Çok üzgünüm; İEF öldü

Dünyan ın her k ö şesinden kendilerini tanıtmak üzere İzmir’e gelen onca ülke pavyonlar ında onca “orijinal” şeyler g örünce insan asla yorulmay ı aklına bile getirmiyordu...

Dev gibi bir kö şeden diğer k ö şeye kadar uzanan “Federal” Almanya ve İngiltere pavyonlarını art arda ziyaret ettikten sonra, b üyük bir merakla Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli ğ i pavyonuna, oradan da hayranl ı kla ç ıkıp çok sevdi ğim Libya “Arap Halk Sosyalist Cemahiriyesi” pavyonuna ge çti ğim g ünler daha dün gibi...

Bir yak ını olarak a ç ıklıyorum: İzmir’imizin g öz bebe ği Fuarımız, İEF hayatını kaybetti...

Son y ıllarda hepimizin g özleri önünde can çeki ş mekte olan İzmir Enternasyonal Fuarı mızın hangi hatalı kararlar ve yanlış uygulamalar sonucu, tam olarak hangi yıl, hangi ay, hangi g ün ve saatte vefat etti ğinin ilgili uzmanlar tarafından yapılacak incelemeler sonrası a ç ıklanması bekleniyor.

100 ya şına basmasına birka ç y ı l kalan “koca ç ınar”ın vefatı sevenleri arasında b üyük üzüntü yaratt ı.

Sevenlerinin “ihmal” sonras ı hayatını kaybettiğini iddia ettiği Fuarımız d ünya çap ında se çkin bir kimli ğe sahipti ve neredeyse d ünyan ın b ütün dillerini konu şabiliyordu.

İEF g özümüzün önünde can çeki ş irken, ad ı nda “enternasyonal” ifadesi olan Fuar ı m ızın uluslararası y önü yok olurken, “ölümü seyretmek” d ışında hi çbir şey yapılmadı ve üstelik bu süreç de sanki çok normalmi ş ve ka ç ınılmaz bir şeymiş gibi, “Artık modern fuarlar eskisi gibi değil, bambaşka bi çimlere evrildi!” diye “çökü ş” ün ve kaç ınılmaz ölümün k ılıfı da hazırlandı!

Ölüm nedeni, 70’li, 80’li, 90’l ı y ıllarda dillere pelesenk olan s öylemlerde “Fuar ımızı bekleyen en b üyük tehlike” olarak dile getirilen “panay ı rla şma”!

Ölüm yeri, Fuar ı m ızın yaşamak istiyorsa asla yakınından bile ge çmemesi gerekti ği yıllar boyunca dile getirildiği halde, yıllar sonra adeta mahkum edildiği ortam; “panayır”!

Şundan; “Enternasyonal” dediğimiz uluslararası fuarı “sen-ben-bizim oğlan” yapıyoruz ve vur patlasın çal oynas ın havasında, g örelim-alal ım-yiyelim-i çelim mant ığıyla!

Böyle bir “şey”in “uluslararası fuar” olduğuna bunu yapanlardan başka kimse inanmaz!

Özellikle uluslararas ı fuarcılık alanında en üst düzey ihtisas ve çok yüksek uzmanl ı k deneyimlerinin gerekti ği bir ortamda, İZFAŞ’ın zırt-pırt değişen kadrosu ile bu b üyük yükü kald ırıp kaldıramadığı konusunda da -ne kadar kelimiz g örünürse görünsün!- şapkamızı önümüze koyup uzun uzun dü ş ünmek laz ım.

Yönetimdekilerin ihtisas ve deneyim düzeyleri önümüzdeki “sonuç” ile do ğrudan ilgili çünkü.

Şimdi, bizimkilerin yıllardır “artık fuarcılık anlayışı değişti; fuarlar eskisi gibi değil, öyle ülkeler tek tek büyük pavyonlar kurarak kat ılmıyorlar, fuarcılık bambaşka bi çimlere evrildi” diye diye dile getirdi ği “b üyük balon”u söndüreyim...

Taa 80’lerin 90’larla bulu ştuğu yıllarda (o zamanlar hen üz bölünmemi ş olan) Çekoslovakya gibi sosyalist ülkelerin fuardaki bas ı n dan ışmanlığını yaptığım d önemlerde, yüzlerce yabanc ı fuarc ıyla sohbet ederken Fuarımızın en b üyük rakibinin İzmir’imize çok benzeyen Selanik’in Uluslararas ı Fuarı olduğunu a ç ık ça anlayabiliyordum...

Her iki fuar da özellikle y ıllara dayanan ge çmi şleriyle olduk ça prestijliydi ve o kadar birbirlerini and ı r ıyorlardı ki, mesela ikisi de bir zamanlar 30 g ün sürüyordu!

