Eski İsgeneraller, Filistinli Zeytin Çiftçilerinin Yanında:'Toprağa Erişim Hakkı

Kudüs'teki'İsrail'in Güvenliği için Komutanlar' grubu ve sivil toplum örgütleri, İşgal Altındaki Batı Şeria'da zeytin hasadı sezonunda çiftçilere eşlik ederek toprağa erişim sağlıyor.

· 2 dk 1 Eski İsgeneraller, Filistinli Zeytin Çiftçilerinin Yanında:'Toprağa Erişim Hakkı' Hong Kong'un enfeksiyon kontrol şefi tehlikeli sürüşten dolayı disiplin cezası aldı Kudüs — İşgal Altındaki Batı Şeria'da 2026 zeytin hasadı sezonu yoğunlaşırken, İsrail'in emekli generallerinden ve güvenlik kurumu başkanlarından oluşan "İsrail'in Güvenliği için Komutanlar" (CIS) grubu, Filistinli çiftçilerin topraklarına erişimini sağlamak için saha çalışmalarına başladı. Grubun üyesi emekli generaller, "İsrail'in güvenliği, Filistinlilerin hakları ve güvenliğiyle ayrılmaz" tespitiyle, yerleşimci şiddeti ve askerî erişim kısıtlamaları riski altındaki köylerde çiftçilere eşlik ediyor.

Zeytin hasadı, Batı Şeria'daki Filistinli ekonomisinin bel kemiği olmasına rağmen, her yıl sistematik engellerle karşılaşıyor. Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) verilerine göre son yıllarda hasat sezonunda çiftçilere yönelik yerleşimci saldırıları ve askerî "kapı rejimi" uygulamaları yüzdelerce artış gösterdi.

Çiftçiler, ayırma duvarının batısında kalan arazilerine ulaşmak için askerî izin (koordinasyon) mecburiyetine takılıyor; izinler sık sık reddediliyor veya hasat süresi yetmiyor kadar kısaltılıyor.

Eski Şin Bet Başkanı Carmi Gillon, eski Genelkurmay Başkanı Amnon Lipkin-Shahak'ın mirasçısı olan ve şu an emekli general, mussad ve polis başkanlarını kapsayan CIS, hasat sezonunda hem yasal danışmanlık hem de fiziksel varlık sağlıyor. Grubun son dönem açıklamalarında, "Askerî emrin, mahkeme kararlarına (özellikle 2006 İHC Murad kararı) uyarak çiftçilerin toprağa erişimini garanti altına almakla yükümlü olduğu" vurgulandı.

CIS yetkilileri, güvenlik gerekçesiyle kurulan kapıların, aslında Filistinlileri topraklarından koparan bir araç haline geldiğini kaydediyor.

Nablus kuzeyindeki Burin ve Huwara gibi sıcak noktalarda çalışan "Kırılma Noktası" (Breaking the Silence) ve "İnsan Hakları için Ravvinler" gibi örgütlerin gönüllüleriyle birlikte hareket eden emekli komutanlar, çiftçilerin yanında durarak hem belgeleme hem de caydırma işlevi görüyor. Bölgeden gelen gözlemciler, askerî birimlerin bazen yerleşimci saldırılarında müdahale etmediğini, bazen de CIS yetkililerinin hatta diplomatik baskısıyla kapıların açıldığını aktarıyor.

Bir Filistinli çiftçi, "Generaller gelince askerler kapıyı açıyor, onlar gittiğinde tekrar kilitleniyor" diyerek durumun yapısal çözümsüzlüğünü özetliyor.

İsrail Yüksek Mahkemesi, 2006 ve 2015 kararlarında askerî emrin, hasat sezonu boyunca çiftçilerin güvenli erişimini sağlamak için "gerekli tüm önlemleri almakla" yükümlü olduğunu netleştirdi. Buna rağmen, insan hakları örgütleri (Yeş Din, B'Tselem) raporları, askerî emrin bu yükümlülüğünü sürekli ihlal ettiğini, yerleşimcilerin cezasızlığını örtük olarak desteklediğini belirtiyor.

CIS'in sahadaki varlığı, resmî makamların boşluğunu doldurmak zorunda kalan sivil bir inisiyatif olarak okunuyor.

Hasat Kasım ortasına kadar sürecek. Emekli generallerin ve sivil toplumun bu saha dayanışması, toprağa erişim hakkının sadece bir tarım meselesi olmadığını, Batı Şeria'daki gelecekteki herhangi bir düzenin vazgeçilmez bir şartı olduğunu hatırlatıyor.