Kocaeli Milletvekili Kanko'dan Kızılay çıkışı: “Milletin kurumu milletin denetimine açık olmalı!”

YENİ Parti Kocaeli Milletvekili Prof. Dr. Mühip Kanko, TBMM Genel Kurulu'nda görüşülen Türk Kızılay Kanunu Teklifi'ne sert eleştiriler yöneltti. Kızılay'ın AK Parti iktidarları döneminde güven ve itibar kaybına uğradığını savunan Kanko, yeni düzenlemenin kamu kaynaklarının kullanımı, ihalesiz alımlar, sosyal yardım verileri ve kan hizmetlerinin finansmanı konusunda soru işaretleri barındırdığını söyledi.

YENİ Parti Kocaeli Milletvekili Prof. Dr. Mühip Kanko, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda görüşülen Türk Kızılay Kanunu Teklifi üzerinden iktidarın afet yönetimi ve kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin politikalarını eleştirdi. Yaklaşık 160 yıllık geçmişe sahip Kızılay'ın Türkiye'nin en önemli yardım kuruluşlarından biri olduğunu vurgulayan Kanko, kurumun özellikle 6 Şubat depremlerinin ardından kamuoyunda tartışmalarla gündeme geldiğini belirtti.

Kızılay'ın yeniden toplumun güvenini kazanabilmesi için mali işlemlerin şeffaf biçimde yürütülmesi gerektiğini savunan Kanko, kanun teklifinde öngörülen bazı yetki ve muafiyetlerin denetim mekanizmalarıyla birlikte ele alınması çağrısında bulundu.

Kızılay'ın Türkiye'nin dayanışma kültüründe önemli bir yere sahip olduğunu belirten Kanko, kurumun son yıllarda yaşanan tartışmalar nedeniyle itibar kaybına uğradığını savundu.

Kanko, “Kızılay milletin vicdanıdır, dayanışmanın simgesidir. Ancak bugün milletin bağışlarıyla ayakta duran bu köklü kurumun nasıl yönetildiğini, kaynaklarının nereye harcandığını ve kime hangi ayrıcalıkların tanındığını sorgulamak zorunda kalıyoruz” dedi.

Kurumun güvenilirliğinin yeniden güçlendirilmesi gerektiğini belirten Kanko, bunun yolunun hesap verebilirlikten geçtiğini söyledi.

6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler sırasında Kızılay'ın çadır satışı nedeniyle yaşanan tartışmaları hatırlatan Kanko, bu gelişmelerin yardım kuruluşuna duyulan güveni olumsuz etkilediğini savundu.

TBMM kürsüsünde Sabiha Gökçen Havalimanı'nda LÖSEV, UNICEF ve Kızılay'a ait bağış kutularının yer aldığı bir fotoğraf gösteren Kanko, kurumun kamuoyundaki algısına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Kanko, “Vatandaş Kızılay'a bağış yaparken bir şirkete kazanç sağladığını değil, ihtiyaç sahibi bir insana yardım ettiğini düşünür. Milletin dayanışma duygusu ticari ayrıcalıkların gerekçesi hâline getirilemez” ifadelerini kullandı.

Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin en fazla tartışılması gereken bölümlerinden birinin kamu alımlarına ilişkin düzenlemeler olduğunu söyleyen Kanko, Kızılay bağlantılı şirketlerden yapılabilecek alımların denetimine ilişkin açıklık istedi.

Afet ve acil durumlara yönelik ürün ve hizmet alımlarında öngörülen özel düzenlemelerin kapsamının belirgin olması gerektiğini savunan Kanko, özellikle afet öncesi hazırlık faaliyetlerinin sınırlarının nasıl çizileceğini sorguladı.

Kanko, “Kanuna ayrıcalıkları yazmışsınız ama hesap verme sorumluluğunu açıkça düzenlememişsiniz. Yetki veriyorsunuz, denetimin nasıl işleyeceğini söylemiyorsunuz” dedi.

Alımların fiyatlarının nasıl belirleneceğini ve kamu zararının nasıl önleneceğini soran Kanko, “Kanunlar temenni metni değildir! Kamu parasının harcandığı her yerde şeffaflık, denetim ve hesap verebilirlik zorunludur” ifadelerini kullandı.

Kanun teklifindeki kamu kurumlarına ait bazı taşınırların Kızılay'a bedelsiz devredilebilmesini öngören düzenlemelere de değinen Kanko, kamu varlıklarının kullanımına ilişkin açık ölçütler bulunması gerektiğini söyledi.

Kamu mallarının vatandaşların vergileriyle alındığını belirten Kanko, hangi malın, hangi gerekçeyle ve hangi yetkiyle devredileceğinin açık biçimde ortaya konulmasını istedi.

Kanko, “Bu mallar iktidarın şahsi mülkü değildir. Bunlar işçinin, memurun, emeklinin, esnafın ve milyonlarca vatandaşımızın vergileriyle alınmıştır” dedi.

