İzmit ve Kahramanmaraş üzerinden çarpıcı deprem senaryosu: O ilde can kaybı 1.500’ü aşabilir!

Giresun Üniversitesi’nde hazırlanan yeni bir akademik çalışma, olası bir depremde Sinop ve ilçelerinde ortaya çıkabilecek hasarı iki büyük depremden elde edilen veriler üzerinden modelledi. Araştırmada 1999 İzmit Körfezi Depremi ile 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinin hasar ve can kaybı oranları kullanıldı. İzmit depremi esas alınan senaryoda 84 kişinin yaşamını yitirebileceği, 211 kişinin yaralanabileceği ve 3 bin 155 kişinin barınma ihtiyacı duyabileceği hesaplandı.

Engineering Perspective dergisinin 2026 yılı 6. cilt 1. sayısında yayımlanan “Earthquake Risk Analysis in a Medium-Scale Settlement Area Using Empirical Attenuation Models: The Saraydüzü Example” başlıklı çalışma, Giresun Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Geomatik Mühendisliği Bölümü’nden Mehmet Ali Dereli ile Afet Yönetimi Bölümü’nden Betül Çınkır Kural tarafından hazırlandı. Araştırmada Sinop’un Saraydüzü ilçesi merkez alınırken, Sinop merkez ile Ayancık, Boyabat, Dikmen, Durağan, Erfelek, Gerze, Saraydüzü ve Türkeli için olası deprem etkileri de hesaplandı.

6 AYRI DEPREM SENARYOSU OLUŞTURULDU Çalışmada bölgenin jeolojik yapısı, zemin özellikleri, topoğrafya, aktif faylara uzaklık, nüfus ve yapılaşma verileri bir araya getirildi. Deprem senaryolarının oluşturulmasında ELER v3.0 yazılımı kullanılırken, Türkiye koşulları için geliştirilmiş Erdik-Eren ampirik sönüm ilişkisi de hesaplamalara dahil edildi. Araştırmacılar Saraydüzü’nü etkileyebilecek 6 ayrı deprem senaryosu üzerinde çalıştı. Bu senaryolar içerisinde Saraydüzü yakınlarında 7,4 büyüklüğünde deprem öngören “Senaryo 3”, ilçeyi en fazla etkileyebilecek seçenek olarak öne çıktı.

SARAYDÜZÜ İÇİN VIII ŞİDDETİ HESAPLANDI Senaryo 3’e göre Saraydüzü’nün depremin merkezine yaklaşık 22,77 kilometre mesafede kalacağı ve MSK ölçeğinde VIII şiddetinde sarsıntıya maruz kalabileceği hesaplandı. Boyabat, Dikmen ve Durağan VII; Sinop merkez, Ayancık, Erfelek, Gerze ve Türkeli ise ağırlıklı olarak VI düzeyinde değerlendirildi. Araştırmacılar özellikle Saraydüzü’ndeki zayıf zemin, topoğrafik koşullar ve yaşlı yapı stokunun riski artırdığına dikkat çekti. ELER analizlerinde Saraydüzü’nün yüksek yapısal hasar potansiyeline sahip olduğu belirtildi.

17 AĞUSTOS İZMİT DEPREMİ VERİLERİ REFERANS ALINDI Çalışmanın Kocaeli açısından en dikkat çekici bölümlerinden biri, 17 Ağustos 1999 İzmit Körfezi Depremi’nden elde edilen hasar oranlarının yeni deprem senaryosuna uygulanması oldu. 1999 İzmit depreminde MSK VIII şiddetine maruz kalan yerleşimlerde konutların yüzde 2,82’sinin ağır hasarlı veya yıkılmış, yüzde 4,41’inin orta hasarlı ve yüzde 5,31’inin hafif hasarlı olduğu verileri çalışmaya dahil edildi. Bu oranlar Sinop ve ilçeleri için tahmin edilen konut sayılarına uygulanarak olası hasar ve can kaybı hesabı yapıldı.

İZMİT SENARYOSUNDA 84 CAN KAYBI 17 Ağustos 1999 İzmit Körfezi Depremi verilerinden türetilen senaryoya göre Sinop genelinde; 84 kişinin hayatını kaybedebileceği, 211 kişinin yaralanabileceği, 3 bin 155 kişinin ise deprem sonrasında barınma ihtiyacı duyabileceği hesaplandı. İlçe bazındaki tahminlerde en yüksek kayıp Boyabat için hesaplandı. Buna göre Boyabat’ta 41 can kaybı, 103 yaralı ve bin 587 kişilik barınma ihtiyacı öngörüldü. Saraydüzü için ise 16 can kaybı, 40 yaralı ve 408 kişilik barınma ihtiyacı tahmin edildi.

