Kapadokya’da yeni göçükler yaşanabilir mi? Kayserili uzmandan çarpıcı açıklama

Nevşehir'deki Göreme Açık Hava Müzesi girişinde 29 Ekim Perşembe günü yaşanan peribacası göçüğü, bölgenin jeolojik güvenliği konusunda ciddi endişelere yol açtı. Trajik olayda iki Türk ve bir Fransız vatandaşı hayatını kaybederken, yaşanan bu yıkım Kapadokya'daki doğal oluşumların korunması gerekliliğini bir kez daha gözler önüne serdi.

Kayserili Jeoloji Mühendisi Adnan Evsen, daha önce 2024 ve 2025 yıllarında da benzer göçükler yaşandığını ancak bu vakaların can kaybına neden olmadığını hatırlatarak, bölgedeki riskin sürekliliğine dikkat çekti. Kapadokya'nın simgesi olan peribacalarının oluşumu, Erciyes, Hasan ve Melendiz dağlarının volkanik faaliyetlerine dayanıyor.

Volkanik patlamalarla yayılan yumuşak tüf tabakalarının zamanla rüzgar, yağmur ve sel gibi dış etkenlerle aşınması sonucu ortaya çıkan bu yapılar, üst kısımlarındaki sert kaya blokları sayesinde korunuyor. Ancak Evsen, bu doğal sürecin yanı sıra geçmişte insanlar tarafından oyulan tünellerin ve yaşam alanlarının, yapının taşıma kapasitesini ciddi oranda zayıflattığını vurguluyor.

Uzman görüşüne göre, göçüklerin temel tetikleyicilerinden biri de suyun çatlaklara sızarak donması ve genleşmesiyle oluşan fiziksel tahribat. Ayrıca bölgedeki yoğun turizm faaliyetleri kapsamında kullanılan ağır vasıtalar, tur otobüsleri ve ATV gibi araçların yarattığı zemin titreşimleri, yumuşak tüf yapının direncini daha da düşürüyor.

Evsen, bu nedenle araç güzergahlarının yeniden planlanması ve zemin üzerindeki mekanik yükün azaltılması gerektiğini savunuyor. Alınması gereken önlemler konusunda kapsamlı bir mühendislik yaklaşımı öneren Evsen, jeoradar ve sayısal modelleme yöntemleriyle her bir peribacasının ağırlık taşıma kapasitesinin analiz edilmesini tavsiye ediyor.

Riskli bölgelerin haritalandırılması, çatlakların uygun malzemelerle doldurulması ve drenaj sistemlerinin kurulması, can güvenliğini sağlamak adına atılması gereken kritik adımlar arasında yer alıyor. Ayrıca, kaya kopmalarına karşı koruyucu bariyer sistemlerinin kurulması da öneriler arasında bulunuyor.

Kurumsal düzeyde bir çözüm olarak Kapadokya Alan Başkanlığı bünyesinde bir 'Teknik Sorumluluk' sistemi kurulması gerektiğini belirten Evsen, her bir peribacasının yer bilimciler tarafından düzenli olarak takip edilmesini öneriyor. Protokol karşılığında belirli sayıda peribacasının bir uzmana zimmetlenmesi ve bu kişilerin aylık raporlama yapması, risklerin erken tespiti için hayati önem taşıyor.

Uzman, doğal süreçlerin bir felakete dönüşmemesi için bilimsel izleme yöntemlerinin vakit kaybetmeden hayata geçirilmesi gerektiği uyarısında bulunuyor.