Siirt'te Keçilerde Verim Artışı İçin Biyoteknolojik Dönüşüm

Siirt Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren Reprodüktif Biyoteknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi, bölgenin hayvancılık potansiyelini yükseltmek için kapsamlı bir ıslah projesi yürütüyor. Türkiye’nin önemli küçükbaş hayvancılık merkezlerinden biri olan Siirt’te, yerli kıl keçilerinin genetik yapısı, yüksek süt ve et verimiyle bilinen yabancı ırklarla birleştirilerek daha verimli bir nesil elde edilmesi hedefleniyor.

Merkezde yürütülen çalışmalarda Murcia-Granada, Anglo-Nubian ve Boer ırkları temel alınıyor. Bu ırkların seçilmesinde, süt ve et verimindeki üstün performansları belirleyici oldu. Üniversite bünyesindeki laboratuvar çalışmalarının yanı sıra saha faaliyetleri de hızla devam ediyor.

Hâlihazırda 1200 hayvana ulaşan proje kapsamında, ilk etabın kısa süre içerisinde 1500 baş keçiyle tamamlanması planlanıyor. Siirt Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nihat Şındak, il genelindeki 650 bin civarındaki keçi varlığına rağmen birim hayvandan alınan verimin düşük kaldığına dikkat çekiyor.

Yerli bir keçinin laktasyon döneminde ortalama 150 litre süt verdiğini hatırlatan Şındak, melezleme hedeflenen ırklarda bu rakamın 1100 litreye kadar çıkabildiğini, Boer ırkında ise canlı ağırlığın 120 kilograma ulaşabildiğini belirtiyor. Bu bilimsel müdahale ile yerli popülasyonun genetik kapasitesinin yükseltilmesi amaçlanıyor.

Merkez Müdürü Doç. Dr. Yalçın Yaman’ın liderliğinde yürütülen süreçte, yaklaşık 100 kıl keçisine laparoskopik yöntemle tohumlama işlemi uygulandı. Bu yöntemle elde edilen ilk 40 melez oğlak dünyaya geldi. Uzmanlar, doğan yavruların gelişim süreçlerini, süt ve et verimlerini yakından takip ederek, bölge iklimine adaptasyonlarını analiz ediyor.

Elde edilen veriler, biyoteknolojik ıslah yöntemlerinin yerel yetiştiriciler arasında yaygınlaştırılması için temel oluşturacak. Proje, aynı zamanda geleceğin veteriner hekimleri için de önemli bir uygulama sahası sunuyor.

Eğitim gören intern veteriner hekimler, sperma dondurma, çözdürme ve laparoskopik tohumlama gibi ileri teknikleri bizzat uygulama şansı buluyor. Bu sayede, büyükbaş hayvancılıkta yaygın olan suni tohumlama teknolojisinin küçükbaş popülasyonuna entegre edilmesi hedefleniyor.

Çalışmaların nihai hedefi, Siirtli yetiştiricilerin gelir düzeyini artırmak ve hayvancılıkta bilimsel yöntemlerin kullanımını standart hale getirmek. Üniversite, üreticilere yönelik bilgilendirme toplantıları ve veteriner hekimlere sertifikalı eğitimler düzenleyerek bu biyoteknolojik dönüşümü bölge geneline yaymayı planlıyor.