Sosyal Ağlarda e-Devlet Doğrulama Başlıyor: Yeni Kurallar Devrede

Türkiye’de milyonlarca kullanıcıyı ve dijital platformları doğrudan ilgilendiren yasal düzenleme bir Kasım itibarıyla resmen uygulanmaya başlandı. Yeni mevzuat kapsamında platformlara erişimde e-Devlet doğrulama şartı getirilirken, 15 yaşın altındaki çocukların sosyal ağları kullanması tamamen yasaklandı.

Aileleriyle birlikte yaklaşık 8, 3 milyon kişiyi doğrudan etkileyen kurallar dizisi, çocukların dijital ortamdaki güvenliğini sağlamayı hedefliyor.

Yürürlüğe giren kurallar gereğince, ebeveynlerin açık izni bulunsa dahi 15 yaşından küçük bireyler adına hiçbir sosyal ağda yeni profil açılamayacak. Platformlarda daha önceden açılmış olan profiller ise kullanıcılara yapılacak resmi bilgilendirmenin ardından sistemden kalıcı şekilde silinecek.

Düzenleme kapsamında yalnızca dijital oyunlar bu katı sınırlamaların dışında tutulacak. Çocuklar kendi yaş gruplarına uygun oyunları oynamaya devam edebilecek ve oyun içi harcamalar ebeveynlerin denetiminde sürdürülebilecek.

Dijital Platformlarda e-Devlet Doğrulama Sistemi Nasıl İşleyecek?

Kullanıcıların kişisel verilerinin korunmasına yönelik endişeleri gidermek amacıyla tüm yaş teyit süreci doğrudan e-Devlet kapısı üzerinden koordine edilecek. Sosyal ağ sağlayıcılarına kullanıcıların isim, soyisim, doğum tarihi veya T.C. kimlik numarası gibi hassas kişisel verileri kesinlikle aktarılmayacak.

Sistem, e-Devlet kapısı üzerinden üretilecek şifrelenmiş bir “yaş doğrulama belirteci” aracılığıyla tamamen anonim bir yapıda işleyecek.

Platformlarda mevcut hesabı bulunan bütün kullanıcıların 31 Mart 2027 tarihine kadar bu teyit işlemini en az bir kez tamamlaması mecburi tutulacak. Belirlenen tarihe kadar e-Devlet doğrulama adımını gerçekleştirmeyen hesapların erişim durumu yeni düzenlemeler çerçevesinde yeniden değerlendirilecek.

18 yaş ve üzerindeki yetişkin kullanıcılar ise yapacakları bu tek seferlik teyit işleminin ardından platformları herhangi bir teknik kısıtlamaya takılmadan kesintisiz kullanabilecek.

Kullanıcılar İçin Üç Kademeli Yaş Filtresi Dönemi

Yeni düzenleme, dijital platformlardaki kullanıcı kitlesini yaş kriterine göre üç ayrı kategoriye ayırıyor. 15 yaşından küçük bireylerin hesapları bütünüyle kapatılırken, 15-17 yaş grubundaki gençlerin hesapları otomatik olarak “çocuk hesabı” statüsüne geçirilecek.

Bu yaş kategorisindeki genç kullanıcıların sosyal ağlardaki hareket alanına ciddi teknik sınırlamalar getirilecek.

Çocuk hesabı statüsündeki profillerin canlı yayın yapması, platformlardaki sonsuz içerik akışlarına erişmesi ve kişiselleştirilmiş reklamlarla karşılaşması engellenecek. Bu hesapların takipçi listeleri dışarıya tamamen gizlenecek ve profilleri algoritmalar tarafından diğer kullanıcılara önerilmeyecek.

Gençler yalnızca karşılıklı olarak takip ettikleri kişilerden doğrudan mesaj alabilecek. Ayrıca bu hesaplarda paylaşılan içeriklerden ekran görüntüsü alınmasını önleyen teknik tedbirler de devreye sokulacak.

Şirketlere Ağır Para Cezaları ve Bant Daraltma Yaptırımı

Yasal mevzuat çocuklara ya da ailelerine herhangi bir idari para cezası yüklemezken, kuralları ihlal eden sosyal medya şirketlerine yönelik ağır cezai yaptırımlar getiriyor. Düzenlemede yer alan şartlara uyum sağlamayan platformlara, bir önceki takvim yılında elde ettikleri küresel cironun yüzde üçüne kadar ulaşabilen idari para cezaları kesilebilecek.

Şirketlerin ihlalleri sürdürmesi durumunda yaptırımlar yalnızca para cezasıyla sınırlı kalmayacak. Yükümlülüklerini yerine getirmeyen platformlara reklam yasağı uygulanabilecek ve internet bant genişlikleri yüzde 90’a varan oranlarda daraltılabilecek.

Bununla birlikte, Türkiye’den günlük erişimi 10 milyonun üzerinde olan büyük ölçekli platformlar, mahkemelerden veya yetkili mercilerden çıkabilecek olası erişim engeli ya da kısıtlama kararlarını en geç bir saat içinde uygulamak zorunda kalacak.