Murat Kurum: COP31'de artık netice almanın zamanı

Antalya'da 9-20 Kasım tarihleri arasında düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nın (COP31) ikinci gününde ortak basın toplantısı yapıldı. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, COP31 Müzakereler Başkanı ve Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen ile Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) İcra Sekreteri Simon Stiell'in katıldığı toplantıda iklim krizi, fosil yakıtlar, elektrifikasyon, yenilenebilir enerji, yapay zekânın enerji tüketimi, iklim finansmanı ve zirvenin hedefleri konuşuldu.

Kurum, gazetecilerin ABD'nin zirveye katılmaması, Türkiye'deki kömür madenciliği ve barışçıl gösteriler hakkındaki sorularını da yanıtladı. Kurum, 2035'e kadar elektrik kullanımının küresel nihai enerji tüketimindeki payını yüzde 23'ten yüzde 35'e çıkarmayı amaçladıklarını belirtti.

Bu hedeflerin uygulanması hâlinde mevcut emisyonların 2035'e kadar yaklaşık yüzde 30 azaltılabileceğini ifade eden Kurum, “Bugüne kadar yapmış olduğumuz konuşmaların hepsi kıymetli, hepsi değerli ama artık netice almanın zamanı” dedi. ELEKTRİK KULLANIMINI ARTIRMA HEDEFİİklim krizinin ağırlaştığını söyleyen Kurum, güçlü El Nino olayının etkilerine ve Dünya Gıda Programı'nın yaklaşık 50 milyon kişinin daha şiddetli açlık riskiyle karşılaşabileceği uyarısına dikkat çekti.

1,5 derece eşiğinin aşılması riskinin belirginleştiği bir dönemde Antalya'da buluştuklarını belirten Kurum, “Bu eşiğin kısa süreliğine aşılması bile geri döndürülemeyecek kayıp ve hasarlara yol açabilir. Bu nedenle 1,5 derece hedefinden asla vazgeçemeyiz.

Paris Anlaşması, bize yol göstermeye devam ediyor. Görevimiz sıcaklık artışını sınırlandırmak, olası bir aşımın düzeyini ve süresini en aza indirmek ve yeniden bu eşiğin altına dönmek için gereken adımları hızlı bir şekilde atmaktır” diye konuştu.

COP31'in öncelikli başlıklarından birinin elektrifikasyon olduğunu kaydeden Kurum, ulaşımda, binalarda ve sanayide elektrik kullanımını yaygınlaştırmayı hedeflediklerini söyledi. Küresel enerji krizinin ithal yakıtlara bağımlılığın risklerini gösterdiğini belirten Kurum, mart-ağustos döneminde yakıt ithal eden ülkelerin yaklaşık 330 milyar dolar ilave maliyetle karşılaştığını açıkladı.

“COP31 Başkanlığı olarak'2035'e kadar yüzde 35 küresel elektrifikasyon' taahhüdünü başlattık. Bugün elektrik, dünyadaki nihai enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 23'ünü karşılıyor. Hedefimiz bu payı 2035 yılına kadar yüzde 35'e yükseltmek.

Daha güvenilir enerjiye, daha temiz ulaşıma ve daha düşük emisyonlu üretime ulaşmak için siyasi iradeyi yatırımlarla buluşturuyoruz” dedi. HEDEFLER UYGULAMAYA DÖNÜŞMELİKurum, eylem gündeminin ve hedeflerin önceki COP kararlarının hayata geçirilmesini kolaylaştıracak şekilde belirlendiğini söyledi.

Somut ilerleme için sonuç almak gerektiğini vurgulayarak, tüm hedeflerin uygulanmasıyla 2035'e kadar bugünkü emisyonların yüzde 30 civarında azaltılabileceğini belirtti. Ülkelerin eylem planları ve projeleri hayata geçirdiğinde ilerlemenin gözle görülür biçimde izlenmesini istediklerini kaydetti.

COP31 öncesinde görev yapan COP başkanlarının Antalya'da ortak bildiri yayımlayarak zirvenin eylem gündemini desteklemesini COP tarihinde ilk olarak nitelendiren Kurum, 2021'den COP31'e kadar görev yapan başkanlarla yapılan görüşmelerin ardından bu desteğin geldiğini anlattı. “Bu bizim için memnuniyet verici bir durum.

