Çocuk tenisinde başarı: Kupa mı, gelişim mi?

Kasım ayının ilk haftasında tenis takvimi oldukça hareketli. Paris Masters’ta sezonun son büyük mücadelelerinden biri yaşanırken, gençler Davis Cup ve Billie Jean King Cup finallerinde ülkelerini temsil edecek. Hemen ardından kadın tenisinin en iyi isimleri sezon sonu finallerinde buluşacak.

Bir tarafta kariyerlerinin zirvesine ulaşmış profesyoneller, diğer tarafta o yolun henüz başındaki genç sporcular var.

Bu tablo bana yıllardır kortlarda düşündüğüm bir soruyu yeniden hatırlatıyor: Çocuk tenisinde başarıyı neye göre ölçüyoruz?

Yaklaşık 25 yıldır tenisle iç içeyim. Çok yetenekli çocuklar gördüm. Küçük yaşta peş peşe turnuvalar kazananları da, ilk yıllarında fazla dikkat çekmeyip zaman içinde büyük gelişim gösterenleri de. Bu deneyim bana tek bir şey öğretti: Çocukların gelişim hızları aynı değil. Dolayısıyla bugünün sıralaması, yarının tenisçisini tek başına tarif etmiyor.

Çocukların bedensel ve duygusal olgunlaşması da birbirinden farklı. Aynı yaş kategorisinde yarışan iki sporcu, aynı gelişim aşamasında olmayabiliyor. Bugün fiziksel üstünlüğü sayesinde daha kolay puan kazanan bir çocukla, henüz fiziksel gelişiminin başında olan ama oyunu iyi okuyan bir çocuğu aynı ölçütlerle değerlendirmek ne kadar doğru?

Yanlış anlaşılmasın; kupa kazanmak elbette değerli. Rekabet etmeyi öğrenmek, zor bir maçın sonunda emeğinin karşılığını almak, kürsüye çıkmak bir çocuk için unutulmaz bir motivasyon olabilir. Turnuvalar da sporcu yetiştirmenin vazgeçilmez bir parçasıdır. Sorun kazanmakta değil, yalnızca kazanmayı başarı kabul etmekte.

Bazen bir çocuğun servisindeki ilerlemeyi, daha doğru kararlar almaya başlamasını veya kaybettiği maçtan sonra yeniden antrenmana gelme isteğini yeterince görmüyoruz. Oysa bunların her biri bir kupadan daha az önemli değil. Skor tabelası maçın sonucunu gösterir; sporcunun bütün gelişimini değil.

İşin bir de sosyal tarafı var. Çocuk korta bazen arkadaşlarıyla vakit geçirmek, yeni şeyler öğrenmek, kendini sınamak için geliyor. Biz yetişkinler ise farkında olmadan tüm sohbeti sıralamaya, puana ve madalyaya çevirebiliyoruz.

Oysa tenis uzun bir yolculuk. Bu yolculuğun keyfini kaybeden bir sporcu, ne kadar yetenekli olursa olsun ilerlemekte zorlanabilir.

Biz antrenörlerin de sorumluluğu büyük. Kısa vadeli sonuçlar cazip gelebilir. Fakat yalnızca bir sonraki turnuvaya hazırlanmakla, yıllar boyunca gelişebilecek bir sporcu yetiştirmek aynı şey değil. Teknik, taktik ve fiziksel hazırlık kadar sporcunun özgüvenini, oyun sevgisini ve kendi kararlarını verebilmesini de desteklemek zorundayız.

Elbette her çocuk profesyonel tenisçi olmayacak. Zaten iyi bir tenis eğitiminin tek ölçüsü de bu olamaz. Disiplinli çalışmayı öğrenen, rekabet ederken saygısını koruyan, yenilgiden sonra yeniden denemeyi bilen bir çocuk da tenisten çok önemli kazanımlarla ayrılır.

Benim için doğru hedef, çocuklara kazanmanın heyecanını yaşatırken gelişmenin sabrını da öğretmek. Bugünkü kupayı küçümsemeden, yarınki potansiyeli aceleyle yargılamadan…

Sporla ve sevgiyle kalın.