Konut ve araç satışlarında tasarruf finansman şirketlerinin payı büyüyor

Temel Akbaş/Eskişehir

Eskişehir'de yüksek faiz oranları ve banka kredilerindeki daralma, tüketicileri alternatif finansman modellerine yönlendiriyor. Kentteki sektör temsilcilerinden alınan bilgilere göre, tasarruf finansman şirketleri aracılığıyla gerçekleştirilen işlemler, ikinci el araç satışlarında yüzde 80'e, konut satışlarında ise yüzde 30'a ulaştı.

Çelik: "Vatandaş sıcak paraya erişemiyor"

Eskişehir Emlakçılar Odası Başkanı Gazi Çelik, konut piyasasındaki en büyük sorunun tüketicilerin sıcak paraya erişimindeki güçlük olduğunu vurguladı. Enflasyonun yüksek seyri ve ekonomik darboğazın sürmesinin en çok gayrimenkul sektörünü etkilediğini dile getiren Çelik, sektörün 450-500 iş koluna hitap eden bir çark olduğunu, bu çarkın durması halinde tüm bağlantılı iş kollarının da durağanlaştığını ifade etti.

Çelik, banka kredi faizlerinin yüksekliği ve tasarruf şirketlerinin sunduğu ödeme koşullarının daha uygun olması nedeniyle vatandaşların bu şirketlere yöneldiğini belirterek, "Genelde yaptığımız araştırmada, bizlere gelen bilgilerde yüzde 30 civarında bir payın tasarruf şirketlerinden geldiğini görüyoruz" dedi.

Sisteme başvuranların ağırlıklı olarak dar gelirli vatandaşlar olduğunu aktaran Çelik, Eskişehir özelinde 2-3,5 milyon lira bandındaki konut alım satımlarında bu yöntemin kullanıldığını ve vatandaşların süreçten memnun olduğunun duyulduğunu söyledi.

Üstün: "Bankaların kredisi alıcı bütçesini karşılamıyor"

Eskişehir Oto Galericiler Kooperatifi Başkanı Ceylan Üstün, ikinci el araç satışlarında finansal kuruluşların payının yüzde 70-80 düzeyine çıktığını bildirdi. Bankaların yalnızca 2 milyon liraya kadar olan araçlara ve en fazla 400 bin lira tutarında kredi verebildiğini hatırlatan Üstün, bu tutarın alıcıların ihtiyacını karşılamadığını belirtti.

Üstün, "Bankalar kredi vermediği için insanlar tasarruf finansman şirketlerine yöneliyor. Vatandaş yatırım amaçlı orada bir birikim yapıyor, bu birikim doğrultusunda araca veya emlağa gidiyor" diye konuştu.

Aracın artık lüks olmaktan çıkıp temel ihtiyaç haline geldiğini vurgulayan Üstün, banka kredilerinin tıkanmasının tüketiciyi zorunlu olarak bu sisteme yönlendirdiğini söyledi. Üstün ayrıca, kurumsal platformların toplu araç alımları nedeniyle esnafa araç temininde sıkıntı yaşandığını, bu platformların piyasa fiyatının üzerinde satış yaptığını dile getirdi.

Bakılan: "Alternatif finansman ama tek çözüm değil"

Eskişehir Ticaret Odası İnşaat Meslek Komitesi Meclis Üyesi Atakan Bakılan, tasarruf finansman sisteminin son dönemde konut satışlarına olumlu katkı sağladığını değerlendirdi. Banka kredisine erişimin zorlaştığı bir dönemde sistemin konut almak isteyenler için alternatif bir model oluşturduğunu ve müteahhitlere yeni müşteri kitlesi kazandırdığını belirten Bakılan, uygulamada bazı aksaklıkların da yaşandığına dikkat çekti.

Bakılan, ekspertiz değerinin satış bedelinin altında kalması, ödeme ve tapu devir süreçlerinin uzaması ile finansmanın kullandırılacağı tarihin satış koşullarıyla örtüşmemesi gibi sorunların tarafları zorlayabildiğini ifade etti. İnşaat sektöründe nakit akışının kritik önemine işaret eden Bakılan, "Müteahhit açısından yalnızca satışın gerçekleşmesi değil, satış bedelinin ne zaman ve hangi koşullarda tahsil edileceği de son derece önemli.

Bu nedenle finansman şirketleriyle yürütülen süreçlerin hızlı, şeffaf ve öngörülebilir olması gerekiyor" dedi.

Sistemin konut piyasasının temel finansman sorununun çözümü olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Bakılan, ilk kez konut sahibi olacak vatandaşların makul faiz oranlarıyla uzun vadeli banka kredisine erişebilmesinin ve müteahhitlerin projelerini tamamlayabilmesi için uygun koşullarda finansmana ulaşabilmesinin şart olduğunu söyledi. Bakılan, "Tasarruf finansman sisteminin gelişmesini olumlu buluyorum.

Ancak inşaat sektörünün ihtiyacı, tek bir finansman modeline bağımlı kalmadan farklı finansman kaynaklarının sağlıklı şekilde çalışabildiği bir piyasa ortamı" diye konuştu.