ABD'de gıda fiyatlarında son altı ayın rekoru kırıldı, tüketicileri zor günler bekliyor

ABD'de gıda enflasyonunun seyri ve piyasalardaki maliyet baskıları son dönemdeki ekonomik verilerle yeniden gündeme geldi. Ülke genelinde gıda fiyatları ekim ayında son altı ayın en hızlı artışını kaydederken, tedarik zincirinde yaşanan aksamalar, öngörülemeyen hava koşulları ve artan yakıt fiyatları maliyetleri doğrudan yukarı çekti.

Uzmanlar, üreticiler ile büyük gıda şirketlerinin artan bu masrafları tüketicilere yansıtmaya hazırlandığına dikkat çekiyor.

Market fiyatlarında ve toptan ürünlerde artış

Açıklanan verilere göre ABD'de market fiyatları ekim ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 0,4 oranında yükseldi. Ürün bazlı incelendiğinde marul fiyatı yüzde 8, biftek fiyatı yüzde 1,7, tereyağı yüzde 2 ve peynir fiyatı yüzde 1,3 oranında arttı.

Toptan gıda fiyatları ise ekimde yüzde 1,3 artış göstererek üretici fiyat endeksinde şubat ayından bu yana kaydedilen en hızlı aylık artış olarak kayıtlara geçti. Pandemi sonrasındaki yıllarda market fiyatlarının genel olarak yüzde 20'den fazla yükseldiği ve bu durumun tüketici memnuniyetsizliğini artırdığı belirtiliyor.

Yüksek yakıt maliyetleri ve lojistik baskısı

Enerji cephesinde yaşanan gelişmeler de gıda maliyetlerini tetikleyen ana unsurlar arasında yer alıyor. Savaş sürecinin etkisiyle perakende motorin fiyatlarının yüzde 66'dan fazla arttığı, eylül ayında galon başına 6,53 dolarla rekor seviyeye ulaştığı ve taşımacılık maliyetlerinin yıl başından bu yana yüzde 20 yükseldiği ifade edildi.

Yüksek yakıt maliyetlerinin nakliye, gübre ve ambalaj giderlerini artırması sebebiyle taze meyve ithalatı da pahalandı. Güçlü El Nino hava olaylarının yol açtığı olumsuz koşullar da tarımsal üretim üzerindeki baskıyı artırıyor.

Tüketiciye yansıması zaman alabilir

Gıda tedarik zincirlerindeki maliyet artışlarının market raflarına tam anlamıyla yansımasının 12 ila 18 ay sürebileceği öngörülüyor. Market zincirlerinin önceden yapılan fiyat anlaşmaları sayesinde ve ürünleri yeniden fiyatlandırmadan önce maliyetleri mümkün olduğunca uzun süre üstlenmeye çalıştığı ifade ediliyor.

Ancak Kraft Heinz Üst Yöneticisi Steve Cahillane gibi sektör liderleri, şirketlerin ürün portföylerinde önümüzdeki dönemde fiyat artışlarına gitmesinin kaçınılmaz olduğunu belirtiyor.