Antik Mısır’ın Kutsal Kedileri Hakkındaki Karanlık Gerçek Kafataslarında Ortaya Çıktı

Antik Mısır’da kutsallık, koruma ve tanrısal güçle ilişkilendirilen kedilerin sanıldığı kadar rahat bir yaşam sürmediği ortaya çıktı.

Nil Nehri’nin doğu kıyısında yer alan Beni Hasan mezarlık alanından çıkarılan 131 iyi korunmuş kedi kafatası üzerinde yapılan incelemeler; yaralanmalar, diş kayıpları, diş eti hastalıkları ve enfeksiyon izleri gösterdi.

Araştırmacılar, bazı kedilerin kalabalık ve sağlıksız koşullarda tutulmuş olabileceğini düşünüyor.

Çalışma Journal of Archaeological Science dergisinde yayımlandı.

Araştırmada incelenen kafataslarının yarısından fazlasında diş eti hastalıklarına rastlandı. Bazı örneklerde iyileşmiş kırıklar, delinme izleri ve enfeksiyonlarla bağlantılı kemik bozuklukları da tespit edildi.

Belçika Kraliyet Doğa Bilimleri Enstitüsü’nden zooarkeolog Bea De Cupere, araştırmada kendilerini en fazla şaşırtan bulgunun yaralanma ve hastalık izlerinin yüksek oranı olduğunu belirtti.

De Cupere’e göre bu tablo, adak mumyası olarak kullanılacak hayvanlardan beklenen yaşam koşullarıyla uyuşmuyor.

Kediler Antik Mısır sanatında, mezar resimlerinde ve çeşitli süslemelerde sık sık görülüyor. Zamanla koruyuculuk ve tanrısallıkla ilişkilendirildikleri düşünülüyor.

Missouri Eyalet Üniversitesi’nden Mısırbilimci Julia Troche, Antik Mısır’ın 3.000 yılı aşkın tarih boyunca büyük değişimler geçirdiğini ve bu nedenle bütün dönemler için tek bir tutumdan söz etmenin zor olduğunu belirtiyor.

Buna rağmen arkeolojik kayıtlar, kedilerin Mısır toplumunda önemli bir yere sahip olduğunu açık biçimde gösteriyor.

İnsan mezarlarında bulunan duvar resimlerinde kediler sandalyelerin altında uzanırken, kuş avlarken veya oyun oynarken betimlenebiliyor. Çok sayıda kedi ise dinsel amaçlarla mumyalanmıştı.

19. ve 20. yüzyılın başlarında hayvan mumyaları bugünkü kadar değerli arkeolojik buluntular olarak görülmüyordu.

Beni Hasan çevresinde yapılan eski kazılarda, üst üste yığılmış kedi mumyalarının bulunduğu büyük çukurlar ortaya çıkarılmıştı.

Bu mumyaların bir bölümü gemilerde ağırlık, yakıt, gübre veya öğütülerek ilaç hammaddesi olarak kullanıldı.

İngiliz biyolog William A. Herdman, gübre olarak satılmak üzere açık artırmaya çıkarılan yaklaşık 200 bin hayvan mumyasının küçük bir bölümünü bilimsel araştırma için kurtardı.

Ancak ağırlıklı olarak kafataslarını sakladı. Hayvanların geri kalan iskelet parçalarının büyük bölümünün kaybolduğu düşünülüyor.

Yeni çalışmada araştırmacılar, klasik kemik incelemelerinin yanı sıra X-ışını gibi örneklere zarar vermeyen yöntemlerden de yararlandı.

İncelenen kedilerin yaklaşık%86’sının yetişkin olduğu belirlendi. Önceki kedi mumyası çalışmalarında yetişkinlerin oranı genellikle yaklaşık%20 civarındaydı.

Kafatasları arasında evcil kediler, Afrika yaban kedileri, sazlık kedileri ve bu türlerin olası melezleri bulunuyordu.

Dokuz kafatasında yapılan radyokarbon tarihlemesine göre sekiz örnek MÖ 380 ile 40 yılları arasına, yani Geç Dönem ile Ptolemaios Dönemi’ne tarihlendi.

Bir örneğin ise çok daha eski olduğu ve yaklaşık MÖ 10. yüzyıldaki Üçüncü Ara Dönem’e ait olduğu belirlendi.

Kafataslarında çeşitli kırık ve delinme izleri de tespit edildi.

Araştırmacılar, bazı yaraların başka kediler tarafından açılmış olabileceğini düşünüyor. Ancak bazı hasarların insan müdahalesine işaret ettiği değerlendiriliyor.

Bir kedinin kafatasındaki izler, hayvanın keskin metal bir cisimle ve muhtemelen kalın bir tahta sopayla darbe almış olabileceğini gösterdi.

Araştırmacılar bunun mumyalama öncesinde hayvanı hızlı biçimde öldürmek için yapılmış olabileceğini belirtiyor. İyileşmiş yaraların ise daha önce yaşanan kavgalar veya insanlar tarafından uygulanan şiddet sonucunda oluşmuş olması mümkün.

Çalışmanın başyazarı Wim Van Neer, çok sayıda kedinin aynı yerde tutulmasının hayvanlar arasında stres ve saldırganlığı artırmış olabileceğini söylüyor.

Kalabalık ortamların enfeksiyonların yayılmasını da kolaylaştırmış olabileceği düşünülüyor.

Kafataslarında görülen enfeksiyon ve metabolik hastalık belirtileri, bazı hayvanların yetersiz beslendiğine veya uzun süre kötü koşullarda yaşadığına işaret ediyor.

Araştırmacılar yine de bulguların Antik Mısırlıların kedilere genel olarak kötü davrandığını kanıtlamadığını vurguluyor.

Çalışmanın en önemli sınırlamalarından biri, araştırmacıların yalnızca kafataslarına ulaşabilmiş olması. Tam iskeletlerin korunmuş olması durumunda hayvanların sağlık durumları ve ölüm nedenleri hakkında daha kesin sonuçlara ulaşılabileceği belirtiliyor.

Bulgular, Antik Mısır’da kutsal kabul edilen ve dini törenlerde önemli bir yere sahip olan kedilerin en azından bir bölümünün yaşamının, bugüne kadar düşünüldüğünden çok daha zorlu geçmiş olabileceğini gösteriyor.

: 1.600 Yıllık Kaya Resimleri Geri Dönülmez Şekilde Tahrip Edildi

Güzel Sanatlar Fakültesi öğrencisiyim. Çocukluğumdan beri üretmeyi seviyorum ve farklı alanlarda deneyim kazanmak istiyorum. Tutkum, öğrenme isteğim ve bu alanlarda kendi tarzımı oluşturma çabamla ilerlemeye devam ediyorum.