İEF, bu yıl 95. kez d üzenlendi ve bir asr ı devirmesine 5 yıl kaldı; ilk kez 1926 yılında kapılarını a çan ve kurulu şunun 100. yılını kutlayan Selanik Uluslararası Fuarı ise bu yıl 90. kez d üzenlendi.

İki fuarın birbirlerine olan benzerlikleri birbirlerine (özellikle “kordon”lar ı) ikiz kardeş gibi benzeyen İzmir ve Selanik kentleri gibi şaşırtıcı; her iki Fuar da aynı tarihlerde yapıldı; 5 Eyl ül’de ba şladılar, 13 Eyl ül’de bittiler...

Ama arada çok önemli farklar vard ı; en başta, Selanik Uluslararası Fuarı, ger çekten uluslararas ıydı!

Şimdi size Selanik’in son durumunu anlatacağım ve siz bizimkilerin yıllarca balon gibi şişirdikleri “fuarların başka tarafa evrildiği hikayesi”nin çeli ş kilerini göreceksiniz...

Bizim İ EF pavyon kültürünü tamamen terk edip B2B delegasyonlar ına odaklanırken, her yıl "Onur Konuğu Ülke" gelene ğini ısrarla s ürdüren Selanik Fuar ı ise tam tersine fiziki uluslararas ı pavyonlar a çma al ışkanlığına sadık kalarak “uluslararası fuar” kimliğini b üyük bir inatla, çok güçlü ve prestijli bir biçimde sürdürüyor.

25 ülkeden 1000’in üzerinde uluslararas ı kurulu şun katıldığı bu yılki Selanik Fuarı’nda “Onur Konuğu Ülke” Japonya, 3 bin 200 metrekarelik bir alana kurdu ğ u devasa pavyonda geleneksel el sanatlar ından en son yapay zek â ve robotik teknolojilerine uzanan geni ş bir yelpazedeki sergilemesiyle, özellikle de dev otomotiv ve enerji şirketleriyle tam bir g övde gösterisi yapt ı.

Son y ıllarda uluslararası ticari ağırlığını b üyük ölçüde kaybetmi ş ve daha çok yerel bir kültür, sanat ve e ğlence festivaline d önü şm ü ş g örünen bizim fuar ımız bir “nostalji parkı” olmaya mahkum gibi bırakılmışken, Selanik Uluslararası Fuarı, hem k üresel markalar ın hem de devletlerin en üst düzeyde ç ı karma yapt ığı, milyarlarca dolarlık b ütçelerin döndü ğ ü uluslararas ı bir inovasyon ve diplomasi merkezi olma özelli ğini g üçlü bir şekilde korumakta.

Hadi bir de “aç ılış” tarafına bakalım...

Gören var m ı a ç ılışta “yereller” dışında önemli birini?

İşte İEF’in öldü ğ ünün bir ba şka kanıtı!

Selanik’te aç ılışını Başbakan Kiriakos Mi çotakis’in gerçekle ş tirdi ği Uluslararası Fuar’a kabinenin i çi şlerinden, ekonomiden, kalkınmadan, enerjiden sorumlu bakanları da geldi, onlar yetmezmiş gibi(!) Yunanistan Kom ünist Partisi Genel Sekreteri Dimitris Kuçumbas da geldi, muhalefet lideri (PASOK Genel Ba ş kan ı) Nikos Andrulakis de geldi, Yunan Parlamentosunun T ürk as ıllı milletvekili (PASOK Rodop Milletvekili) İlhan Ahmet de geldi!

Çok say ıda yerel siyaset çinin sohbetlerinde duydum; meclis üyelerinin “ya şarken işe yaradıkları”nı kendi çaplar ında anlatmaya çal ışırlarken “Meclis üyelerinin dü ğ ünleri çok kalabal ık olur ama cenazeleri çok tenha” dediklerini...

Ayn ı durum, ne yazık ki, Fuarımız i çin de geçerli! Geçmi ş te Cumhurba şkanlarımızla, Başbakanlarımızla, Bakanlarımızla, Genel Başkanlarımızla çok üst düzey aç ılışlar yapan Fuarımızın son a ç ılışında hi ç tan ıdık birini g ören oldu mu?

Fuar ımızın ölümünün, İzmir zayıf kaldığı i çin her y ı l ayn ı d önemde fuar yapan Selanik’in tercih edilmesi yüzünden h ızlandığı olasılığını ise (g ündeme getireyim ama) hiç fazla kurcalamayay ı m(!) çünkü bu olas ı l ığın ger çek olmas ı çok adam ı ağlatır...