Meclise sunuldu: Hangi meslekler yeşil pasaport alabilecek?

Türkiye’de uluslararası dolaşım kolaylığı sağlayan hususi damgalı pasaport (yeşil pasaport) alma hakkının genişletilmesine yönelik kamuoyu talepleri Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündeminin en sıcak başlıklarından biri haline geldi. Son dönemde art arda Meclis Başkanlığına sunulan yeni kanun teklifleri; pilotlardan doktorlara, eczacılardan mühendislere, mali müşavirlerden özel okul öğretmenlerine kadar çok geniş bir meslek yelpazesine yeşil pasaport ayrıcalığı tanınmasını öngörüyor.

Hazırlanan taslaklarda meslek gruplarına göre 5, 10 ve 15 yıllık fiili çalışma şartı aranıyor. PİLOTLAR İÇİN 5 YIL FİİLİ UÇUŞ ŞARTI ÖNERİLDİYeşil pasaport kapsama alanı içerisine girmesi en çok tartışılan meslek gruplarının başında havacılık sektörü çalışanları geliyor.

TBMM’ye sunulan özel kanun teklifinde, pilot lisansını aldıktan sonra en az 5 yıl boyunca fiilen uçuş hizmeti icra eden sivil ve ticari pilotlara hususi damgalı pasaport verilmesi talep edildi. Uçuş görevleri nedeniyle yoğun uluslararası hareketliliğe sahip olan pilotlar için bu adımın bürokratik engelleri ortadan kaldıracağı vurgulanıyor.

SAĞLIK ÇALIŞANLARI VE DOKTORLARA 15 YILLIK KIDEM DÜZENLEMESİSağlık camiasını yakından ilgilendiren kritik bir düzenleme önerisi de 13 Ekim 2026 tarihinde Meclis Başkanlığına iletildi. İlgili kanun teklifiyle; ister kamu kuruluşlarında ister özel sektörde çalışsın, mesleğinde en az 15 yılını dolduran hekimler, diş hekimleri, veteriner hekimler ve eczacıların yeşil pasaport hakkından faydalandırılması amaçlanıyor.

Türk Tabipleri Birliği (TTB) ve Türk Eczacıları Birliği (TEB) üyesi serbest hekimler ile serbest eczacıların da dâhil edildiği bu taslak yasalaşırsa, kıdem şartını karşılayan binlerce sağlık çalışanı yurt dışındaki uluslararası tıp kongreleri ve bilimsel organizasyonlara vize engeli olmadan katılabilecek. MÜHENDİS VE MİMARLAR İÇİN TMMOB ÜYELİĞİ KRİTERİTeknik ve mühendislik kadrolarının küresel projelerde aktif yer alabilmesini hedefleyen düzenlemeler de Meclis Komisyonlarının değerlendirmesine sunuldu.

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne (TMMOB) kayıtlı meslek mensuplarını kapsayan kanun tekliflerinde; 10 ila 15 yıl arasında değişen mesleki kıdeme sahip mühendis ve mimarlara yeşil pasaport verilmesi öngörülüyor. Serbest veya özel sektör çatısı altında çalışan teknik uzmanların uluslararası alandaki rekabet gücünü artırması hedefleniyor.

MUHTARLAR, MALİ MÜŞAVİRLER VE ÖZEL OKUL ÖĞRETMENLERİ DE KAPSAMDA16 Eylül 2026’da Meclis gündemine giren geniş kapsamlı bir diğer teklif ise yerel yönetim temsilcilerini ve finans uzmanlarını ilgilendiriyor. Düzenleme önerisiyle; köy ve mahalle muhtarlarının yanı sıra yeminli mali müşavirler ile en az 15 yıl mesleki kıdemi bulunan serbest muhasebeci mali müşavirlere (SMMM) hususi pasaport tanınması isteniyor.

Aynı zamanda Milli Eğitim Bakanlığına (MEB) bağlı resmi ve özel öğretim kurumlarında görev yapan ve mesleğinde 10 hizmet yılını geride bırakan öğretmenler için de ayrı bir kanun teklifi hazırlandı. Teklifin kabul görmesi halinde, yıllardır sadece devlet kadrosundaki derece sahibi memur öğretmenlerin yararlandığı yeşil pasaport hakkından özel okul öğretmenleri de yararlanabilecek.

MEVCUT DURUMDA KİMLER YEŞİL PASAPORT ALABİLİYOR?5682 sayılı Pasaport Kanunu çerçevesinde günümüzde hususi damgalı pasaport kullanma hakkına sahip mevcut grup ve meslekler ise şu şekilde sıralanıyor: Kamu görevlileri ve emekliler: 1., 2. ve 3. derece kadrolarda görev yapan ya da bu derecelerden emekliye ayrılan devlet memurları ile kamu personeli. Siyasetçi ve bürokratlar: TBMM eski üyeleri, eski bakanlar ve görev süreleri boyunca büyükşehir, il ve ilçe belediye başkanları (ayrıca 1. dereceden emekli olan belediye başkanları).İhracatçılar: Belirli ihracat oranlarını yakalayan ve Ticaret Bakanlığınca belirlenen kriterleri sağlayan firma yetkilileri.

Akademisyenler: Devlet üniversitelerinde derece şartını sağlayan öğretim üyeleri ile vakıf üniversitelerinde en az 15 yıl kıdemi bulunan akademisyenler. Avukatlar: Baroya kayıtlı ve mesleğinde en az 15 yıllık kıdemi olan avukatlar.

Sporcu ve aileler: devlet sporcusu unvanı taşıyan atletler ile kapsama giren hak sahiplerinin eşleri ve 25 yaşını aşmamış, öğrenimi devam eden, çalışmayan çocukları. Meclis'e sunulan yeni tekliflerin komisyon görüşmelerinin ardından Genel Kurul gündemine gelerek oylanması bekleniyor.