Kanada ekonomisinde tezat tablo: Temerrüt artıyor, kredi gücü duruyor

Kanadalı hanelerin, küresel çapta yaşanan yüksek borçlanma maliyetleri karşısında öngörülenden daha dayanıklı bir duruş sergilediği bildirildi. CIBC Capital Markets raporuna yansıyan verilere göre, hanehalkı kredi kullanımı istikrarlı seyrini korurken, mali strese işaret eden erken belirtiler sınırlı bir bozulma gösteriyor.

Bu durum, ipotek temerrütlerinin yükseldiği bir dönemde dahi genel yapının korunduğunu ortaya koyuyor.

Borçlanmada yavaşlama ve hane iflasları

Ekonomistler Benjamin Tal ve Katherine Judge imzalı rapora göre, toplam hane borcu yaklaşık yüzde 4 oranında büyüdü. Bu oran, COVID-19 pandemisinin neden olduğu bozulmalar hariç tutulduğunda rekor düşük seviyeye yakın seyrediyor.

Ağustos ayında ipotek borç stoku yıllık bazda yaklaşık yüzde 2 artarak son 25 yılın en yavaş büyümesini kaydetti. Bununla birlikte kredi limitlerindeki büyümenin geçen yıl hızlanması, artan mali baskılara dair bazı endişeleri artırdı.

Öte yandan, hane iflasları yıllık bazda yüzde 6 yükseldi. Ancak CIBC, bu eğilimi endişe verici bir bozulma olarak değil, tarihi normlara dönüş şeklinde tanımlıyor. İflas oranının 2019 seviyelerine yaklaştığı, üçüncü çeyrekte iflasların yüzde 77'sini doğrudan iflaslardan daha küçük kredi kayıplarına yol açan tüketici tekliflerinin oluşturduğu (2019'da bu oranın yüzde 60 olduğu) belirtildi.

Kredi kalitesi ve subprime borçluların durumu

Kredi kalitesi göstergeleri genel olarak cesaret verici kalmaya devam ediyor. Ortalama tüketici kredi puanı 2019 seviyesinin yüzde 1,3 üzerinde ve bir yıl öncesine göre yüzde 0,2 daha yüksek ölçüldü. Subprime borçluların 30 ila 60 gün gecikme oranı yüzde 6'nın biraz üzerinde kalırken, bir önceki yılın seviyesinin de biraz altında gerçekleşti.

Gecikmiş borçluların daha ciddi ödeme gecikmelerine geçişi de 2024 zirvesinden gevşeme gösterdi.

İpotek borçluları ve ödeme artışları

İpotek borçluları ana endişe kaynağı olmaya devam ediyor. En az 90 gün gecikmiş ipotek ödemelerinin oranı, borçluların kredilerini daha yüksek faiz oranlarıyla yenilemesi ve işgücü piyasası koşullarının kötüleşmesi nedeniyle yükseliyor.

CIBC tahminlerine göre, yüzde 40'ı aşan ödeme artışları 2026'da toplam ipotek portföyünün yüzde 5 ila yüzde 6'sını etkiledi.

Buna karşın, ipoteği olmayan borçlular arasında temerrütler yüksek seviyelerde seyretse de geçen yıl istikrarlı kaldı. İpotek sahipleri ise kredi kartları ve kredi limitlerinde daha cesaret verici eğilimler gösterdi. Banka, borçluların genellikle ipoteklerinde temerrüde düşmeden önce diğer borç türlerini ödemeyi bıraktığına dikkat çekerek bu ölçümleri önemli birer erken gösterge olarak değerlendiriyor.

2027 beklentileri ve yenileme baskısı

Banka, ipotek yeniden finansman baskılarının Şubat 2027'den itibaren önemli ölçüde azalmasını bekliyor. Yenileme sırasında ödeme artışlarının o dönemde belirgin şekilde düşeceği öngörülürken, ipotek temerrütlerinin 2027 boyunca düşüş eğilimine girebileceği ancak zamanlamanın işgücü piyasası koşullarına bağlı olacağı vurgulanıyor.

Hane mali stresinin önümüzdeki çeyreklerde artmaya devam edebileceği uyarısında bulunulurken, ipotek yeniden fiyatlandırma döngüsünün sona ermesinin ve borç verenlerin önleyici tedbirlerinin kayıpların kontrol altında tutulmasına yardımcı olacağı ifade edildi.