Murat Özsoy'dan piyasa değerlendirmesi: Kredi riskleri ve TCMB faiz patikası

Reel sektördeki KOBİ kredilerinde ödeme zorluklarının ve yüzdürülen kredilerin varlığına dikkat çeken Murat Özsoy, takipteki alacakların bireysel krediler ayağında özellikle ihtiyaç kredilerinde yoğunlaştığını belirtti. Taşıt kredilerinin yaklaşık üç yıldır küçüldüğünü, konut kredilerinin ise nispeten büyüdüğünü ifade eden Özsoy, ihtiyaç kredileri tarafında ise bireylerin faiz oranına bakmaksızın nakde ulaşma çabası içinde olduğunu vurguladı.

Borçluluk tarafında ciddi bir sıkışmışlık yaşayan bireylerin mevcut borçlarını ve kredi kartı ödemelerini yeni kredilerle kapatmaya çalıştığını, bu durumun bir borç sarmalı yarattığını dile getirdi.

Ticari tarafta ise bankaların risk iştahının düşük olduğuna değinen Özsoy, bankaların yeni müşterilere açılmak yerine kredi değerliliği yüksek mevcut müşterilerde derinleşmeyi tercih ettiğini kaydetti. BDDK verilerinde KOBİ portföy büyüme oranının müşteri adedi büyüme oranının çok üzerinde olmasının bu durumu kanıtladığını söyleyen Özsoy, bankaların da takipteki alacak portföyünü daha fazla büyütmek istemediğini aktardı.

"Enflasyon%30'u aşarsa TCMB'gaz-fren' yapmak zorunda kalabilir"

TCMB’nin 100 baz puanlık faiz indiriminin piyasadaki mevduat ve kredi faizlerine yalnızca yaklaşık 0,1 puanlık sınırlı bir yansıması olacağını belirten Özsoy, makro ihtiyati tedbirler sürdükçe bu tür indirimlerin piyasa üzerinde belirleyici bir etki yaratmayacağını savundu. Piyasada hakim olan aralık ayında yeni bir 100 baz puanlık indirim beklentisine temkinli yaklaştığını ifade etti.

TCMB'nin faiz indirim gerekçesini enflasyonun ana eğilimindeki düşüşe dayandırdığına işaret eden Özsoy, ekim ve kasım ayı enflasyonlarının ortalama%2'nin üzerinde gerçekleşmesi halinde manşet enflasyonun yeniden%30 bandının üzerine çıkma riskinin yüksek olduğunu söyledi. Enflasyonun yeniden%30 seviyesinin üzerine tırmanması durumunda TCMB’nin indirim alanının daralacağını ve faiz politikasında yeniden ‘gaz-fren’ yapmak zorunda kalabileceğini vurguladı.

Fon krizi ve şirket yönetimlerinin aldığı büyük risk

Meclis'ten geçen fon yasası ve başlayan tasfiye süreciyle birlikte 1 milyon TL'ye kadar olan ara ödemelerin yapılmasının beklendiğini hatırlatan Özsoy, sürecin rakamsal olarak netleşmeye başlayacağını kaydetti. Reel sektör açısından en büyük riskin maaş ödemelerini fonlarda değerlendiren şirketlerde görüldüğünü belirtti.

Bir CFO'nun veya şirket patronunun asli görevinin maaş gününde gerekli likiditeyi kasada hazır tutmak olduğunu vurgulayan Özsoy, fona para bağlayarak bu riski alan şirketlerin ciddi sıkıntılar yaşayacağını ifade etti. Şirket patronları tarafındaki bu nakit ve finansman sıkışıklığının ekim ve kasım aylarında reel sektöre olumsuz yansımalarının çok daha net hissedileceğini ekledi.