Tahran'da Kritik Dörtlü Zirve: Bölgesel Güvenlik İçin Diplomatik Hamle

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın oluşturduğu Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın ardından, 26 Ekim'de İran'ın başkenti Tahran'da stratejik bir dörtlü zirve düzenlendi. Toplantıya Türkiye adına MİT Başkanı İbrahim Kalın, Suudi Arabistan Savunma Bakanı Halid bin Selman ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir katıldı.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rezai'nin ev sahipliği yaptığı görüşmelerde, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de hazır bulundu. Zirvede, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının bölgesel etkileri, Yemen'deki çatışmalar, Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları ile Filistin ve Lübnan'daki güvenlik durumu masaya yatırıldı.

Görüşmeler, özellikle bölgede yeni bir askeri tırmanışın önüne geçilmesi ve diplomatik çözüm kanallarının güçlendirilmesi amacıyla gerçekleştirildi. Katılımcı ülkeler, bölgesel barış ve güvenlik alanında iş birliğini artırmak adına diplomatik temasların sürdürülmesi konusunda mutabakata vardı.

Uluslararası basın, bu buluşmayı Orta Doğu'da yükselen gerilimi dizginlemeye yönelik kritik bir girişim olarak değerlendirdi. Reuters ve Associated Press gibi ajanslar, toplantının Washington ile Tahran arasında yeniden müzakere kanallarının açılması çabalarının bir parçası olduğunu belirtti.

El Cezire, bu zirveyi son aylarda Tahran'da gerçekleşen en üst düzey diplomatik temaslardan biri olarak tanımlarken, Arab News ise gelişmeyi 'Tahran'ı Mekke'ye yaklaştırma girişimi' şeklinde yorumladı. İranlı üst düzey bir yetkili, görüşmelerde nükleer programın ele alınmadığını ve ABD'nin savaşı sona erdirmeye yönelik somut adımlar atmaması halinde bu konunun müzakere edilmeyeceğini vurguladı.

Pakistan basını ise İslam ülkeleri arasındaki güvenlik iş birliğinde Pakistan'ın üstlendiği arabuluculuk rolüne dikkat çekti. İran medyası ise bölgesel güvenliğin dış müdahaleler olmadan sağlanması gerektiği mesajını öne çıkardı.

Tahran'daki diplomatik hareketlilik piyasalara da olumlu yansıdı. Körfez borsalarında belirgin bir yükseliş gözlemlenirken, Suudi Arabistan'ın gösterge endeksi yüzde 3,4 değer kazanarak son 13 ayın en yüksek günlük artışını kaydetti.

Yatırımcıların, ABD ile İran arasındaki gerilimin azalabileceğine dair beklentileri piyasalardaki bu iyimser havayı destekledi. Sonuç olarak, dört ülkenin temsilcileri bölgesel istikrarın korunması adına diplomatik kanalları açık tutma kararı aldı.

Görüş ayrılıklarına rağmen, çatışma riskini azaltmaya yönelik bu çabaların, bölgedeki enerji güvenliği ve deniz ulaşımı üzerindeki olası olumsuz etkileri önlemeye yönelik bir kalkan oluşturması hedefleniyor.