KAHRAMANMARAŞ VERİLERİNDE TABLO ÇOK DAHA AĞIR Araştırmada 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerden elde edilen hasar oranları kullanılarak ikinci bir hesaplama daha yapıldı. Bu senaryoda Sinop genelinde toplam 86 bin 957 konut üzerinden hesaplama gerçekleştirildi.

14 bin 588 konutun ağır hasarlı veya yıkılmış, 2 bin 609 konutun orta hasarlı, 49 bin 712 konutun hafif hasarlı, 20 bin 48 konutun ise hasarsız kalabileceği öngörüldü. 1.508 CAN KAYBI, 3 BİN 44 YARALI Kahramanmaraş depremindeki can kaybı-ağır hasarlı bina ilişkisi kullanılarak yapılan hesaplamada Sinop genelinde yaklaşık 1.508 kişinin hayatını kaybedebileceği tahmin edildi. Aynı hesaplama modelinde 3 bin 44 kişinin yaralanabileceği, 43 bin 377 kişinin ise barınma ihtiyacı duyabileceği belirtildi. Araştırmada bu rakamların deprem tahmini değil, farklı depremlerde gerçekleşmiş hasar ve can kaybı oranlarının senaryo bölgesine uygulanmasıyla oluşturulan risk projeksiyonları olduğu özellikle vurgulandı.

SARAYDÜZÜ’NDE 45 KONUT AĞIR HASARLI OLABİLİR Kahramanmaraş verilerine dayanan hesaplamada Saraydüzü’nde yaklaşık 2 bin 248 konut bulunduğu varsayıldı. Buna göre ilçede; 45 konutun ağır hasarlı veya yıkılmış, 68 konutun orta hasarlı, 697 konutun hafif hasarlı, bin 439 konutun ise hasarsız olabileceği hesaplandı.

YAPI ENVANTERİNDEKİ EKSİKLİK DİKKAT ÇEKTİ Araştırmanın en önemli sınırlılıklarından biri ise bölgedeki yapı stoku verilerinin eksikliği oldu. Çalışmada belediyelerin dijital yapı envanterlerinin yeterince ayrıntılı olmadığı; binaların yapım yılı, taşıyıcı sistemi, yapı türü, mühendislik hizmeti alıp almadığı ve inşaat kalitesi gibi kritik verilerin modele doğrudan dahil edilemediği belirtildi. Bu nedenle konut sayıları TÜİK’in 2024 nüfus verileri ve 2,61 kişilik ortalama hane büyüklüğü kullanılarak tahmin edildi.

ARAŞTIRMACILARDAN ÖNEMLİ UYARI Çalışmanın yazarları hesaplanan can kaybı, yaralı ve hasar rakamlarının “kesin deprem sonucu” şeklinde yorumlanmaması gerektiğinin altını çizdi. 1999 İzmit ve 2023 Kahramanmaraş depremlerinin farklı fay sistemleri, farklı zemin koşulları ve farklı yapı stoklarında meydana geldiği belirtilirken, kullanılan oranların yalnızca olası sonuçların büyüklüğünü göstermek amacıyla hazırlanmış senaryo temelli ön değerlendirmeler olduğu ifade edildi. Araştırma, ayrıntılı ve güncel yapı envanteri oluşturulması, mühendislik ve denetim hizmetlerinin güçlendirilmesi ve yerel ölçekte veri temelli deprem risk çalışmalarının artırılması gerektiği sonucuna varıyor.

Son bir ayda kocaeligazetesi.com.tr sitesinde 2.477.654 gerçekleşti.

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

80 GR 1. HAMUR RENKLİ BASKI TASARIM DAHİL 1800 TL+KDV

350 GR MAT KUŞE MAT SELEFON 2 YÖN BASKI TASARIM DAHİL 1000 TL+KDV

Zayi ilanı (kayıp ilanı) vermek için arayınız.

Hızlıca eleman bulmak mı istiyorsunuz? Tam yerindesiniz. İlanınızın burada ve basılı gazetemizde çıkmasını ister misiniz? İlan metninizi ilanservis...