Adı “Süleyman’ın Mührü” anlamına geliyor! Sırrı toprağın altında saklı

Türkiye’nin nemli ve gölgeli ormanlarında yetişen Mührüsüleyman (Polygonatum multiflorum) bitkisi, görünüşünün yanı sıra adının ardındaki ilginç hikâyeyle de öne çıkıyor. İlkbaharda beyazımsı çiçekleriyle kendini gösteren bitkinin isminin sırrı, yapraklarında veya çiçeklerinde değil, toprağın altında bulunuyor.

Çok yıllık bir bitki olan Mührüsüleyman, her yıl yeniden sürgün verirken geçmiş yıllardan kalan izleri de yeraltındaki gövdesinde taşıyor.

ADI “SÜLEYMAN’IN MÜHRÜ” ANLAMINA GELİYOR

Mührüsüleyman bitkisinin isminin kökeni, rizom adı verilen kalın ve yatay yeraltı gövdesinde oluşan izlere dayanıyor.

Bitkinin her yıl kuruyan sürgünleri, rizom üzerinde yuvarlak izler bırakıyor. Zamanla biriken bu izler, geçmiş dönemlerde kullanılan mühür baskılarına benzetiliyor.

Geleneksel inanışlara göre söz konusu izlerin Hz. Süleyman’ın mührünü andırması, bitkinin “Süleyman’ın mührü” anlamına gelen Mührüsüleyman adıyla anılmasına neden oluyor.

Bir halk anlatısında ise Hz. Süleyman’ın, bitkinin şifalı olduğuna işaret etmek amacıyla üzerine kendi mührünü bastığına inanılıyor.

Ancak bu anlatı, bitkinin adını açıklayan geleneksel bir inanış olarak değerlendiriliyor ve bilimsel bir gerçek olarak kabul edilmiyor.

TÜRKİYE’NİN GÖLGELİ ORMANLARINDA YETİŞİYOR

Mührüsüleyman, Türkiye’de özellikle nemli ve gölgeli ormanlık alanlarda yetişiyor.

İlkbaharda kayın ve kestane ağaçlarının altında beliren bitkinin gövdesi, büyüdükçe hafifçe yana doğru eğiliyor.

Yapraklarının altından sarkan küçük, beyazımsı çiçekleri ise çoğu zaman ilk bakışta fark edilmiyor.

Bitki, kendine özgü gövde yapısı ve çiçekleriyle ormanların çok yıllık bitkileri arasında yer alıyor.

MEYVELERİ İNSANLAR İÇİN ZEHİRLİ

Yaz aylarının ilerlemesiyle birlikte Mührüsüleyman’ın çiçeklerinin yerini yuvarlak meyveler alıyor.

Başlangıçta yeşil olan meyveler, olgunlaştıkça mavimsi siyah renge dönüşüyor.

Bazı kuşlar tarafından tüketilebilen bu meyveler, insanlar için zehirli özellik taşıyor. Bu nedenle bitkinin meyvelerinin tüketilmemesi gerekiyor.

KIŞIN KAYBOLUYOR, İLKBAHARDA YENİDEN ORTAYA ÇIKIYOR

Sonbaharın gelmesiyle birlikte Mührüsüleyman’ın yaprakları sararıyor ve toprak üstündeki gövdesi kuruyor.

Ancak bitkinin yaşamı burada sona ermiyor.

Toprağın altında bulunan rizom, kış boyunca canlılığını koruyor. İlkbaharın gelmesiyle birlikte bu yeraltı gövdesinden yeni sürgünler gelişiyor.

Böylece bitki her yıl yeniden yeşererek yaşamını sürdürüyor.

TOPRAĞIN ALTINDA GEÇMİŞ YILLARIN İZLERİNİ TAŞIYOR

Mührüsüleyman’ın en dikkat çekici özelliklerinden biri de yeraltı gövdesinde geçmiş yıllara ait izlerin bulunması.

Ancak bu izlerin sayılması, bitkinin kesin yaşının belirlenmesi için her zaman yeterli olmuyor.

Ayrıca aynı rizom zamanla büyüyerek birden fazla sürgün oluşturabiliyor. Bu nedenle ormanda birbirinden ayrı görünen bazı gövdeler, gerçekte toprak altında birbirine bağlı olabiliyor.

Mührüsüleyman, her ilkbaharda yeniden yeşerirken geçmiş yıllardan kalan izleri de taşımaya devam ediyor.