Atatürk ve Stalin Hakkındaki 'Ardahan' İddiası Arşivlerle Çürütüldü

Korkusuz gazetesinin 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı özel yayınında yer verdiği, Mustafa Kemal Atatürk’ün Sovyet lideri Stalin’e Ardahan ve Boğazlar üzerinden meydan okuduğuna dair iddialar tarihsel gerçeklerle bağdaşmıyor. Aydınlık Gazetesi tarafından gündeme taşınan bu anlatının, Soğuk Savaş döneminde Türk-Sovyet ilişkilerini zayıflatmak amacıyla üretilmiş bir kurgu olduğu ifade ediliyor.

Kurtuluş Savaşı yıllarında kurulan Türkiye-Sovyetler Birliği dostluğu, iddia edilen kriz senaryolarını bütünüyle geçersiz kılıyor. Büyük Taarruz öncesinde Ankara hükümetine sağlanan 11 milyon altın rublelik finansal destek, 54 bin tüfek ve 147 bin top mermisi gibi kritik yardımlar, iki ülke arasındaki iş birliğinin temelini oluşturuyordu.

Cumhuriyetin ilk yıllarında da devam eden bu yakın ilişki, 1932 yılında alınan 8 milyon dolarlık kredi ve sanayileşme hamleleriyle pekiştirilmişti. Tarihçi Behçet Kemal Çağlar’ın eserleri ve Dr. Mehmet Perinçek’in Rusya arşivlerinden gün yüzüne çıkardığı belgeler, söz konusu olayın 1935 veya 1937 yıllarında değil, 1936 yılında Ankara’daki Sovyet Büyükelçiliği resepsiyonunda gerçekleştiğini gösteriyor.

Tartışmanın merkezinde toprak talepleri değil, Stalin’in Türkiye Cumhuriyeti’nin bayramı için doğrudan bir tebrik mesajı göndermemiş olması yatıyordu. Sovyetler Birliği arşivlerinde 'Çok Gizli' ibaresiyle korunan resmi tutanaklara göre Atatürk, dönemin Sovyet Büyükelçisi Lev Karahan’a diplomatik mütekabiliyet ilkesini hatırlatarak, devletler arasındaki dostluğun ancak eşitlik temelinde sürdürülebileceğini vurguladı.

Atatürk’ün, kendisinin tanınmadığını hissettiği bir ilişki biçimini kabul etmeyeceğini ifade ettiği bu konuşma, bağımsızlık ilkesine verilen önemi yansıtıyor. Arşiv kayıtları, Türk dış politikasının temel taşı olan egemenlik ve eşitlik prensibinin, Soğuk Savaş dönemi dezenformasyonlarıyla manipüle edilmeye çalışıldığını ortaya koyuyor.

Atatürk’ün vefatına kadar süren diplomatik hattın, 'komünizm' bahanesiyle farklı bir bağlama çekilme çabaları, güncel tarihi belgelerle çürütülmüş oldu.