Orta: Şiddetli yağışlar yeraltı sularını beslemiyor

Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Halim Orta, son dönemde yaşanan şiddetli yağışların kuraklık sorununu ortadan kaldırmadığını belirterek önemli uyarılarda bulundu. Kısa sürede etkili olan yağışların büyük bölümünün yüzey akışına dönüştüğünü ve yer altı sularını yeterince beslemediğini ifade eden Orta, “Yağmur hasadı yapmamız, yer üstü su depolama yapılarını geliştirmemiz lazım. Uygun yerlere baraj ve göl sayısını artırmalıyız” dedi.

Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi (NKÜ) Ziraat Fakültesi Biyosistem Mühendisliği Arazi ve Su Kaynakları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Halim Orta, Türkiye genelinde son dönemde etkili olan yağışların su kaynaklarına etkisini değerlendirdi.

Özellikle son bir ayda İstanbul başta olmak üzere birçok bölgede yaşanan sel felaketlerine dikkat çeken Orta, şiddetli yağışların kuraklık gerçeğini değiştirmediğini söyledi. Dünyadaki toplam su miktarının değişmediğini ancak suyun zaman ve mekân içerisindeki dağılımının büyük önem taşıdığını belirten Orta, uzun süreli kuraklıkların ardından kısa sürede ve yoğun şekilde gerçekleşen yağışların farklı sorunları beraberinde getirdiğini ifade etti.

Orta, “Son 1 ayda çok ciddi sel felaketleri yaşadık, İstanbul da başta olmak üzere. Bunlar kuraklık senaryosunun bir parçası. Hep söylediğim gibi dünya kurulduğundan bu yana dünyada var olan su miktarı hiç değişmedi, aynı.

Yani kurulduğu gün ne kadar, kaç milyar metreküp suyumuz varsa bugünden aynı su varlığımız var. Ancak bunların zaman ve mekân boyutundaki dağılımları önemli. Yani nerelere ve hangi sürelerde düşüyor? İşte böyle uzun yıllar veya uzun süreler yaşanan kuraklıkların arkasında maalesef sert yağışlarla beraber istemediğimiz durumlarla karşılaşıyoruz” diye konuştu.

“DERE YATAKLARINA YAPILAŞMA OLMAZ” Yaşanan sel felaketlerinin önemli nedenlerinden birinin doğayla uyumlu olmayan yerleşim politikaları olduğunu belirten Prof. Dr. Orta, özellikle dere yataklarının daraltılması, kapatılması ve bu alanlarda yapılaşmaya gidilmesinin büyük risk oluşturduğunu vurguladı.

Dere yataklarının doğal akışının korunması gerektiğini ifade eden Orta, bilimsel verilerle hesaplanan taşkın risklerine rağmen gerekli önlemlerin uygulanmamasının felaketlere davetiye çıkardığını söyledi. Orta, “Bunların sebepleri ‘doğaya rağmen’ yaşamaya çalışmamızdan kaynaklanıyor.

Bir kere bu işlerle ilgilenen herkes bilir ki dünyanın hiçbir yerinde derenin yataklarının üstü kapatılmaz. Dere yataklarının içerisine yerleşim olmaz, yapılaşma olmaz ve dere yatakları daraltılmaz. Bunu yaparsanız 500 yılda bir düşecek debi, bu yıl İstanbul'da yaşadığımız gibi düşer” ifadelerini kullandı.

Hidrolojik olayların tahmin edilmesinin son derece zor ve ciddi bilimsel çalışma gerektiren bir alan olduğunu belirten Orta, Türkiye'de bu konuda yeterli bilimsel bilgi ve birikimin bulunduğunu ancak asıl önemli olanın elde edilen verilerin uygulamaya geçirilmesi olduğunu dile getirdi. Dere yataklarının yapılaşmaya açılmaması gerektiğini kaydeden Orta, bu alanların tarla, bahçe veya mera olarak değerlendirilmesinin daha doğru olacağını belirterek, aksi durumda benzer felaketlerin kaçınılmaz olduğunu ifade etti.

“BARAJ VE GÖL SAYILARINI ARTIRMALIYIZ” Son dönemdeki yağışların yer altı su kaynaklarına katkısının sanıldığı kadar yüksek olmadığını belirten Prof. Dr. Orta, kısa sürede yoğun şekilde düşen yağışların toprağa yeterince nüfuz edemeden yüzey akışına dönüştüğünü söyledi.

Bu nedenle yağış sularının boşa akıp gitmesini önleyecek sistemlerin geliştirilmesi gerektiğini vurgulayan Orta, yağmur hasadının önemine dikkat çekti.

Orta, “Maalesef bu sert ve hızlı düşen yağışlarımız yer altı suları beslenmesi açısından çok anlam ifade etmiyor. Çünkü belirli bir zaman aralığında çok hızlı yağmasıyla yüzey akışları oluşuyor. Bunları tutmanın yolu da yağmur hasadı.

Yer üstü su depolama yapılarını geliştirmemiz lazım. Uygun yerlere baraj ve gölün sayılarını artırmamız lazım” dedi.

Türkiye'deki baraj doluluk oranlarının birçok bölgede yüzde 100 seviyesine ulaştığını hatırlatan Orta, bu durumun önemli bir süre boyunca su ihtiyacının karşılanabilmesi açısından olumlu olduğu

“KAR YAĞIŞI ALABİLİRSEK YER ALTI SULARI YÜKSELEBİLİR” Kış aylarında gerçekleşecek yağışların yer altı su kaynaklarının beslenmesi açısından büyük önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Halim Orta, özellikle kar yağışının su kaynakları üzerindeki olumlu etkisine dikkat çekti.

Yağmurun düşük tempoda başlayarak bir hafta veya 10 gün boyunca kesintisiz devam etmesinin toprağın suyu emebilmesi açısından daha yararlı olacağını kaydeden Orta, kar örtüsünün oluşmasının da yer altı sularına önemli katkı sağlayabileceğini söyledi. Orta, “Yer üstü su kaynaklarımızı geliştirmemiz lazım ve bu süreci çok iyi yönetmemiz lazım.

Bu son düşen yağışların maalesef yer altı sularına etkisinin çok önemli olduğunu söyleyemeyeceğim. Bu kışta da en etkili yer altı suyu besleme türlerinden biri olan kar yağışlarını veya düşük tempoda başlayıp 1 hafta, 10 gün kesilmeden yağmurları almamız lazım.

Hele bir de kar örtüsü alabilirsek ondan sonra yer altı sularındaki seviye yükselişini görebiliriz” diye konuştu. Yer altı sularının kontrolsüz ve aşırı kullanımının da ciddi bir tehdit oluşturduğunu vurgulayan Orta, mevcut su kaynaklarının kendini yenileme hızından çok daha fazla tüketildiğini belirtti.

Su tüketiminin kontrol altına alınması gerektiğini ifade eden Orta, “Yani seviye yükselişi derken burada da çok umut var olmayalım. Hep söylüyorum, yani toprak 1 besleniyor biz 3 çekiyoruz. Dolayısıyla bunu kontrol altına almalıyız.

Kuraklığın ötesinde kontrolsüz, aşırı kullanımdan dolayı en alt seviyelere düştü. Arkadan kuraklık da gelince tetikledi ve hızlandı” ifadelerini kullandı.

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Seri İlan sayfamızda yerinizi alın! Çerkezköy Haber aracılığıyla iş ilanlarınızı, duyurularınızı ve aradığınız hizmetleri binlerce kişiye ulaştırın.