Bu COP tarihinde bir ilk. COP tarihinde ilkleri yaşamak istiyoruz. Uygulama COP'u olsun istiyoruz, netice alalım istiyoruz. Antalya'dan ayrıldığımızda'Antalya'da bir şeyler değişti, Antalya'da artık netice aldık, sonuç aldık' diyebileceğiniz bir COP'u hayata geçirmek istiyoruz” dedi.

Eski ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ile eski Başkan Yardımcısı Al Gore'un elektrifikasyon hedefleri hakkındaki olumlu değerlendirmeleri sorulan Kurum, iki ismin açıklamalarını dinlediğini ve desteklerini duyduğunu söyledi. Türkiye ile Avustralya'nın COP31 başkanlığı sürecinin başından beri uygulama ve sonuç odaklı hareket ettiğini belirten Kurum, COP başkanlarının da eylem gündemine destek açıklamalarını kıymetli bulduğunu ifade etti.

ENERJİ VE ŞEHİRCİLİK ÇALIŞMALARITürkiye'nin deprem bölgesindeki yeniden inşa çalışmalarının dirençli şehirler konusunda dünyaya örnek oluşturduğunu söyleyen Kurum, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde ortaya konan tecrübeyi uluslararası katılımcılarla paylaştıklarını belirtti. Kurum, “Türkiye'nin deprem bölgesinde yaptığı işlerdeki tecrübesini, birikimini tüm dünyaya anlatmış olduk.

Biz de dirençli, afetlere hazırlıklı, dayanıklı bir şehir inşa etmiş olduk. İşin sonunda bu binalarda kullanılan enerji yoğunluğunun yüzde 40 azaldığını gördük. Sıfır atık uyumlu, enerji verimli binanın inşasıyla birlikte somut bir ilerleme, elle tutulur bir proje ortaya koyduk” dedi.

Zirvede 100 bin katılımcı bulunduğunu belirten Kurum, 102 lider ve 330 bakanı ağırlayacaklarını söyledi. COP tarihinin en yüksek katılımlı toplantılarından birinin gerçekleştiğini kaydeden Kurum, 4 bin medya mensubunun görev yaptığını da aktardı.

Gazetecilerden toplumların beklentilerini dile getirmelerini isteyen Kurum, başarı hikâyesini birlikte yazma çağrısı yaptı. ABD federal yönetiminin zirveye katılmamasıyla ilgili soruya yanıt veren Kurum, iklim mücadelesinin ülkelerin gönüllü katılımı ve uzlaşısıyla yürütüldüğünü söyledi.

196 ülkenin ihtiyaçlarını, beklentilerini ve önceliklerini değerlendireceklerini belirten Kurum, “Kimseye zorla bir şey yaptıramazsınız. COP çerçevesi bunu gerektiriyor. Biz de ilk günden beri uzlaşıyla hareket edeceğimizi, 196 ülkenin ihtiyaçlarını, beklentilerini, önceliklerini değerlendireceğimizi söyledik.

Görüşeceğiz, konuşacağız, uzlaşacağız, netice alacağız dedik. Amerika'nın bütün sektörü burada. Özel sektörü burada, sivil toplum örgütleri burada” dedi. İklim dönüşümünü gerçekleştirmeyen ülkelerin ekonomik rekabette geri kalabileceğini savunan Kurum, dönüşüme girilmemesi hâlinde üretim, istihdam ve ticaretin azalacağını söyledi.

Türkiye'deki kömür madenciliği ve fosil yakıt yatırımlarına ilişkin soruyu da yanıtlayan Kurum, yenilenebilir enerjide Türkiye'nin Avrupa'da lider konumda olduğunu ifade etti. Türkiye'nin Avrupa altıncısı, dünya on birincisi olduğunu belirten Kurum, 2040 yılına kadar enerji bağımsızlığını sağlayacak yatırımların hayata geçirileceğini açıkladı.

Elektrifikasyon hedeflerinin fosil yakıtlardan çıkışı hızlandıracağını söyleyen Kurum, “Bunları yaptıktan sonra zaten fosil yakıttan çıkmış olacaksınız. Bunun adına ne derseniz deyin. Fosil yakıtla ilgili bir çıkış yol haritası daha önceki COP'larda söylendi.

