Türkiye'de otomobil almanın hesabı değişti: Üç kritik faktör belirleyici

Türkiye'de otomobil satın alma kararlarında aracın özellikleri kadar vergi dilimleri, kampanyalar ve finansman koşulları da belirleyici oluyor. Özellikle özel tüketim vergisi (ÖTV) matrah sınırlarına yakın modellerde tüketiciler, olası fiyat artışlarından önce avantajlı koşullardan yararlanmaya çalışırken, sıfır otomobillerdeki kampanyalar ikinci el piyasasında fiyat baskısı oluşturuyor.

Borusan Otomotiv CEO'su ve Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) Başkanı Hakan Tiftik, CNBC-e'de yayımlanan Emre Özpeynirci'nin sunduğu Otoekonomi programında, Türkiye'deki otomobil alıcılarının değişen davranışlarını, sıfır ve ikinci el piyasasındaki fiyat rekabetini ve taşıt kredilerine ilişkin düzenleme beklentilerini değerlendirdi.

"Fırsat bu fırsat alayım, daha sonra nasıl olsa fiyatı artacak"

Türkiye'deki vergi sisteminin belirli ÖTV dilimlerinde önemli fiyat avantajları oluşturabildiğini belirten Tiftik, tüketicilerin bu fırsatları yakından takip ettiğini söyledi.

ÖTV matrahlarının düzenli aralıklarla veya önceden bilinen tarihlerde güncellenmemesinin otomobil alım kararlarını etkilediğini ifade eden Tiftik, döviz kurlarındaki artışın bazı modelleri daha yüksek vergi dilimlerine taşıyabileceğine dikkat çekti.

Tiftik, tüketicilerin bu durumu önceden hesaplayarak satın alma kararlarını şekillendirdiğini belirterek şunları söyledi:

"Tabii ki Türkiye'deki vergi sisteminin doğası gereği ister istemez belli ÖTV dilimlerinde büyük fırsatlar oluşabiliyor müşteri gözünde. Çünkü ÖTV baremleri düzenli bir şekilde veya bilinen tarihlerde güncellenmediği için bir alt ÖTV dilimine giren aracın kurların artmasıyla bir üst ÖTV dilimine çıkacağını herkes biliyor.

Bunu da hesapladıkları zaman üç aşağı beş yukarı herkes çok iyi hesabını kitabını yapabiliyor ve'fırsat bu fırsat alayım, daha sonra nasıl olsa fiyatı artacak' diye bakıyorlar."

Türkiye'deki otomobil piyasasında fiyat avantajlarının tüketici davranışları üzerinde belirleyici olduğunu vurgulayan Tiftik, "Bu gerçekten böyle. Yani bizim şu anki otomobil piyasasında öne çıkan fırsatları tüketici kullanıyor." ifadelerini kullandı.

ÖTV dilimi değişince tüketici beklemeye geçiyor

ÖTV dilimlerindeki değişimlerin satışlara etkisini Mini Countryman E modeli üzerinden değerlendiren Tiftik, aracın daha yüksek vergi dilimine geçmesinin ardından tüketicilerin bir süre beklemeyi tercih ettiğini anlattı.

Aracın yeniden düşük ÖTV dilimine girme ihtimalinin alıcılar açısından belirsizlik oluşturduğunu belirten Tiftik, şu değerlendirmede bulundu:

"Yani insanlar bir süre bekliyorlar, ondan sonra'ha tamam artık fiyatların düşme ihtimali... Çünkü yüksek fiyattan alırım, ondan sonra tekrar düşük ÖTV dilimine sokulursa o zaman bir kayıp yaşar mıyım?' endişesi var. Şu anda beklediler, bir şey olmayınca da alıma geçmiş olabilirler."

Tiftik, modelin daha yüksek ÖTV diliminde satılmaya başlamasının ardından donanım seviyesinin de artırıldığını, bu nedenle tüketicilerin daha kapsamlı özelliklere sahip bir araç satın aldığını ifade etti.

Sıfır otomobil kampanyaları ikinci el fiyatlarını baskılıyor

Sıfır otomobil pazarındaki kampanyaların ikinci el araç fiyatlarını doğrudan etkilediğini belirten Tiftik, kullanılmış otomobil piyasasında yaşanan sıkıntının yalnızca satış adetlerindeki düşüşten kaynaklanmadığını söyledi.

Sıfır araçlarda sunulan cazip fiyatların bazı tüketicileri ikinci el yerine yeni otomobile yönelttiğini anlatan Tiftik, şu ifadeleri kullandı:

"Oradaki sıkıntı, pazardaki küçülme veya satıştan ziyade fiyatların sonuçta istenilen seviyede olmaması sıfırdan dolayı. O kadar çok sıfır kampanyası var ki, fiyatlar o kadar çekici ki müşterilere... Yani'kullanılmış oto alacağıma ben en azından sıfırı alayım bu kampanyayla, nasıl olsa artacak fiyatlar' diye düşünen birçok müşteri de var."

Tiftik, sıfır otomobil fiyatlarındaki gerilemenin ikinci el piyasasına yansımasını ise "Sıfır araçlardaki fiyatların aşağı inmesiyle kullanılmış otoda da ciddi bir fiyat baskısı oluşuyor." sözleriyle değerlendirdi.

İkinci el otomobil pazarında yaşanan daralmanın sıfır araç pazarına göre daha sınırlı olduğunu belirten Tiftik, Türkiye'deki araç yenileme ihtiyacının uzun vadede ikinci el piyasasını destekleyen önemli unsurlardan biri olduğunu ifade etti.

"Dört yıldır kredilerle ilgili matrahlar güncellenmiyor"

Otomobil piyasasında finansmana erişim koşullarının da önemli bir rol oynadığını belirten Tiftik, taşıt kredilerine ilişkin fiyat eşiklerinde uzun süredir güncelleme yapılmadığına dikkat çekti.

Tiftik, taşıt kredileri ve ÖTV dilimlerine yönelik düzenleme beklentisini şu sözlerle anlattı:

Taşıt kredilerindeki eşiklerin ve ÖTV matrahlarının güncellenmesinin sektör açısından önemli olduğunu ifade eden Tiftik, uygun finansman koşullarının oluşması halinde otomobil talebinin yeniden güçlenebileceğini değerlendirdi.

Otomobil satışlarında finansman koşulları belirleyici

Türkiye'de araç yenileme ihtiyacının devam ettiğini belirten Tiftik, otomobil pazarının geleceğinde finansmana erişimin ve uygun satın alma koşullarının belirleyici olacağını söyledi.

Tiftik, tüketicilerin uygun koşullarla otomobil satın alma fırsatı bulması halinde pazarın yeniden hareketlenebileceğini ifade ederek, "Dediğim gibi pazarın bir dinamiği var ve bu araç ihtiyacı dinamiği devam ediyor pazardaki. Yani eğer uygun şartlarla, uygun finansmana erişimle, uygun şartlarla otomobilleri tüketici yakalarsa 1 milyon..." değerlendirmesinde bulundu.