Değer sandığımız şeyler gerçekten değerli mi?

İnsan tabiatını aşabilir mi?

Olağanüstü şartlarda olağanüstü davranabilir miyiz?

Lisede tarih derslerini oldum olası sevmişimdir. Bedenim kırka merdiven dayamış olsa da ruhum halen en ön sırada hocasını bekliyor gibi…

Esasında çalışkan falan da değildim. Hatta öğrencilik hayatımın ezici bir çoğunluğu –üniversite dâhil- en arka sıralarda oturarak geçmiş, hoca ters köşe bir soruyu suratıma konduruverir de rezil olurum diye eğilmekten gerçekten eğik kalmışım. Halen biraz kambur duruyorum.

Diğer derslerde böyle olsam da tarih dersleri farklıydı. Nasıl olmasın ki? Düşünsene hayatının en hayalperest dönemini -ergenliği- yaşıyorsun. Birisi çıkıp diyor ki deden gemiyi karadan yürütmüş. Bünyede yarattığı coşkuyu var sen düşün.

“Kimin atası be!” havasına giriveriyor insan. E tabi o yıllarda “Türk olmak” bizatihi gurur sebebi. Bir de tarihi hikâyeler ile harmanlanınca ortaya inanılmaz bir keyif çıkıyor.

Yine böyle bir gündü.

Rahmetli Ersin hoca bize Çanakkale Savaşı’nı anlatıyordu. O güçlü hitabeti ile tahtada gürlerken ben nefes almayı unutmamaya çalışan bir haleti ruhiye ile gözlerimi dahi kırpmadan dinliyordum.

Savaşan askerler için bir şey söyledi.

Bir cümle…

“Önündekinin öldüğünü görüyor, bir dakikaya kadar öleceğini biliyor ama yine de gidiyor”

Bu cümleyi zihnimde sindiremedim. Açık söylemek gerekirse inanmadım da. Anlatılan şey tarih bilgisinden ziyade olağanüstülük sosuna bandırılmış bir destanın cümleleri gibi geldi kulağıma. Normalde böyle olmazdım ama bu kez farklıydı.

Destanları da severdim ama bir Türkün kurtla evlenip soy çoğaltmasına inandığım da söylenemezdi. Bu düşünceler eşliğinde dimağıma ateş gibi girdi bu sözler. Üzerine uzun uzun tefekkür ettim.

Bu mümkün olabilir miydi?

İnsan tabiatına karşı çıkabilir miydi?

Bu soruya gerçek bir cevap bulmam tam yirmi sene sürdü…

************************************************

7 Şubat 2023 gecesi.

Antakya merkezinde yıkılmış binalar üzerinde, zifiri karanlıkla mücadele tam gaz sürüyor. Gönüllü olarak geldiğim bu yerde profesyonel ekiplere katılıyor, onların çalışmalarına destek olmaya çabalıyorum.

Ölüm her yerde kol geziyor…

Gecenin karanlığında birisi yapışıyor yakama. “Yardım et” diyor. Daha sonra yakamı bırakıp ayaklarıma sarılıyor ve ekliyor “Yalvarıyorum”…

Adamı yerden kaldırıp işaret ettiği binaya yöneliyoruz. Eski bir lojman binasına benzettiğim bu yerde söylenene göre göçük altında halen yaşayan birileri var. Adam kendini bir köşeye bırakıp hıçkırıklara boğuluyor. Yalvaran tavrı ile kendini kaybetmiş bir halde sürekli olarak aynı kelimeyi tekrar ediyor; “Yardım…”

Arkadaşlarımla göz göze geliyoruz. Kaçarı yok gireceğiz buraya. Bina dört katlı ve giriş kapısı patlayan su boruları sebebi ile tamamen dolmuş.

Evvela bir köprü inşa ediyoruz, binaya ilk adımı ben atıyorum.

Ve adamın neden bu kadar çaresiz olduğunu o an idrak ediyorum.

Bina esasında yıkılmış, biz zemin katta olduğumuzu düşünsek de bulunduğumuz yer aslında üçüncü kat. Hal böyle olunca basit bir adım dahi zemini sallamaya başlıyor. Depremin artçıları devam ederken böyle bir yerde bırakın bulunmayı, yakınında dahi durmak tehlikelidir. Biz bir de içeride üç katlık zemin kazacağız.

