Gün doğmadan göle açılıyorlar! Gölyazı’nın kadınları geleceğe kürek çekiyor

Bursa’nın Nilüfer ilçesine bağlı, tarihî dokusu, doğal güzellikleri ve göl üzerindeki yaşamıyla dikkat çeken Gölyazı Mahallesi’nde gün, henüz güneş doğmadan başlıyor. Uluabat Gölü’nün üzerine çöken karanlık ve sabahın serinliği, kıyıda hazırlık yapan balıkçı kadınların telaşıyla hareketleniyor.

Eşleri ve çocuklarıyla birlikte kayıklarına binen kadınlar, geçimlerini sağlamak ve çocuklarının geleceğine katkıda bulunmak için gölün yolunu tutuyor. Yıllardır erkeklerle omuz omuza balıkçılık yapan Gölyazılı kadınlar, ağlara takılan balıklarla birlikte hayatın yükünü de taşıyor.

Kimi eşiyle, kimi çocuklarıyla, kimi de diğer kadın balıkçılarla göle açılıyor. Bir gece önce bırakılan ağlar karanlık sulardan çekiliyor, balıklar kayıklara alınıyor. Günün ilk mesaisi böyle başlarken kadınların emeği, ağların her düğümünde ve küreklerin her çekilişinde kendini gösteriyor.

GÖLYAZI’DA HAYAT GÜN DOĞMADAN BAŞLIYORSabah ezanıyla birlikte evlerinden çıkan kadınlar, hava henüz aydınlanmadan kayıklarının başına geçiyor. Soğuk, sis ve rüzgâra aldırmadan Uluabat Gölü’ne açılan balıkçı aileler, bir gün önce göle bıraktıkları ağları toplamaya koyuluyor.

Kayık kullanıp balık avlayan kadınlar, ağların hazırlanması, örülmesi ve yırtılan bölümlerinin onarılması için de emek harcıyor. Balıkçılıkta kullanılan ağlar ve av malzemeleri büyük bir özenle hazırlanıyor. Kadınlar, yılların deneyimiyle ağları gölün koşullarına ve balıkların hareketlerine göre belirledikleri bölümlere bir gün önceden seriyor.

Eşleriyle birlikte kayığa binen kadınlar, kimi zaman çocuklarını da yanlarına alıyor. Ailece sürdürülen bu emek, balıkçılığın bir geçim kaynağı olmasının yanında kuşaktan kuşağa aktarılan bir yaşam biçimi olduğunu da gösteriyor.

ALACAKARANLIKTAN MEZATA UZANAN EMEKGölün karanlık sularından çıkarılan balıklar, kayıklarla kıyıya taşınıyor. Ancak kadınların işi burada bitmiyor. Avlanan balıklar ayrılıyor, satış için hazırlanıyor ve mahalledeki balık mezatına götürülüyor.

Günün kazancı, mezatta yapılan satışlarla belli oluyor. Bir yanda gölden çıkarılan balıkların satışı için verilen mücadele, diğer yanda evde bekleyen işler bulunuyor. Kadınlar, balıkçılığın ağır mesaisinin ardından ailelerinin ihtiyaçlarıyla ilgileniyor.

Göl üzerinde başlayan çalışma, çoğu zaman gün boyunca devam ediyor. Onların emeği, yalnızca aile bütçesine giren parayla ölçülemeyecek kadar büyük. Her sabah yeniden göle açılmaları, çocuklarının eğitimini sürdürebilmek ve ailelerinin geçimini sağlayabilmek için verdikleri mücadelenin bir parçası.

GÖLÜN BEREKETİNİ ÇOCUKLARININ GELECEĞİNE DÖNÜŞTÜRÜYORLARGölyazı’nın kadın balıkçıları için en büyük umut, çocuklarının iyi bir eğitim alarak daha iyi bir geleceğe sahip olması. Gün doğmadan başlayan balıkçılık mesaisi, onların gözünde çocuklarının okul hayatına ve geleceğine yapılan bir yatırım anlamına geliyor.

Kimi zaman eşleriyle aynı kayıkta çalışan, kimi zaman kendi kayığını kullanarak göle açılan kadınlar, kazandıkları parayla evlerinin ihtiyaçlarını karşılıyor ve çocuklarının eğitim masraflarına destek oluyor. Gölün bereketiyle çocuklarını büyüten kadınlar, zorlu çalışma koşullarına rağmen emeklerinden vazgeçmiyor.

Balıkçılık, aile içinde ortaklaşa yürütülen bir uğraş olarak öne çıkıyor. Kadınlar ve erkekler aynı kayıkta, aynı ağın başında çalışırken çocuklar da küçük yaşlardan itibaren göldeki yaşamı, balıkçılığın inceliklerini ve emeğin değerini öğreniyor.

Özellikle eşini kaybeden kadınlar için balıkçılık, aileyi ayakta tutmanın en önemli yollarından biri hâline geliyor. Kayıklarının dümenine geçen kadınlar, hem evlerinin geçimini üstleniyor hem de çocuklarını yetiştiriyor.

KADIN BALIKÇILAR DAYANIŞMAYLA GÜÇLENİYORGölyazı’da kadınların balıkçılıktaki varlığı, yıllar içinde daha görünür hâle geldi. Gölyazı Balıkçı Kadınları Yardımlaşma Derneği çatısı altında bir araya gelen kadınlar, dayanışmayı büyüterek mesleklerini sürdürmeye çalışıyor.

Kadınlar yalnızca balık avlamakla kalmıyor; ağ örme, tamir, av araçlarını hazırlama ve kayık kullanma gibi balıkçılığın bütün aşamalarında görev alıyor. Bazıları, balıkçılığın yanı sıra kayıklarıyla bölgeye gelen turistleri gezdirerek ek gelir elde ediyor.

Uluabat’ın sularında yıllardır kürek çeken kadınlar, emekleriyle hem ailelerinin hem de Gölyazı’nın ekonomik ve kültürel yaşamının önemli bir parçası olmayı sürdürüyor.