Yuhang’da kırsalın iki yüzü

Qianxi köyünün (前溪村) çeltik tarlalarında kırmızı biçerdöverler çalışıyor; yol kenarında mavi kamyonlar kasalarıyla bekliyor. Tarlanın ortasında, güneş paneliyle beslenen beyaz bir sensör kutusu dikili. Bu iki görüntü, bu çiftliğin ne kadar özel olduğunu özetliyor.

Qianxi Yüksek Verimli Ekolojik Tarım Parkı (前溪高效生态农业示范园), köyün eyalet düzeyinde "tahıl üretim fonksiyon bölgesi" ilan edilmiş alanında kurulmuştur. Bir hektarlık çekirdek hizmet merkezine 35 milyon yuan harcanmış, ama asıl ölçek dışarıda.

Merkez 10 kilometrelik yarıçapta yaklaşık 40 bin mu, yani 2.700 hektara yakın tarlaya hizmet veriyor ve Hangzhou'nun bu türdeki ilk parklarından biri. Parkta fide merkezi, makine hizmet merkezi, kurutma ve depolama tesisleri, bir dijital komuta salonu ve akıllı sera yan yana yer alıyor.

Komuta salonundaki duvar boyu ekranda parkın hava fotoğrafı, hizmet sayaçları ve "mahsul hastanesi"nden (庄稼医院) tarım girdileri deposuna kadar her birimin konumu görünüyor."1+10" adlı model, uçtan uca bir mekanizasyon hizmet sistemi ve buna eklenen özel projelerden oluşuyor. Çiftçi makineyi satın almıyor; fide, sürme, dronla ilaçlama, hasat ve kurutma hizmetlerini randevuyla alıyor.

Çin basınına göre çevredeki 5 binden fazla hane bu hizmetten yararlanıyor. Sistemin beyni "Tahıl Çiftçisinin Akıllı Beyni" (粮农智脑). Uydudan, dronlardan ve tarladaki sensörlerden gelen verilerle toprağın nemini ve verimliliğini, mahsulün gelişimini ve zararlıları gerçek zamanlı olarak izliyor.

Park, bu sistem sayesinde işgücü ihtiyacının beşte birine indiğini ve kritik dönem işlerinin yarı sürede tamamlandığını söylüyor. Sergi salonundaki panolar makine parkını tanıtıyor. Sürücüsüz traktör toprağı işliyor, hassas ekim ve gübreleme yapıyor; panoya göre düz hattan sapması birkaç santimetreyi geçmiyor.

Sürücüsüz fide dikme makinesi saatte yarım hektardan fazla alanı dikiyor, kenar bitirme ve park etmeyi kendisi yapıyor. Beidou uydu navigasyonuyla çalışan sürücüsüz biçerdöverlerin kayıp ve kırılma oranları ise yüzde 5'in altında tutuluyor.

En ilginç parça tarlanın kenarındaki "akıllı tarım hepsi bir arada" kabini. Panoya göre bu kabin, geleneksel sunucu odasının internete bağımlılığını kırıyor; birden fazla iletişim protokolünü bir araya getirerek sinyalin zayıf olduğu tarlalarda bile verinin "son kilometresini" verimli bir şekilde iletebiliyor.

Panoda platformun dört ayağı da yazılı. Hangarlar, yollar ve kanallar altyapı makineye uygun hale getiriliyor; hava, nem, zararlı ve mahsul takibi dijitalleştiriliyor; makineler koordineli çalışacak şekilde akıllılaştırılıyor; yönetim de bulut üzerinden tek bir ekranda toplanıyor.

Bu ekrandan makineler uzaktan çalıştırılıp durdurulabiliyor; canlı görüntü izlenebiliyor ve parametreler takip edilebiliyor.25 Ağustos 2026'da APEC Gıda Güvenliği Bakanlar Toplantısı Yuhang'da yapıldı ve 21 ekonomiden gelen delegeler Qianxi Parkı'nı gezdi. Toplantının kabul ettiği ilkeler yapay zekâ dahil dijital teknolojileri gıda güvenliğinin merkezine koyuyor.

Zhejiang basını, tahıl kendine yeterliliği yüzde 26 civarında olan "küçük tahıl eyaleti"nin Asya-Pasifik'e neden gıda güvenliği açısından örnek olduğunu soran yerinde bir soru sormuş. Cevap, az toprakta, az işgücüyle, hizmet ve veriyle verimi artıran Qianxi modelinin kendisidir.

Zhejiang'ın derdi tahıl ambarı olmak değil; yoğun nüfuslu, sanayileşmiş bir bölgede tarımı ayakta tutmak. Köyün kendisi de bu modelin bir parçası. Qianxi, Yuhang'ın en büyük kesintisiz çeltik alanına sahiptir. Devlet şirketi, Hangzhou Tarımsal Kalkınma Grubu ile "köy kolektifi + kamu sermayesi" ortaklığı kurmuş; profesyonel kırsal yöneticiler getirilmiş.

Köyün kolektif geliri dört yılda yaklaşık üç katına çıkıp 3,5 milyon yuanı aşmış. Parkın yanında Jingshan Pirinç Şarabı Müzesi de açılmış; tarla yürüyüşü, köy sofrası ve konaklamayı birleştiren bir rota tasarlanmış. Tarlanın ortasına koyu renkli çeltikle yazılmış "沐禾前溪" karakterleri, yani parkın markası, uzaktan okunuyor.

Seyir terasındaki ahşap tabelada "Pirinç Kokusu Sahnesi" (稻香舞台) yazıyor; yanında fiberglas bir manda ve yavrusu var. Deponun duvarındaki fotoğraf sergisi, kasabanın "Jingshan'a gel, bir kez'manevi köylü' ol" turizm sloganını başlık olarak kullanmış.