Arkadaşlarım büyük bir özveri ile çalışmaya başladılar. Her darbede biraz daha aşağı doğru iniyor olsalar da bu beton yığınının ne zaman üzerimize yıkılacağı düşüncesinden kurtulamıyoruz. Ekip enkazda delik açarken bendenize de pencereyi kırma görevi verildi.

Zira aşağıdaki insanlar için sedye gelecekti ve bu küçük pencerelerden onu geçirme imkânı yoktu.

Elimde bir çekiçle pencereyi yerinden sökmeye uğraşıyorum…

Her darbemde sallanıyor duvarlar.

Ve ben, küçük kızımın henüz kırkı dolmamışken burada can verme ihtimalime tahammül edemiyorum…

****************************************************

Hani insan ölümle burun buruna gelince bütün hayatı gözlerinin önünden geçermiş. Çekiç seslerinin mızıkası eşliğinde kişisel tarihime kapılıp gidiyorum. Çocukluğum, düğünüm, baba oluşum…

Bu düşünceler beni esir alırken bir anda Ersin Hocam düşüyor zihnime ve onun meşhur cümlesi…

“Ölümü görüyor, öleceğini biliyor ve yine de gidiyor.”

Ve o an, yıllar önce mümkün değil diyerek dudak büktüğüm bu cümleyi tüm gerçekliği ile yaşadığımı dehşetle fark ediyordum. Evet, bir savaş değildi bu. Ama ölüm de aynıydı korkusu da… Ve ben, kendi cümlelerimde karşı konulamaz dediğim insan tabiatını yine kendi iradem ile alt etmeyi başardığımı fark ediyordum.

Yüz yıl önce –bir an bile düşünmeden- ölüme yürüyen insanlardan güç alıyor, duvara gittikçe daha sert vuruyordum.

Kaç saat sürdü bilmiyorum…

Kurtardık onları…

Şu an aramızdalar.

***************************************************

Kırk yıl düşünsem, Çanakkale’de vatan için düşünmeden hayatını veren aziz kahramanlarım ile bu denli gerçekçi bir empati yapacağım aklıma gelmezdi.

Ama sadece bu kadar değildi sevgili okur.

Ben değiştim.

Hatta değişmekle kalmadım başka bir adama dönüştüm.

Hani sana binaya girerken köprü yaptık demiştim ya. Biz o köprüyü, ağaç veya taşla yapmadık. Yıkılan binalardan sokaklara saçılmış plazma televizyonlar ile yaptık. Hani şu, uğrunda aylarca taksit ödediğimiz -en afili olan- bilmem kaç K olanlar var ya.

Hah! işte onlar bir çift kuru çorap etmiyormuş inanır mısın? Bırak uğrunda para ödemeyi ayaklarımızı ıslattığımıza değmezmiş.

Hani o her adımda sallanıyor diye kimsenin girmeye cesaret edemediği bina var ya. Onun son katında kocaman harflerle satılık yazıyordu biliyor musun?

120 ay vade ile kredi alıp hemen oturma hayalini kurduğun evdi o. Kim bilir belki de birileri bir gece önce kurdu bu hayali. Sabah telefonla görüşüp görmeye geleceklerdi.

Senelerce çocuklarının boğazından kesip taksitini ödeyeceğin taş yığınıydı o…

Hani şu caddede görüp iç geçirdiğin o alman malı araba var ya. Beş kuruş etmezmiş. Üstüne bir balkon düşünce konserve kutusu gibi yamuluyor bilgin olsun. Ortada bir yol kalmayınca hangisinin kaç km hıza ulaştığı da hariçten gazel oluyormuş.

***********************************************

Deprem bölgesinden ayrılırken otostop ile bindiğim kamyonun kasasında huzurla oturduğumu anımsıyorum. Meşhur Belen rampası yavaş yavaş gözden kayboluyor. Pantolonumun cebinde bana rahatsızlık veren bir şey var. Elimle kontrol edip çıkardığım zaman cüzdanım olduğunu anlıyorum. İçini açıp baktığımda ise hiç param olmadığını fark ediyorum…

Günlerdir içimde tuttuğum gözyaşlarım kayıyor yanaklarıma.

Değişen her şeyin karşısında hep sabit kalacak tek gerçeğin “Yaşamak” olduğunu anlıyorum…

Hangi şartlarda veya kiminle diye sormadan.

Muhteşem bir yalınlıkla,

Sadece yaşamak…