam saatlerinde, özellikle okulların etrafından geçmek tam anlamıyla bir işkenceye dönüştü. Deprem sonrası değişen şehir dokusu, azalan tahammül eşiğimiz ve her şeyi kendine hak gören bencil bir profil, yaşam alanlarımızı yaşanmaz kılıyor.

Sokak aralarından ana arterlere kadar her yer, geçici bir park etmenin ötesinde, tam bir "ben merkezli" işgal altında.

"Dörtlüleri Yaktım, Dünyayı Durdurdum" Zihniyeti

Mesele sadece park yeri bulamamak değil; mesele, başkalarının hakkını hiçe saymayı alışkanlık haline getiren o konforlu kayıtsızlık.

Çocuğunu okuldan alacak veli, aracını tam okulun kapısına, hatta geçiş yolunun ortasına bırakıyor. Dörtlü flaşörleri yaktığı an tüm trafik kurallarının sıfırlandığına, dünyayı durdurma yetkisi kazandığına inanıyor. Araçtan inmek yok, motoru stop etmek yok; direksiyonda oturup çocuğun çıkmasını beklerken arkasında uzayan yüzlerce metrelik araç kuyruğunu, kornaya basan insanları zerre kadar umursayan yok.

Trafikte başkasının hakkına girmeyi "akıllılık" sanan bir vatandaş profili türedi. İki dakikalık alışverişi veya işini hızlıca halletmek adına tüm mahalleyi kilitliyor, kendisinden başkasını düşünmeyen bu kafa yapısıyla kent kültürünün temeline dinamit koyuyor.

Madalyonun bir diğer yüzünde ise kamusal alanı kendi mülkü ilan eden esnaf anlayışı var. Dükkanının sınırını bina duvarıyla bitirmeyip, önündeki kaldırımı ve hatta asfalt üzerindeki park alanlarını duba, flama, boş kasa ve benzeri engellerle kapatan bir zihniyetle karşı karşıyayız.

Vergisini veriyor olmak, kimseye kamunun ortak malı olan yolu parselleme hakkı vermez. Vatandaşın aracını park edeceği üç metrelik alanı babasının malı gibi kapatıp "burası dükkanın önü, park yasak" tavrına girmek, açık bir kul hakkı ve şehir zorbalığıdır.

Hem sürücü yolu kapatıyor hem esnaf park yerini gasp ediyor; olan yine kurallara uymaya çalışan, dürüst vatandaşa oluyor.

Peki, bu işin çözümünü nerede arıyoruz? Her okul kapısına güvenlik ve polis koyan devletin, bir de her sokağın başına, her dükkanın önüne trafik polisi veya zabıta dikmesini bekliyoruz.

Fakat gerçekçi olalım: Devlet, ülkenin nüfusuna denk sayıda kolluk gücünü hangi bütçeyle, hangi insan kaynağıyla sokak sokak dikecek? Her aracın, her dükkanın başına bir denetçi koymak ne mantıklıdır ne de sürdürülebilirdir.

Devlet elinde sopayla sokak sokak gezse, bugünkü bu kuralsız, benmerkezci ve fırsatçı zihniyet değişmediği sürece hiçbir şey düzelmez.

Sorun ceza korkusunda ya da polisin varlığında değil; sorun, içselleştirdiğimiz o otokontrolün ve başkasına saygı duyma bilincinin yok olmasında.

Trafikteki keşmekeş, aslında toplum olarak içinden geçtiğimiz ruh halinin bir aynasıdır. Birbirimize tahammülümüz kalmadı, kamusal alanı ortak paylaşma kültürünü unuttuk.

Unutmayalım ki; trafik kuralları başkalarını cezalandırmak için değil, birlikte yaşayabilmemiz için vardır. "İki dakikalık işim var" diyerek yolu kapattığımız ya da dükkanın önüne duba koyarak kamusal alanı gasp ettiğimiz her an, bir başkasının zamanını, hakkını ve huzurunu çalıyoruz.

Kendimizi düzeltmedikçe, kurallara uymayı bir devlet baskısı değil bir insanlık ve vatandaşlık vazifesi olarak görmedikçe ne yollar genişler ne de bu şehirlerde nefes almak kolaylaşır. Şikayet etmeyi bırakıp, önce kendi direksiyonumuzun başındaki ve dükkanımızın önündeki tavırdan başlamak zorundayız.

Sizlere daha iyi bir hizmet sunabilmek için sitemizde çerezlerden faydalanıyoruz. Sitemizi kullanmaya devam ederek çerezleri kullanmamıza izin vermiş olursunuz.