Artık netice almanın zamanı” dedi. Kömür madenciliğine karşı protestolara ilişkin olarak barışçıl gösteriler nedeniyle tutuklama olmayacağını söyleyen Kurum, bu konuda COP nezdinde tüm ülkelere güvence verdiklerini belirtti.

Misafirlerin güvenliğinden ve zirvedeki huzurdan sorumlu olduklarını kaydeden Kurum, güvenlik ekiplerinin çalıştığını ifade etti. Gösteri yapmak isteyenlerin başvurularının valilik koordinasyonunda İçişleri Bakanlığı tarafından alındığını, bu başvurular çerçevesinde herkesin gösteri yapabileceğini söyledi.

Yapay zekâ uygulamaları ve veri merkezlerinin enerji tüketimiyle ilgili soruları yanıtlayan Kurum, elektrifikasyon hedeflerinin bu alanları da kapsadığını belirtti. Dünyadaki 100 veri merkezinden 35'inin elektriğini küresel ölçekte temiz enerjiden sağlamasını istediklerini aktardı.

Temiz enerjiye erişim için teknoloji ve finans gerektiğini söyleyen Kurum, Apple, Google ve Amazon'un COP31'e katılarak konuyu kendileriyle görüştüğünü, süreci desteklediklerini bildirdi. COP31 Müzakereler Başkanı ve Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen, Türkiye ve Avustralya'nın zirvenin yönetimi için yakın iş birliği içinde olduğunu belirtti.

“Artık etkili bir şekilde tek bir takımız. Ekibimiz tamamen bütünleşmiş durumda” diyen Bowen, küresel enerji krizinin fosil yakıtların maliyetini artırıp güvenilirliğini azalttığını söyledi. Yapay zekânın enerji şebekeleri üzerindeki baskısına da dikkat çeken Bowen, elektrik kullanımının küresel payını 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarmanın iddialı ancak zorunlu olduğunu kaydetti.

“Dünya, bunu yüzde 35'e çıkaramadığımız sürece 1,5 dereceyi tutturma şansına sahip değil” dedi. Bowen, Avustralya'da veri merkezlerinin kendi temiz enerji kaynaklarını sağlamasına yönelik kurallar üzerinde çalışıldığını da aktardı.

UNFCCC İcra Sekreteri Simon Stiell, COP31'in küresel taahhütleri somut uygulamalara dönüştürmeye odaklandığını ve ülkelerin enerji dönüşümünde kritik bir tercih yaptığını söyledi. “Milletler artık bir seçimle karşı karşıya: Elektrikli olmak ya da batmak” diyen Stiell, Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı verilerine göre büyük ölçekli yenilenebilir enerji projelerinin yüzde 90'ının fosil yakıt alternatiflerinden daha ucuz olduğunu belirtti.

Mevcut teknolojilerle enerji talebinin yüzde 75'ine kadarının elektrikle karşılanabileceğini kaydeden Stiell, toplam gelirleri yaklaşık 1,7 trilyon dolar olan 180 şirketin elektrifikasyonun hızlandırılması çağrısı yaptığını aktardı. Hükümetleri, işletmeleri, şehirleri ve devletleri ortak hareket etmeye çağırdı.

COP'un önceki dönem başkanları, COP31 Başkanı Murat Kurum'un da katılacağı toplantıda ortak bildiriyle zirveye desteklerini açıkladı. Eski Avrupa Birliği Bakanı Volkan Bozkır'ın moderatörlüğündeki toplantıda önceki dönem başkanları birlikte fotoğraf verdi.

Kurum, COP21'den COP30'a kadar görev yapan başkanların ortak bildirisini memnuniyetle karşıladıklarını söyledi. Bugüne kadar alınan kararların ülkelerde ve insanların hayatında somut sonuçlara dönüşmesi gerektiğini belirten Kurum, Paris Anlaşması'nın ikinci 10 yılında azaltım, uyum ve finansman alanlarında uygulamayı hızlandırmanın öncelikleri olduğunu kaydetti.

İhtiyaç sahibi ülkelerle finans kaynaklarını buluşturacak İklim Uygulama Köprüsü'nü hayata geçirdiklerini belirten Kurum, hedeflerin gerçekleşmesi hâlinde 2035'e kadar dünya emisyonlarının yüzde 30 azaltılabileceğini öngördüklerini söyledi.