Sakarya'daki baxinalara 5 yılda bir kontrol geliyor

0 Sakarya'daki baxinalara 5 yılda bir kontrol geliyor Deprem riski yüksek iller arasında yer alan Sakarya'da yapı güvenliğini ilgilendiren yeni bir uygulama hayata geçirilmeye hazırlanıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik taslağına göre, Bina Kimlik Sertifikası bulunan yapılar beş yılda bir denetlenecek.

Yeni uygulamanın 1 Ocak 2027'de başlaması hedefleniyor. Haber Merkezi Giriş: 13 Kasım 2026 - 14:56 Sakarya'da deprem güvenliği ve mevcut yapı stokunun durumu tartışılmaya devam ederken, binaların kullanım sürecine yönelik yeni bir denetim sistemi gündeme geldi.

Bakanlığın görüşe açtığı yönetmelik taslağıyla, belirli yapıların belirli aralıklarla gözlemsel olarak kontrol edilmesi planlanıyor. Yeni düzenlemeyle binaların yalnızca inşaat aşamasında değil, tamamlanıp kullanılmaya başlandıktan sonra da denetlenmesi amaçlanıyor.

KOLON KESENLER YAKIN TAKİBE ALINACAK Hazırlanan taslağa göre denetimlerde öncelik, binaların taşıyıcı sistemlerinin korunmasına verilecek. Özellikle bodrum ve zemin katlardaki kolonlar, taşıyıcı elemanlarda meydana gelen çatlaklar ve sonradan gerçekleştirilen izinsiz müdahaleler incelenecek.

Bunun yanı sıra binaların kat sayısı, taban alanı, dış cephe çıkmaları, istinat duvarları ve kullanım amaçlarının ruhsat ve projelere uygunluğu kontrol edilecek. Özellikle iş yerlerinde daha geniş alan oluşturmak amacıyla kolon kesilmesi veya taşıyıcı sisteme zarar verecek tadilatlar yapılması gibi durumlar denetim raporlarında kayıt altına alınacak.

AYKIRILIKLAR FOTOĞRAF VE VİDEOYLA KAYDEDİLECEK Denetimler sırasında projeye aykırı uygulamalar ya da taşıyıcı sisteme müdahaleler tespit edilirse bunlar fotoğraf ve video kayıtlarıyla belgelenecek. Hazırlanacak teknik raporlarda tespit edilen usulsüzlüklerin hangi dönemde gerçekleştirildiği ve sorumlularının belirlenmesi de hedefleniyor.

Raporların ardından belediyeler veya ilgili valilik birimleri tarafından gerekli yasal işlemler başlatılabilecek. Aykırılığın durumuna göre mühürleme, binanın güçlendirilmesi veya yıkım gibi kararlar gündeme gelebilecek.

DENETİMLER EN GEÇ İKİ AYDA TAMAMLANACAK Yönetmelik taslağında denetim kuruluşlarının görevlendirilmesine ilişkin süreç de açıklandı. Buna göre yapı denetim kuruluşları, Bakanlık tarafından elektronik ortamda belirlenecek.

Görevlendirilen kuruluşların en geç iki ay içerisinde ilgili binada inceleme yapması gerekecek. Denetimlerin bina yöneticisi, maliklerden biri veya mahalle muhtarı eşliğinde gerçekleştirilmesi planlanıyor. Denetim görevlilerinin tehdit veya şiddete maruz kalması durumunda kolluk kuvvetlerinden destek alınabilecek.

1999 ÖNCESİ BİNALAR OTOMATİK OLARAK KAPSAMA GİRMİYOR Yeni düzenlemede dikkat çeken en önemli ayrıntılardan biri ise denetlenecek binaların kapsamı oldu. Taslağa göre uygulama, 23 Haziran 2021 ve sonrasında tamamlanarak Bina Kimlik Sertifikası verilen yapıları kapsayacak.

Bu nedenle Sakarya'da 1999 Marmara Depremi öncesinde inşa edilen bütün binalar, söz konusu düzenlemeyle otomatik olarak beş yıllık denetim kapsamına alınmayacak. Eski yapıların deprem güvenliğinin belirlenmesi ve riskli binaların tespit edilmesi için mevcut mevzuat çerçevesindeki inceleme ve değerlendirme süreçlerinin ayrıca yürütülmesi gerekiyor.

SAKARYA'DA MEVCUT BİNALARIN GÜVENLİĞİ YENİDEN GÜNDEMDE 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi'nde büyük yıkım yaşayan Sakarya'da yapı güvenliği, kent gündemindeki önemli konular arasında bulunuyor. Özellikle eski binalarda meydana gelen yıpranmalar ve yapı parçalarının düşmesi gibi olaylar, mevcut yapıların düzenli olarak kontrol edilmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koyuyor.

İnşaat Mühendisleri Odası Sakarya Şube Başkanı Semih Uçar da daha önce Haberlisin'e yaptığı açıklamada, mevcut binalar için periyodik denetim zorunluluğu getirilmesini savunmuştu. Uçar, asansör ve araç muayenelerinde olduğu gibi binaların da belirli aralıklarla kontrol edilmesi gerektiğini belirterek, bu denetimlerin yapı denetim kuruluşları tarafından yapılmasını önermişti.

KENTSEL DÖNÜŞÜM 20-30 YILI BULABİLİR Sakarya'daki kentsel dönüşüm çalışmalarının uzun yıllara yayılabileceğine dikkat çeken Semih Uçar, bu süreçte mevcut binaların güvenliğinin ihmal edilmemesi gerektiğini ifade etmişti. Kentsel dönüşümün uzun soluklu bir çalışma olduğunu belirten Uçar, sürecin 20-30 yıl kadar sürebileceğini ve bu zaman diliminde depremlerin yaşanabileceğini vurgulamıştı.

Uçar ayrıca, riskli yapıların tespit edilmesinin yanı sıra güçlendirme seçeneğinin de değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekmişti. DENETİM ÜCRETLERİ DE TASLAKTA YER ALDI Bakanlığın hazırladığı yönetmelik taslağında denetim hizmetleri için öngörülen ücretler de açıklandı.

Bina gruplarına göre metrekare başına 3, 6 ve 9 TL olarak belirlenen taslak ücret tarifesinde, asgari denetim bedelinin KDV hariç 5 bin TL olması planlanıyor. Ancak söz konusu rakamların henüz kesinleşmediği, yönetmeliğin son hâliyle birlikte ücretlerde değişiklik yapılabileceği belirtiliyor.

YENİ SİSTEM 1 OCAK 2027'DE BAŞLAYABİLİR Yeni denetim sisteminin 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girmesi hedefleniyor. Taslağa göre her yıl ocak ayında, Bina Kimlik Sertifikası verilmesinin veya son denetimin üzerinden beş yıl geçen yapılar için elektronik ortamda kuruluş görevlendirmesi yapılacak.

Böylece kapsama giren binalarda zaman içerisinde gerçekleştirilen izinsiz tadilatların, kolon kesilmesi gibi taşıyıcı sisteme yönelik müdahalelerin ve projeye aykırı değişikliklerin tespit edilmesi amaçlanıyor. Öte yandan gözlemsel denetimlerin, binaların deprem performansını tüm yönleriyle ortaya koyan ayrıntılı mühendislik analizlerinin yerine geçmediği de hatırlatılıyor.

Sakarya'da özellikle eski yapı stokunun güvenliği açısından mevcut inceleme ve risk tespit çalışmalarının önemi devam ediyor.