Eski OHAL Valisi hayatını kaybetti: Ünal Erkan kimdir?

Eski Emniyet Genel Müdürü, OHAL Bölge Valisi ve Devlet Bakanı Ünal Erkan, 82 yaşında hayatını kaybetti. Geniş yetkileri nedeniyle “Süper Vali” olarak anılan Erkan, özellikle 1990’lı yıllarda bölgedeki güvenlik politikaları ve insan hakları ihlalleri ile anılıyor.

Erkan için cuma günü Ankara Ahmet Hamdi Akseki Camii’nde öğle namazının ardından cenaze töreni düzenleneceği, cenazesinin Gölbaşı Mezarlığı’nda toprağa verileceği belirtildi. Erkan’ın OHAL Bölge Valiliği yaptığı dönem, özellikle Kürt illerinde köy boşaltmaları, zorunlu göç ve faili meçhul cinayetler iddialarıyla hafızalara kazınmıştı.

1942 yılında Erzurum’da dünyaya gelen Ünal Erkan, Polis Koleji ve Polis Akademisi’nden mezun olduktan sonra emniyet teşkilatında görev yaptı. 1980-1984 yılları arasında Ankara Emniyet Müdürlüğü, 1984-1988 yılları arasında İstanbul Emniyet Müdürlüğü görevlerini yürüttü.

Ardından 1988-1991 yıllarında Edirne Valisi, 1991-1992 yıllarında ise Emniyet Genel Müdürü olarak görev aldı. Daha sonra OHAL Bölge Valiliği görevine getirilen Erkan, sahip olduğu geniş yetkiler nedeniyle kamuoyunda “Süper Vali” adıyla tanındı.

Erkan’ın OHAL Bölge Valiliği yaptığı yıllarda bölgede binlerce köy ve mezranın boşaltıldığı, yüz binlerce insanın yerinden edildiği bildirildi. Farklı kurumların verileri arasında sayısal farklılıklar bulunurken, Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü’nün 2004-2006 döneminde gerçekleştirdiği araştırmada zorunlu göçe maruz kalanların sayısı 953 bin 680 ile 1 milyon 201 bin arasında tahmin edildi.

İnsan hakları kuruluşları da aynı dönemde faili meçhul cinayetler ve ağır hak ihlalleri yaşandığını kaydetti. Erkan, 2019’da görülen JİTEM ana davasında, yazar Musa Anter cinayeti başta olmak üzere faili meçhul cinayetlerle ilgili konularda tanık olarak dinlendi.

Bürokrasinin ardından siyasete giren Erkan, Doğru Yol Partisi’nden (DYP) 1995 genel seçimlerinde Ankara milletvekili seçildi. 1996 yılında Mesut Yılmaz başbakanlığındaki 53. Hükümet’te Devlet Bakanı olarak görev yaptı. Ocak 1999’da DYP’den istifa eden Erkan, sonraki yıllarda Susurluk süreci ve JİTEM davası kapsamındaki tartışmalarla da gündeme geldi.

Emniyet, mülki idare ve siyaset alanlarında görev yapan Erkan, özellikle 1990’lı yılların güvenlik politikaları ve bu döneme ilişkin insan hakları tartışmaları bağlamında anılan isimlerden biri oldu.