Prof. Dr. Fatih Özatay: Fon krizinin en tehlikeli yönü güven duygusunu zedelemesidir

Finans dışı kesimin döviz açık pozisyonunun milyar dolar bazındaki düzey olarak 2018-2019 krizinden önceki seviyeleri aştığını belirten Prof. Dr. Özatay, yalnızca nominal düzeye bakmanın yanıltıcı olacağını ifade etti. Tablonun şirketlerin döviz ödeme kapasitesine (döviz gelirlerine) oranla değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Prof.

Dr. Özatay, bu oranda bir kötüleşme yaşansa da durumun 2017 kriz dönemindeki kadar vahim bir boyutta olmadığını dile getirdi. 2018 krizinde kırılganlığı artıran temel unsurun döviz geliri olmayan şirketlerin aşırı borçlanması olduğunu hatırlatan Prof.

Dr. Özatay, mevcut tabloda dikkatli olunması gerektiğini ancak durumun ilk görünüşteki kadar karamsar olmadığını kaydetti.

"Fon krizinin en tehlikeli yönü güven duygusunu zedelemesidir"

Piyasada yaşanan fon krizine değinen Prof. Dr. Özatay, finans sektöründeki kırılganlıkların tüm ekonomiyi, istihdamı ve hanehalkını doğrudan etkileme riski taşıdığına dikkat çekti. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) ve Borsa İstanbul gibi güçlü kurumlara ve yetişmiş uzmanlara rağmen bu tür bir krizin yaşanmasının ciddi bir sistemik soruna işaret ettiğini vurgulayan Prof.

Dr. Özatay, fon krizinin reel sektöre veya talebe etkisinden ziyade piyasadaki güven duygusunu zedelemesinin en büyük tehlike olduğunu belirtti.

"TCMB metninde finansal istikrar vurgusu eksik kaldı"

TCMB’nin son faiz kararını da değerlendiren Prof. Dr. Özatay, fon krizi yaşanmasaydı enflasyon hedefleri ve gerçekleşmeleri doğrultusunda bir faiz indiriminin son derece normal karşılanabileceğini ifade etti. Ancak TCMB’nin ana görevlerinden birinin de finansal istikrarı korumak olduğunu hatırlatan Prof.

Dr. Özatay, karar metninde fon krizine veya finansal istikrara yönelik alınan tedbirlere değinilmemesini bir eksiklik olarak nitelendirdi. Bu durumun piyasadaki güven bunalımının giderilmesini yavaşlattığına dikkat çekti.

"Denetleyenler de denetlenmeli"

Piyasadaki anormalliklerin ve aşırı fiyat hareketlerinin uzmanlarca tespit edilmemesinin mümkün olmadığını belirten Prof. Dr. Özatay, sistemdeki raporlama ve denetim mekanizmalarının neden etkili işlemediğinin araştırılması gerektiğini söyledi.

Benzer krizlerin bir daha yaşanmaması adına kurumsal yapıda aksayan yönlerin giderilmesini isteyen Prof. Dr. Özatay, denetleyenlerin de denetlenmesi ve kurum içi çapraz kontrol mekanizmalarının (basınç valfleri) kurulması gerektiğinin altını çizdi.