Kutup Girdabı Kasımda Bozuldu: Kayıtlardaki En Erken Olay

Kuzey Kutbu’nun üzerindeki atmosferin üst katmanlarında dönen güçlü rüzgârlar yön değiştirdi. Kutup girdabı olarak bilinen sistemdeki bu değişim, kayıtlara geçen en erken “büyük ani stratosferik ısınma” olayı olarak nitelendirildi.

KUTUP GİRDABI ZAYIFLADI VE YER DEĞİŞTİRDİ

Normalde kutup çevresinde dönen bu rüzgârlar, soğuk havanın bölgede tutulmasına yardımcı oluyor. Ancak son haftalarda girdap zayıfladı ve yer değiştirdi. Stratosfer sıcaklıkları hızla yükselirken, rüzgârların olağan yönlerinin tersine dönmeye başladığı gözlendi.

Meteorolojik değerlendirmelere göre stratosferik rüzgârların yön değiştirmesi 11 Kasım’da yaşandı.

Olayı sıra dışı yapan, sonbaharda bu kadar erken gerçekleşmesi. Büyük ani stratosferik ısınma olayları genellikle ocak ile mart ayları arasında görülüyor. Modern gözlem kayıtlarında bu ölçekte bir olayın daha erken yaşandığı başka bir örnek bulunmuyor. Daha önce kaydedilen en erken tarih ise 28 Kasım olarak biliniyordu.

Wisconsin-Madison Üniversitesi’nden meteoroloji uzmanı Andrea Lopez Lang, bu yılın olağanüstü derecede benzersiz olduğunu söyledi.

Stratosferik kutup girdabı, yaklaşık 15 ile 50 kilometre yükseklikte, hızlı ve siklonik olarak dönen rüzgârların bulunduğu bir alan. Kutup gecesi başlarken Kuzey Kutbu ve Antarktika sıcaklıklarının hızla düştüğü sonbaharda oluşuyor.

Coriolis etkisi girdabın dönmesini sürdürüyor. Girdap genellikle ilkbaharda çözülüyor. Kış aylarında dağılması halinde ise bu olay ani stratosferik ısınma olarak adlandırılıyor ve yüzeydeki hava durumunu etkileyebiliyor.

Kutup girdabı terimi, stratosferdeki girdabı olduğu kadar troposferdeki girdabı da ifade edebiliyor. İkisi büyüklük, yapı, mevsimsel döngü ve hava durumuna etkileri bakımından birbirinden farklı.

Uzmanlar, kasım sonu ve aralık başında Avrupa’nın kuzeyi ile Kuzey Amerika’nın doğusunda yeni soğuk hava dalgalarının görülebileceğini belirtiyor. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nden iklim bilimci Judah Cohen, atmosferdeki gelişmelerin henüz en güçlü etkilerini göstermemiş olabileceğine dikkat çekti.

Pasifik Okyanusu’nda güçlenen El Nino da küresel hava dolaşımını etkileyerek tahminleri zorlaştırıyor. Türkiye’de 2026-2027 kışının sert geçip geçmeyeceğini söylemek için ise henüz yeterli veri bulunmuyor.

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Yorum yazarak Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Yorum yazarak Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.