Cumhuriyet, bir milletin yeniden doğuşunun adıdır

Bazı tarihler, bir günden çok daha fazlasını ifade eder. Her milletin böyle özel- önemli tarihleri vardır. Bizim tarihimizin bana göre en anlamlı günü 29 Ekim’dir.

29 Ekim 1923, Türk milleti için işte böyle bir tarihtir.

Bir devletin yönetim biçiminin değişmesinden öte, bir milletin kendi kaderine sahip çıkmasının, bağımsızlığını millet iradesiyle taçlandırmasının tarihidir.

Bugün Cumhuriyetimizin 103. kuruluş yıl dönümünü kutlarken yalnızca geçmişte kazandığımız büyük zaferi anmıyoruz. Aynı zamanda o zaferi kalıcı bir devlet düzenine dönüştüren Mustafa Kemal Atatürk’ün liderliğini, devlet adamlığını ve geleceği görebilen vizyonunu da yeniden hatırlıyoruz.

Çünkü Cumhuriyet, yalnızca bir yönetim biçimi değil, yokluk ve yıkım içinden yeniden ayağa kalkan bir milletin kendine duyduğu güvenin adıdır. Bir milletin yeniden doğuşudur.

Gelin biraz açalım…

BİR CÜMLE İLE

DEĞİŞEN BİR KADER…

29 Ekim 1923’te Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilen anayasa değişikliğiyle, “Türkiye Devletinin hükümet şekli Cumhuriyettir” hükmü anayasaya girdi. Ardından Mustafa Kemal Atatürk, Cumhuriyetimizin ilk cumhurbaşkanı seçildi.

Bu, kâğıt üzerinde yapılan bir değişiklikten ibaret değildi. Asırlardır farklı yönetim biçimleri altında yaşamış bir milletin egemenliğin kaynağını kendi iradesinde bulmasının ilanıydı.

Atatürk’ün büyüklüğü, yalnızca işgal altındaki vatanı kurtarmasında değildi. Asıl büyüklüğü, kazanılan bağımsızlığın ardından nasıl bir ülke kurulması gerektiğini de düşünmesindeydi.

Büyük Önder Mustafa Kemal, Rousseau’nun “kişi için özgürlük” ve “toplum için cumhuriyet” düşüncesinden etkilendiğini biliyoruz

O, Millî Mücadele’yi sadece cephede kazanılacak bir savaş olarak görmedi. Eğitimden hukuka, ekonomiden toplumsal yaşama kadar her alanda yeniden yapılanmayı gerektiren büyük bir dönüşümün başlangıcı olarak değerlendirdi.

Cumhuriyet fikri de bu uzun vadeli hedefin merkezindeydi.

Nitekim Atatürk, Cumhuriyet’in ilanından aylar önce, 16 Ocak 1923’te İzmit’te gazetecilerle yaptığı görüşmede millî egemenlik, Meclis ve yeni devletin geleceği üzerine düşüncelerini anlatmıştı. Bugün ilimizde yaşayanlar için 16 Ocak ayrıca anlamlıdır.

Cumhuriyet’in fikrî temellerinin konuşulduğu bu buluşma, kentimizin tarihindeki önemli dönüm noktalarından biridir.

BUGÜNÜ DEĞİL

YARINI DA GÖRMEK

Atatürk’ü büyük bir asker ve lider yapan özelliklerden biri, şartların dayattığı zorluklar karşısında hedefinden vazgeçmemesiydi. Fakat onu asıl farklı kılan, zaferin ardından ortaya koyduğu devlet adamlığıydı.

Savaşlardan yorgun düşmüş, kaynakları tükenmiş, eğitim imkânları sınırlı bir ülkede yeni bir gelecek inşa etmek kolay değildi. Buna rağmen fabrikalar kuruldu, ekonomik bağımsızlık için adımlar atıldı, eğitim kurumları geliştirildi, Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu gibi kuruluşlarla millî kimliğin kültürel temelleri güçlendirildi.

Kadınların siyasal haklarını kazanması, hukuk sisteminin yenilenmesi ve laiklik doğrultusunda gerçekleştirilen düzenlemeler de çağdaşlaşma hedefinin parçalarıydı.

Atatürk, bağımsızlığın yalnızca sınırları korumakla tamamlanmayacağını biliyordu. Bir milletin gerçek anlamda güçlü olabilmesi için düşünen, sorgulayan, üreten ve geleceğini belirleyebilen bireylere ihtiyacı vardı.

İşte Cumhuriyet’in vizyonu buydu… Geçmişin esaretinden kurtulmuş bir milletin, geleceğini kendi aklı ve iradesiyle kurması.

CUMHURİYET, BİZE

BIRAKILMIŞ EMANET

Millî bayramlarımızı da büyük bir bilinçle kutlamalıyız. Özellikle çocukların ve gençlerin Cumhuriyet’in anlamını hissedecekleri, ortak sevincimizi paylaşacakları, sokaklara ve meydanlara yayılan coşkulu kutlamalara ihtiyacımız var.

Cumhuriyet, yalnızca geçmişimizin hatırası değil, geleceğimizin de ortak projesidir. Bize emanettir.

Atatürk’ün, “Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır” sözü, bugün de hepimize önemli bir sorumluluk yüklüyor.

Cumhuriyet’in sonsuza kadar yaşaması, onun değerlerini korumamıza ve geliştirmemize bağlıdır. Bunun yolu, kuruluş felsefesini anlamaktan, millet iradesine sahip çıkmaktan ve çağdaş uygarlık hedefini canlı tutmaktan geçer.

Başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, Millî Mücadele’nin bütün kahramanlarını rahmet, minnet ve şükranla anıyorum.

Cumhuriyetimizin 103. yılı kutlu olsun.

Yaşasın Cumhuriyet!