Mayorka kömürü bırakıyor, İspanya elektrifikasyonu hızlandırmakta zorlanıyor

İspanya yenilenebilir enerji patlamasının meyvelerini toplamaya devam ederken, Mayorka kömüre kesin olarak sırtını çeviriyor. Ada'nın kuzeyindeki Alcudia'da bulunan Es Murterar elektrik santralindeki 3 ve 4 numaralı kömürle çalışan ünitelerin kalıcı olarak kapatılması için izin verildi.

İspanya'nın en büyük elektrik şirketi Endesa, bu adımın enerji arz güvenliğini tehlikeye atmayacağını, ancak sahadaki iki gaz türbinini işletmeye devam edeceğini söylüyor. Mayorka kömür santralini dört yıl erken kapatıyorBölgesel hükümetin bölgenin karbondan arındırılması yolunda bir ilerleme olarak gördüğü kapatma, takvimden dört yıl önce gerçekleşiyor."Ülkenin yenilenebilir enerjiye yatırımı karşılığını veriyor," diyor Almanya merkezli kar amacı gütmeyen Beyond Fossil Fuels.

"Kömürü aşamalı olarak devreden çıkarıp gaza yönelmek yerine güneşi büyüterek, İspanya enerji faturalarını çoğu Avrupa ülkesine kıyasla gaz krizine karşı daha az kırılgan hale getirdi." Duyuru, Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA (kaynak İngilizce)) İspanya'nın yenilenebilir enerjideki hızlı genişlemesinin "enerji güvenliğini ve rekabet gücünü güçlendirirken yakıt ithalat maliyetlerini azalttığını" vurgulayan bir rapor yayımlamasıyla aynı zamana denk geldi. Yenilenebilir kaynaklar İspanya'ya milyarlar kazandırdı, ancak bir engel sürüyorİspanya, 2011 ile 2024 arasında doğal gaz ithalatıyla ilgili maliyetlerde, büyük ölçüde güneş ve rüzgar enerjisinin devreye alınmasına atfedilen 26 milyar dolar (yaklaşık 23,27 milyar avro) tasarruf sağladı.

Ülkenin yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretme kapasitesi son on yılda iki kattan fazla artarak 119 gigavat (GW) seviyesine çıkarken, sera gazı emisyonları beşte bir oranında düştü. Enerji düşünce kuruluşu Ember'e göre, 2025'te güneş İspanya'nın elektrik üretiminin yüzde 21,9'unu karşılarken rüzgar, elektrik üretim karmasının yüzde 20,4'ünü oluşturdu.

Kömür, sıklıkla en kirli enerji biçimi olarak anılıyor, geçen yıl elektrik üretiminin yalnızca yüzde 0,9'unu oluşturdu, buna karşılık üretimin yüzde 21,5'i gazdan geldi. İspanya'nın artan yenilenebilir enerji payı, toptan elektrik fiyatlarını düşürmeye ve ülkenin ithal yakıtlara maruziyetini azaltmaya yardımcı olurken, elektrik nihai enerji tüketiminin yalnızca yüzde 25'ini oluşturuyor.

Bu oran, ülkenin 2030'a kadar yüzde 35'e ulaşma hedefinin oldukça gerisinde ve bu hedef COP31 BM iklim zirvesi öncesinde Türkiye tarafından da yinelendi. Raporda, "Elektrikli araçların (EV) benimsenmesi, özellikle kurumsal filolar için, nispeten sınırlı, fosil yakıtla ısınma yaygınlığını korurken sanayi yüksek başlangıç yatırım maliyetleriyle karşı karşıya," ifadesi yer alıyor.

Vergiler, harçlar ve şebeke bedellerinin birleşimi, nihai kullanıcılar için elektrik fiyatlarını yüksek tutarken fosil yakıtlar İspanya'da karşılaştırmalı olarak daha düşük ücretlerle karşılaşıyor. Bununla birlikte raporda, İspanya'nın 2026'da elektrik üretimi vergisini kaldırmak da dahil olmak üzere, bu durumu ele almak için adımlar attığı belirtiliyor.

Raporda ayrıca, "Kırılgan tüketicileri korurken iç enerji fiyat dinamiklerini daha fazla yeniden dengelemek, haneler ve işletmeler için elektrifikasyon teşviklerini güçlendirebilir ve sanayinin yenilenebilir enerjinin rekabetçi avantajlarından yararlanmasına yardımcı olabilir," deniyor.