Kanko'nun eleştirdiği bir diğer konu sosyal yardım hizmetleri kapsamında kişisel verilerin paylaşılmasına ilişkin düzenlemeler oldu.

İhtiyaç sahibi vatandaşların ekonomik ve sosyal durumlarına ilişkin bilgilerin korunması gerektiğini belirten Kanko, bu verilere erişimin sınırlarının açıkça düzenlenmesini istedi.

Kanko, “Sosyal yardıma muhtaç vatandaşlarımızın bilgileri son derece hassastır. Bu insanların ekonomik ve sosyal durumları hiçbir şekilde ticari veya siyasi amaçlarla kullanılmamalıdır” ifadelerini kullandı.

Verilerin yetkisiz kişi veya kuruluşlarla paylaşılmasının önlenmesi gerektiğini savunan Kanko, sosyal yardımların siyasi amaçlarla kullanılmaması çağrısında bulundu.

Tıp doktoru olan Prof. Dr. Mühip Kanko, kanun teklifindeki kan hizmetleri ve finansman düzenlemelerine de değindi.

Vatandaşların gönüllü olarak bağışladığı kanın hastalara ulaştırılması sürecinde ortaya çıkan maliyetlerin nasıl hesaplandığının açıklanmasını isteyen Kanko, Sosyal Güvenlik Kurumu üzerinden yapılacak ödemelerin kamu hastaneleri üzerindeki etkilerinin ortaya konulması gerektiğini söyledi.

Kanko, “Vatandaşımız hiçbir karşılık beklemeden kan bağışında bulunuyor. Peki, gönüllü bağışlanan bu kanın hastaya ulaşıncaya kadar ortaya çıkan maliyeti nedir?” diye sordu.

Kan hizmetlerinin finansmanında şeffaflığın önemine dikkat çeken Kanko, sağlık harcamalarının kamuoyunun denetimine açık olması gerektiğini ifade etti.

Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nde yer alan afet personeline tazminat ödenmesine ilişkin düzenlemeyi olumlu değerlendiren Kanko, afetlerde görev yapan çalışanların haklarının korunması gerektiğini söyledi.

Ancak bu düzenlemenin, teklifin diğer maddelerine yönelik eleştirilerden ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Kanko, “Afetlerde canını ortaya koyan emekçilerimizin haklarını koruyan her düzenlemeyi destekleriz. Ancak çalışanlara hak tanınmasını gerekçe göstererek Kızılay'a denetimden uzak ayrıcalıklar verilmesini kabul edemeyiz” dedi.

Kızılay şube başkanlarının sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarında görev almasını öngören hükümlere de değinen Kanko, olası çıkar çatışmalarına karşı güvencelerin açıklanmasını istedi.

Kızılay'ın toplumun güvenini yeniden kazanması için mali işlemlerinin daha şeffaf yürütülmesi gerektiğini savunan Kanko, bağışlar, harcamalar ve kamu alımlarına ilişkin bilgilerin düzenli olarak açıklanmasını istedi.

Kanko, “Kızılay şirketlerinin hesaplarını, toplanan bağışları, yapılan harcamaları ve kamu alımlarını düzenli olarak kamuoyuna açıklayacaksınız” dedi.

Kurumun herhangi bir siyasi partinin ya da şirketin değil, toplumun ortak değeri olduğunu vurgulayan Kanko, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Güven isteyen önce hesap verebilmeli, yetki isteyen önce sorumluluğunu kabul etmelidir. Meclisin görevi kanundaki boşlukları alkışlamak değil, o boşlukları gidermektir. Kızılay hiçbir siyasi iktidarın, hiçbir şirketin ve hiçbir çıkar grubunun kurumu değildir. Kızılay milletindir. Milletin kurumu da milletin denetimine açık olmak zorundadır.”

Hürriyet'in tutukluluğunu eleştiren Kanko, yargı sürecinin hukuka aykırı olduğunu savunarak tahliye çağrısında bulundu.

Kanko, “87 gündür tutuklu bulunan İzmit Belediye Başkanımız Fatma Kaplan Hürriyet'in haksız ve hukuksuz biçimde özgürlüğünden mahrum bırakıldığını bir kez daha ifade etmek istiyorum” dedi.

Hürriyet'in ailesinden ve yakınlarından ayrı kaldığını belirten Kanko, “Fatma Kaplan Hürriyet'e özgürlük çağrımızı Türkiye Büyük Millet Meclisi kürsüsünden bir kez daha yineliyorum” ifadeleriyle konuşmasını tamamladı.

İzmit Belediyesi'ne yönelik soruşturma kapsamında 23 Temmuz 2026 tarihinde tutuklanan Fatma Kaplan Hürriyet hakkındaki yargı süreci devam ediyor. Tutuklama kararı, hakkında kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmü bulunduğu anlamına gelmiyor.

Son bir ayda kocaeligazetesi.com.tr sitesinde 2.810.402 gerçekleşti.