Ekoloji ve sivil toplum örgütlerinden ortak çağrı: Plastik atık ithalatı yasaklansın

Ekoloji ve sivil toplum örgütleri ve imzalayan dernekler arasında bulunan Eskişehir Çevre Derneği Türkiye’ye farklı ülkelerden getirilen plastik atıkların Doğu Akdeniz’de oluşturduğu çevresel risklere dikkat çekerek plastik atık ithalatının yasaklanmasını istedi. Aralarında çevre platformları, dernekler, meslek örgütleri ve siyasi parti örgütlerinin de bulunduğu 82 kuruluş tarafından yapılan ortak çağrıda; toprak, su, denizler, tarım alanları ve halk sağlığının korunması için somut adımlar atılması talep edildi.

Ortak açıklamada, plastik atıkların geri dönüşüm amacıyla Türkiye’ye getirildiği ancak ayrıştırma, depolama ve işleme süreçlerinde çevreye yayılan plastikler ile geri dönüştürülemeyen atıkların ekolojik ve sağlık açısından tehdit oluşturduğu belirtildi. Kuruluşların açıklamasının tamamı şöyle: ''Doğu Akdeniz, plastik atık ithalatının yarattığı ağır ekolojik baskısıyla karşı karşıyadır.

Avrupa ülkeleri başta olmak üzere farklı ülkelerden Türkiye’ye getirilen plastik atıkların önemli bir bölümü geri dönüşüm adı altında ülkemize girmekte; ancak atıkların ayrıştırılması, depolanması ve işlenmesi süreçlerinde çevreye yayılan plastikler ve geri dönüştürülemeyen plastik atıklar ve diğer kirleticiler toprağımızı, suyumuzu, denizlerimizi ve sağlığımızı tehdit etmektedir. Plastik atık yalnızca bir atık sorunu değildir.

Plastiklerin parçalanmasıyla ortaya çıkan mikroplastikler ve nanoplastikler; toprağa, yeraltı ve yüzey sularına, deniz ekosistemlerine ve canlılara ulaşarak kalıcı bir kirlilik oluşturmaktadır. Doğu Akdeniz’in zaten yoğun sanayi, liman, petrokimya, tarım ve kentleşme baskısı altında olduğu düşünüldüğünde, bölgenin yeni bir plastik atık yükünü taşıması kabul edilemez.

Mersin, Adana ve Hatay kıyıları başta olmak üzere Doğu Akdeniz’in denizi, kıyıları, tarım alanları ve yaşam alanları plastik atıkların ithalatına ve yarattığı kirliliğe kurban edilemez. Bu nedenle artık denetimlerin artırılmasını değil, sorunun kaynağını ortadan kaldıracak plastik atık ithalatının yasaklanmasını talep ediyoruz.

Başta Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı olmak üzere ilgili tüm kamu kurumlarını, yerel yönetimleri ve yetkili mercileri sorumluluk üstlenmeye çağırıyoruz: Plastik atık ithalatı yasaklanmalıdır: Çevre ve insan sağlığı açısından ciddi risk oluşturan plastik atıkların ülkemize girişine son verilmelidir. Doğu Akdeniz plastik atık deposu olmaktan çıkarılmalıdır: Mersin, Adana ve Hatay başta olmak üzere bölgedeki plastik atık işleme ve depolama faaliyetleri ekolojik etki ve taşıma kapasitesi dikkate alınarak yeniden değerlendirilmelidir Kaçak ve uygunsuz plastik atık faaliyetleri engellenmelidir: Plastik atıkların doğaya bırakılması, açıkta depolanması ve mevzuata aykırı biçimde işlenmesi etkin biçimde denetlenmelidir.

4.Toprak, su ve denizlerde mikroplastik izleme programı başlatılmalıdır: Doğu Akdeniz’de düzenli olarak mikroplastik ve nanoplastik ölçümleri yapılmalı; sonuçlar kamuoyuna açık ve şeffaf biçimde paylaşılmalıdır. 5.Plastik atıkların yakılması ve kontrolsüz bertarafı engellenmelidir: Plastiklerin yakılması sonucu oluşabilecek hava kirleticileri ve toksik bileşiklere karşı etkin denetim yapılmalıdır.

Tarım alanları korunmalıdır: Plastik atık kaynaklı kirliliğin tarım topraklarına, sulama sularına ve tarımsal ürünlere ulaşmasını önleyecek özel bir izleme ve denetim sistemi oluşturulmalıdır. Deniz ve kıyı ekosistemleri korunmalıdır: Plastik atıkların denizlere ve kıyılara ulaşmasını önlemek amacıyla limanlar, sanayi tesisleri, atık tesisleri ve dere ağızlarında sürekli denetim yapılmalıdır.