Uzun listede Jingshan Tapınağı'nda vejetaryen yemek, Song dönemi çay çırpma töreni, çiçek tarlalarında mini tren ya da "hiçbir şey yapmadan, zamanı unutmuş bir köylü olmak" var. Ardından Huanghu kasabasındaki Qingshan köyüne (青山村) geçtik.

Köyün girişinde beyaz üç boyutlu harflerle "在青山遇见未来", yani "Qingshan'da gelecekle buluş" sloganı yazıyor. Üç tarafı dağlarla çevrili vadinin büyük bölümü orman; gri çatılı köy evleri bambu ormanının içine gömülmüş. Bize burada yaşayan çevre gönüllüsü Jill eşlik ediyor.

Kendisi akıcı İngilizcesi ve bölgeye hakimiyetiyle bize rehberlik ederek buranın gelişimini ve bu güzelliklerin neden korunması gerektiğini eşsiz bir şekilde anlatıyor. Köyün hikâyesi suyla başlıyor. 1980'lerin başında yapılan Longwu Barajı (龙坞水库), köyün ve komşu Cibi köyünün içme suyu kaynağıdır.

Bambu ormanlarında kullanılan gübre ve herbisitler suyu kirletmiş. On yıl kadar önce başlayan ekolojik yönetimle su kalitesi birkaç yıl içinde ulusal birinci sınıf standardına çıkarılmış. Bugün turkuaz rengi suyun ortasında küçük bir yüzer platform duruyor; kıyıdaki yeşil tabelada "AR Köy Turu" yazıyor.

QR kodu okutulduğunda Longwu Barajı, artırılmış gerçeklik katmanında "en iyi seyir noktası" olarak açılıyor. Ekoloji köyün ilk kartvizitiyse, ikincisi sanat. Su kalitesi düzelince köye onlarca sanat ve endüstri projesi gelmiş; aralarında Batı Gölü ipek şemsiyeleri ve Rong Tasarım Kütüphanesi (融设计图书馆) yer alıyor.

Belçika, İsviçre, İtalya ve Portekiz'den 60'tan fazla tasarımcı köyün konuk sanatçı programına katılmış. Alman tasarımcı Christoph John yıllardır ailesiyle burada yaşıyormuş; kâğıt şemsiye ustalarını izleyip kendi kâğıt sandalyesini tasarlamış.

Kütüphane elli yıllık eski köy toplantı salonuna taşınmış. Ahşap makas çatı, kütük sütunlar ve çatı penceresi olduğu gibi korunmuş; raflarda kitaplar, ortada ise beyaz sergi masaları var. Burası Çin'in ilk geleneksel malzeme kütüphanesi olarak anılıyor.

Bir raftaki dört sıra beyaz kartın her birinin üzerinde farklı bir ağaç türünün örneği var. Rafın tepesinde iki rengârenk aslan dansı başı duruyor; bambu iskeleti görünüyor. Ziyaretimiz kütüphanenin yeni araştırma konusunun açılış sergisine denk geldi.

Önsözde bambu, ipek, toprak, bakır ve kâğıt, ardından geçme-zıvana, boyama, dokuma ve döküm şeklinde geçmiş başlıklar sıralanıyor. Şimdiki konu "fermantasyon" (发酵). Metin bunu "hem kadim hem geleceğe dönük bir zanaat" olarak tanımlıyor ve Çin'in fermente gıdalarından biyoteknolojiye, kozmetikten yeni biyomalzemelere uzanan bir saha araştırmasının ilk özetini sunuyor.

Girişteki pankarta göre sergi aralık ortasına kadar açık ve "Rong Tasarım Sergisi"nin onuncu yılına başlanıyor. Masalardan birinde FDCA tozu, PEF granülü ve PHA granülü dolu küçük akrilik küpler duruyor. Etikete göre PEF biyoplastiği, karbondioksit, oksijen ve su buharına karşı PET'ten kat kat daha iyi bir bariyer oluşturuyor ve ısıya daha dayanıklı.

Yanında toprağa gömülmüş PHA parçalarının bozunma fotoğrafları. Bir köy kütüphanesinde ambalaj kimyası dersi beklemiyorduk. Düzlükte pirinç ve sürücüsüz makineyle öne çıkan Qianxi ile dağda su ve tasarımcıyla öne çıkan Qingshan birbirine benzemiyor.

Ama ikisinde de aynı kurgu var. Önce tarlanın "makineye uygun" hale getirilmesi ya da barajın temizlenmesi gibi temel kaynak sorunları düzeltiliyor. Sonra köy kolektifi bir kamu ya da profesyonel ortakla şirketleşiyor. En sonunda üstüne pirinç şarabı müzesi, manevi köylü sloganı ve fermantasyon sergisi gibi turizm ve kültür katmanları ekleniyor.

Ulusal kırsal canlandırma ilçelerinin ilk grubunda yer alan ve kent-kır gelir farkını Zhejiang'ın en düşük düzeylerine indiren Yuhang'ın genel tablosu da bunu destekliyor. Türkiye'nin tarım tartışmasında kooperatifleşme, arazi toplulaştırma, su havzası koruma ve kırsal turizm başlıkları her zaman ayrı ayrı ele alınır.

Qianxi'de gördüğümüz, bunların tek bir hizmet merkezinde birleştirilmesi; Qingshan'da gördüğümüz ise bir içme suyu havzasının korunmasının doğrudan tasarım ekonomisine dönüştürülmesi. Suyu koruyan köyün suyun bedelini kültürle ödediği bu model, İstanbul'un barajlarının etrafındaki köyler için bile düşündürücü.