Zeytinde dünya liderliği geliyor

Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK) Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Mustafa Tan, zeytinde tüm zamanların en yüksek rekoltesinin beklendiğini ancak zeytinyağında tahmin edilen 588 bin tonluk üretime dip zeytinlerin ve seyrek ağaçların toplanmaması sebebiyle ulaşılamama riski bulunduğunu söyledi.

Tan, 2026/27 sezonunda zeytin rekoltesinin 4 milyon 30 bin tonla tüm zamanların rekor seviyesine ulaşacağının öngörüldüğünü açıkladı. Öngörülen rekoltenin 1 milyon 163 bin tonunun sofralık zeytine ayrılacağını, geri kalan yağlık zeytinden ise 588 bin ton zeytinyağı elde edileceğini belirten Tan, bu rakamlarla Türkiye’nin zeytinyağında İspanya’nın ardından dünya ikinciliğine, sofralık zeytinde ise dünya birinciliğine bir kez daha yükseleceğini vurguladı.

Rekor beklentisinin sevinç oluşturması gerekirken mevcut piyasa şartlarının üreticide endişeye yol açtığını ifade eden Tan, bir kilogram zeytinin ortalama üretim maliyetinin 50-70 lira, zeytinyağının ise 240-280 lira bandında olduğuna işaret etti. Tan, buna rağmen piyasadaki alım fiyatlarının sıradan zeytin için kilogram başına 20-35 lira, zeytinyağı için ise 170-200 lira seviyelerinde kaldığını kaydetti.

Alım fiyatlarının artan maliyetleri karşılamadığını belirten Tan, yere dökülen yaklaşık yüzde 30-40 oranındaki dip zeytinin ve engebeli alanlarda yer alan maliyeti yüksek, seyrek tutumlu ağaçlardaki zeytinlerin toplanamama riski bulunduğuna dikkati çekti. RİSKLERİ FIRSATA ÇEVİRECEK ÖNERİLER UZZK Başkanı Dr.

Mustafa Tan, risklerin fırsata dönüştürülmesi, iç tüketimin hızla artırılması ve ülkeye milyarlarca dolarlık döviz girdisi sağlanması maksadıyla alınması gereken öncelikli tedbirleri şu şekilde sıraladı: ● AB müktesebatına uyum çerçevesinde, üreticinin maliyetini karşılayacak şekilde zeytinyağına kilogram başına yaklaşık 1 avro, sofralık zeytine ise 20 sent/avro fark ödemesi yapılması. ● İhracatçılara; dökme, fason işlenen ve 1-5 kilogram arası ambalajlı ihracatları için daha önce olduğu gibi ton başına 100, 300 ve 750 dolara kadar ihracat iadesi verilmesi. ● İspanya’da olduğu gibi zeytinyağı fiyatının maliyetin altına düşmesi nedeniyle belirli miktarda stoklama yardımının kooperatifler aracılığıyla sağlanarak piyasanın regüle edilmesi. ● AB’ye gümrük ve vergiden muaf ihracat kontenjanının sadece 100 ton seviyesinde olduğuna, Tunus’a ise 56 bin 400 ton kontenjan uygulandığına dikkat çekilerek, AB ile yapılan taviz anlaşmaları kapsamında Türkiye’nin kontenjanının en az Tunus seviyesine çıkarılması. ● Devlet eliyle, ikili ticari ilişkilerin güçlü olduğu Türk cumhuriyetleri ve benzeri ülkelere zeytinyağı satışı yapılması veya mal değişimi (takas) mekanizmalarının işletilmesi. ● İç tüketimi artırmak amacıyla hükûmet tarafından zeytinyağı ve sofralık zeytinin faydalarını içeren kamu spotları hazırlanarak toplumun bilgilendirilmesi.