Antarktika’da büyük keşif: Buzların altında dev dağlar bulundu
Antarktika’nın buzlarla kaplı yüzeyinin altında, kıtanın geçmişine ilişkin yeni bir keşif yapıldı. Uluslararası bir araştırma ekibi, yaklaşık 650 ila 450 milyon yıl önce oluşan ve bugüne kadar varlığı bilinmeyen dev dağ sistemlerinin izlerine ulaştı.
‘Süper dağlar’ olarak adlandırılan bu oluşumların, yalnızca kıtanın jeolojik geçmişini değil, Dünya’daki yaşamın gelişimini de anlamaya yardımcı olabileceği belirtildi.
Avustralya Ulusal Üniversitesi (ANU) ile Almanya’daki GFZ Yer Bilimleri Araştırma Merkezi tarafından yürütülen çalışma, Earth and Planetary Science Letters(Yer ve Gezegen Bilimi Mektupları) dergisinde yayımlandı.
Araştırmacılara göre dev dağ sıraları, eski Gondvana süperkıtasının oluşumu sırasında Antarktika’nın Hindistan ve Afrika ile çarpışması sonucunda meydana geldi. Bu süreç, kıtanın geçmişindeki en büyük dağ oluşum olayı olarak değerlendiriliyor.
Antarktika’nın yüzde 99.5’inden fazlası kalın buz tabakasıyla kaplı olduğu için bilim insanları dağ kalıntılarını doğrudan inceleyemedi. Bunun yerine kıtanın kıyıları boyunca deniz tabanından çıkarılan tortularda bulunan bin 712 zirkon kristalini analiz etti.
Milyonlarca yıl boyunca yapısını koruyabilen bu küçük mineraller, oluştukları döneme ilişkin kimyasal izler taşıyor. Kristallerin yaşını ve bileşimini inceleyen ekip, zamanla aşınarak ortadan kaybolan dev dağların derinlerde kalan köklerini belirledi.
Dağlardan kopan kayaçların okyanuslara büyük miktarda besin maddesi taşıdığı, bu süreçte atmosferdeki karbondioksit seviyesinin azaldığı ve oksijen miktarının arttığı değerlendiriliyor.
Bilim insanlarına göre bu değişimler, yaklaşık 539 milyon yıl önce sert iskeletli ilk canlıların ortaya çıkmasına ve hayvan çeşitliliğinin hızla arttığı ‘Kambriyen patlaması’ dönemine uygun koşullar hazırlamış olabilir.
Science dergisinde yayımlanan çalışmada, daha önce bilinmeyen 71 bin 997 tepe, dağ sırtları ve eski nehir yatakları belirlendi. Araştırmacılar ayrıca Maud Buzul Altı Havzası’nda yaklaşık 400 kilometre uzunluğunda eski bir su kanalı keşfetti.
Bu bulgular, deniz seviyesindeki yükselişi öngörmek açısından da önem taşıyor. Buzların altındaki engebeli araziler buzulların hareketini yavaşlatırken, denize uzanan derin vadiler buz kaybını hızlandırabiliyor.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Genel
Yayın: 20 Kasım 2026 16:56 · Kaynak: kronos41.news