Arapgir de 800 Yıllık Cemevi UNESCO yolunda

Arapgir ilçesinin Onar köyünde bulunan ve 1224 yılında yapılan Cemevinin UNESCO Dünya Mirası listesine dahil edilmesi için çalışmalar yapılıyor. Malatya’nın Arapgir ilçesine bağlı Onar Köyü’nde yer alan 1224 tarihli Büyük Ocak Cemevi, Selçuklu, Akkoyunlu, Dulkadirli, Safevî ve Osmanlı dönemlerine uzanan arşivi ve özgün mimarisiyle UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne taşınmayı bekliyor.

Geçtiğimiz ay BüyükOcak Cemevini Onar köyü ziyaretinde yerinde inceleyen Ehl-i Hak Akademi Onursal ve Kurucu Başkanı Murat Kalender "Büyük Ocak Cemevinin mimarisi çok özel ve bu eşsiz inanç ve kültür mirasımızın evrensel koruma altına alınması için kapsamlı bir girişim başlatıyoruz. Malatya'daki tüm kurumları bu tarihi değerimizin UNESCO Dünya Mirası listesine alınarak korunmasını amaçlıyoruz" dedi.

BÜYÜK OCAK CEM EVİ UNESCO'NUN ARADIĞI ŞARTLARI TAŞIYOR Ehl-i Hak Akademi Onursal ve Kurucu Başkanı Murat Kalender Arapgir Onar köyündeki 800 yıllık cemevinin UNESCO'nun aradığı tüm şartları taşıdığını belirterek şu bilgileri verdi: Mimarisi, Arşiv Belgeleri ve Tarihsel Derinliği Mimari ve Teknik Özgünlük: Sanat tarihi ve mimarlık araştırmalarında vurgulandığı üzere yapı, Orta Asya’dan Anadolu’ya taşınan Türk çadır geleneğinin taş ve ahşapla sentezlendiği Kırlangıç Kubbe (tüt tüte) tekniğinin en eski ve kusursuz örneklerinden biridir. Arşivsel Kanıtlar: Şeyh Hasan Onar tarafından 13. yüzyıl başında kurulan ocak; Selçuklu, Akkoyunlu, Dulkadirli, Safevî ve Osmanlı dönemlerinde bölgedeki inanç ve toplumsal düzenin merkezlerinden biri olmuş; 1224 tarihli yapı kitbesi, tescil fermanları, vakfiyeler ve nesep şecereleriyle tarihselliğini belgelemiştir.

Yaşayan Kültürel Bellek: 800 yılı aşkın süredir ayin-i cem erkanlarının ve toplumsal barış mekanizmalarının eksiksiz sürdürüldüğü yaşayan bir inanç merkezidir. UNESCO Kriterleri Yönünden Niteliği Büyük Ocak Cemevi, UNESCO’nun evrensel miras kriterlerini doğrudan karşılamaktadır: Kriter (iii): Türk-İslam sentezinin erken dönem Anadolu’daki özgün inanç, ocaklık ve toplumsal yaşam kültürüne tanıklık eden eşsiz bir belgedir.

Kriter (iv): Geleneksel yapı tekniklerinin inanç mimarisiyle bütünleştiği istisnai bir mimari tipolojiyi temsil eder. Kamuoyuna ve Kurumsal Paydaşlara Çağrı Ehl-i Hak Derneği ve Akademisi olarak; başta Kültür ve Turizm Bakanlığı, UNESCO Türkiye Millî Komisyonu, Malatya Valiliği, Arapgir Kaymakamlığı ve Arapgir Belediyesi olmak üzere tüm yerel yönetimleri, İnönü Üniversitesi ve Turgut Özal Üniversitesi başta olmak üzere bilim dünyasını, üniversitelerin mimarlık ve sanat tarihi bölümlerini, sivil toplum örgütlerini ve tüm duyarlı kamuoyunu bu tarihi sorumluluğu paylaşmaya davet ediyoruz." 800 YILDIR DEPREMLERDEN HASAR ALMADI 800 Yıllık Cemevi Malatya ve çevresinde bugüne kadar meydana gelen depremlerden de etkilenmedi.

"BÜYÜK OCAK CEMEVİ UNESCO LİSTESİNE ALINMALDIR" Onar Köyüne 1224 yılınd ayapılan Cem evinin 2010 yılından itiberen ilk defa yerel ve yaygın basına taşıyan Malatya Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Vahap Güner'de Cemevinin UNESCO Dünya mirası listesine alınması için başlatılan girişimlere destek vererek "2010 Yılında gördüğümüz ve haber yaptığımız Cemevini her yıl binlerce kişi ziyaret etmektedir. Bu tarihi değerimizin UNESCO Dünya mirası listesine alınması yerinde bir karardır.

Arapgir'in tarihi bir fdeğeri daha dünyaya tanıtılmış olacaktır. Bu nedenle Arapgir Belediyesi nezdinde başlatılan girişimleri destekliyoruz" dedi. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi UNESCO’nun 1972 yılında kabul ettiği Dünya Kültürel ve Doğal Mirasın Korunmasına Dair Sözleşmeye bağlı olarak oluşturulan Dünya Kültürel ve Doğal Mirası Listesinde 2026 yılında Kore Cumhuriyeti’nin ev sahipliğinde Busan’da gerçekleştirilen Dünya Mirası Komitesi 48.

Oturumunda kabul edilen miraslarla birlikte 1273 miras yer almaktadır. Bunlardan 991’i kültürel, 240’ı doğal ve 42’si karma (doğal ve kültürel) miraslardır. 2026 yılı itibariyle Sözleşmeyi kabul eden 196 Taraf Devlet bulunmaktadır.

Türkiye’nin söz konusu listede 20’si kültürel, 2’si karma olmak üzere 22 miras alanı bulunmaktadır. Dünya Miras Komitesi tarafından UNESCO Dünya Mirası Listesine alınan bu mirasların yanı sıra bir de bu listeye önerilmesi öngörülen ancak henüz adaylık süreçleri tamamlanmayan miraslardan oluşan Geçici Liste bulunmaktadır.

Geçici Liste Üye Devletler için ulusal bir envanter niteliğinde olup, asıl listeye başvurulacak olan alanlar bu listeden seçilerek belirlenmektedir. 2026 yılı itibariyle Sözleşmeye Taraf 196 Devletten 190’ının UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde miras alanları yer almaktadır.

Türkiye’nin Geçici Listede ilki 1994 yılında sunulan ve son olarak 2026 yılında “ODTÜ Kampüsü/Yaşayan Modern Kültürel Peyzaj” miras alanının kaydıyla güncellenen şekliyle 73 kültürel, 4 karma ve 3 doğal olmak üzere toplam 80 mirası bulunmaktadır.