ECB: Lagarde'ın ayrılışı dijital euroyu yavaşlatmayacak, yasa için Brüksel finalde

Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde'ın görevinden erken ayrılmasının dijital avroyu geciktirmeyeceğini, Avrupa'nın en büyük teknoloji konferanslarından biri olan Lizbon'daki Web Summit'te salı günü konuşan bir ECB yetkilisi söyledi. Dijital avro projesinin program yöneticisinin danışmanı Alessandro Giovannini, gelecek yıl başlayacak pilot uygulamaya ve AB yasa koyucularının yasayı yıl sonuna kadar kabul etme taahhüdüne dikkat çekti.

Giovannini, Euronews'in moderatörlüğünü yaptığı bir panelde, dijital avroyu yalnızca ECB'nin değil "bir Avrupa projesi" olarak nitelendirerek, "Herhangi bir değişikliğin ya da başka bir şeyin bunu etkilemesinden korkmuyorum, çünkü bu stratejik bir proje" dedi. Lagarde, geçen ay duyurduğu üzere, görev süresinin bitimine yaklaşık dokuz ay kala, 7 Şubat 2027'de istifa edecek.

Almanya'dan Isabel Schnabel de Ocak ayında ECB'nin üst yönetim organı olan altı üyeli Yürütme Kurulu'ndan ayrılacak ve başekonomist Philip Lane'in görev süresi Mayıs'ta sona erecek. Euronews'in daha önce aktardığı üzere, İspanya'dan Pablo Hernández de Cos ve Hollanda'dan Klaas Knot şu anda Lagarde'ın yerini almak için iki ana aday olarak öne çıkıyor.

Brüksel'de son düzlükMart ayında AB liderleri, 2027 için planlanan pilot program öncesinde, dijital avro yasasına ilişkin müzakerelerin bu yılın sonuna kadar tamamlanması çağrısında bulundu. Giovannini, bunun Avrupa Parlamentosu ve AB hükümetleri anlamına geldiğini belirterek, "Bu, ortak yasa koyuculardan aldığımız taahhüt" dedi.

Taraflar, Temmuz ayından bu yana AB yasama sürecinin son aşamasını oluşturan ve Avrupa Komisyonu ile gerçekleştirilen üçlü müzakerelerde, yani triloglarda bulunuyor. Son tur geçen perşembe yapıldı ve üye devletler adına görüşmelere başkanlık eden İrlanda'nın 18 Kasım'da bir anlaşmaya varmayı hedeflediği bildiriliyor.

Dijital avronun iş modelinin bir parçası olan, işletmelerin ödediği ücretlerin nasıl hesaplanacağı, hâlâ çözülmemiş konulardan biri. Bu önemli, çünkü ECB ilk ihraç için 2029'a kadar hazır olmayı hedefliyor ve teknik hazırlıklar Brüksel'deki süren tartışmalardan bağımsız olarak ilerliyor.

ECB, Temmuz ayında Deutsche Bank, UniCredit ve Stripe'ın da aralarında bulunduğu 36 banka ve ödeme kuruluşunu, 2027'nin ikinci yarısında başlayacak 12 aylık bir pilot için seçti. Geçen ay ise aralarında ödeme şirketi Nexi ve telekom grubu Telefónica'nın da bulunduğu ağ sağlayıcıları belirleyerek bunların platformuna bağlanmasını kararlaştırdı.

Giovannini, ilk pilot işlemlerin "bir yıldan daha kısa süre içinde" gerçekleşeceğini söyleyerek, sistemi inşa eden şirketlerin tamamının "diğer Avrupalı şirketler tarafından kontrol edilen Avrupalı şirketler" olduğunu vurguladı. Giovannini'ye göre bankalar, ortak altyapı için ödeme yapmayacak; bu altyapı "ECB tarafından finanse edilecek" ve "ECB tarafından herkese ücretsiz sunulacak".ECB, ilk ihraçtan önce geliştirme maliyetini yaklaşık 1,3 milyar euro, sistemi işletme maliyetini ise 2029'dan itibaren yılda yaklaşık 320 milyon euro olarak tahmin ediyor.

Bu maliyetler, tıpkı banknotlarda olduğu gibi, euro bölgesi merkez bankaları tarafından karşılanacak. Avrupa geri mi kaldı? Avrupa, dijital yuanını 2019'dan bu yana test eden Çin'in gerisinde kalırken, ABD, geçen yıl kabul edilen ve alanı, ABD doları gibi bir para birimine sabitlenmiş kripto tokenler olan özel stablecoin'lere bırakan GENIUS Act ile ters yönde bir yol izledi.

Giovannini, "Bir ağaç dikmek için en iyi zaman dündü" diyerek, "Avrupa'nın kendi zamanı var ve bununla birlikte gelen yasama hızını da kabul etmemiz gerekiyor" ifadelerini kullandı. Sonuçta önemli olanın "zaman kaybetmemek" olduğunu söyledi.

Giovannini, 2029'a kadar beklemenin, aralarında 4 binden fazla ödeme sağlayıcısı ve milyonlarca işletmenin bulunduğu çok geniş bir kesimle koordinasyon gerektiren görevin ölçeğini yansıttığını belirtti. Dijital avro, Visa ve Mastercard gibi uluslararası kart şemalarına olan Avrupa bağımlılığını azaltmayı amaçlıyor.

ECB Yönetim Kurulu üyesi Piero Cipollone, geçen hafta, euro bölgesindeki 13 ülkede mağazalardaki kart ödemelerinin tamamen Avrupalı olmayan şirketler üzerinden geçtiğini söyledi. Ocaktan bu yana bankaların dijital yuan cüzdanlarına faiz ödeyebildiği Çin'den farklı olarak, dijital avroda faiz getirisi olmayacak.

Giovannini, "Banknotlarınızdan getiri elde etmiyorsunuz, dijital avrodan da getiri elde etmeyeceksiniz" derken, bankalar ile fintech şirketlerinin kendi ödüllerini sunabileceklerini belirtti. Mahremiyet endişeleriEleştirmenler, merkez bankası dijital parasının devlete insanların harcamalarını izleme ya da hatta kontrol etme imkanı verebileceği uyarısında bulunuyor, ancak Giovannini buna katılmadığını söyledi.

Sahnede 20 euroluk bir banknot uzatan Giovannini, internet bağlantısı olmadan telefonları birbirine dokundurarak gönderilen çevrimdışı dijital avroların nakit gibi çalışacağını belirtti."Telefonunuza dokunuyorum ve size 20 euro verdiğimi kimse bilmeyecek" diye açıkladı. Sistemin yalnızca jetonun gerçek olup olmadığını kontrol edeceğini, kendisinden çıkıp size ya da bankasından geldiğine dair "herhangi bir dijital iz" bırakmayacağını söyledi.

Ancak böyle ödemelere, kara para aklama ve terörün finansmanı risklerini sınırlamak için, milletvekillerinin üzerinde müzakere ettiği sınırlamalar getirilecek. Çevrimiçi ödemelerde bankalar, tıpkı bugün olduğu gibi kimin kime ödeme yaptığını bilecek, ancak ECB yalnızca kimliği gizlenmiş verileri görecek.

Araya giren ECB'nin "asla hiçbir şey görmeyeceğini" garanti eden Giovannini, bunu bugün ödeme hatlarının ortasında yer alan kart şemalarıyla karşılaştırdı.