E-ticarette yeni dönem: Veri taşınabilirliği ve sorumluluklar netleşiyor

Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yönetmelik taslağı, e-ticaret ekosisteminde veri taşınabilirliğinden iade ve teslimat süreçlerine, marka kullanımından sosyal dayanışma kampanyalarına kadar geniş bir yelpazede yeni kurallar öngörüyor. Söz konusu taslak, 650 binden fazla e-ticaret satıcısını doğrudan ilgilendiren önemli değişiklikler içeriyor.

Bu düzenlemeyle birlikte pazaryerleri, işletmeler ve tüketiciler arasındaki sorumlulukların daha net bir şekilde tanımlanması ve sektördeki rekabetin güçlendirilmesi hedefleniyor. Veri Taşınabilirliği İle Tek Platforma Bağımlılık Azalacak Yeni düzenlemenin en dikkat çekici yönlerinden biri, veri taşınabilirliği konusunda getirdiği yenilikler.

Taslağa göre, orta, büyük ve çok büyük ölçekli pazaryerlerinin, işletmelerin talebi doğrultusunda belirli verileri başka bir platforma ücretsiz olarak aktarabilmelerine olanak tanıyacak teknik altyapıyı sağlamaları gerekecek. Bu kapsamda ürün açıklamaları, görseller, satış ve iade bilgileri, müşteri soru-cevapları, değerlendirmeler ve performans puanları gibi verilerin de taşınabilmesi planlanıyor.

ETBİS 2025 verilerine göre, pazaryerlerinde satış yapan işletmelerin yüzde 79'u faaliyetlerini yalnızca tek bir pazaryeri üzerinden sürdürüyor. Bu düzenlemenin hayata geçmesiyle birlikte satıcıların tek platforma bağımlılığının azaltılması ve farklı satış kanallarına erişimlerinin kolaylaştırılması amaçlanıyor.

Uzman Görüşü: Rekabet İçin Kritik Adım TOBB E-Ticaret Meclisi Üyesi ve ideasoft CEO'su Sinan Akdal, veri taşınabilirliğinin rekabet açısından kritik bir adım olduğunu belirtti. Akdal, e-ticaretin büyümesiyle birlikte güven ve rekabeti destekleyen kuralların önem kazandığını ifade ederek, iade ve teslimat süreçlerinde sorumlulukların netleştirilmesinin hem tüketicileri hem de işletmeleri koruyacağını söyledi.

Pazaryerlerinde faaliyet gösteren işletmelerin büyük bir bölümünün tek platforma bağlı olduğuna dikkat çeken Akdal, işletmelerin ürün içerikleri, değerlendirmeleri ve satış geçmişi gibi verilerini farklı kanallara taşıyabilmesinin satıcıların pazarlık gücünü artıracağını ve e-ticaret ekosistemini güçlendireceğini vurguladı. Teslimat ve İade Süreçlerinde Sorumluluklar Netleşecek Taslakta ayrıca kayıp ve hasar gibi durumlarda işletme, pazaryeri ve lojistik şirketlerinin sorumluluklarının sözleşmelerde açık bir şekilde belirtilmesi hedefleniyor.

Pazaryerinin lojistik sürecine aracılık ettiği durumlarda tazmin mekanizmasının da netleştirilmesi planlanıyor. Böylece tüketicilerin teslimat ve iade süreçlerinde yaşadığı sorunlarda hangi tarafın hangi aşamadan sorumlu olduğu daha belirgin hale gelecek.

Bu düzenlemeyle, işletmelere ait tescilli marka isimlerinin, ekonomik bütünlük içinde bulunmayan başka şirketler tarafından izinsiz şekilde arama motoru reklamlarında kullanılmasına da sınırlama getirilmesi öngörülüyor. İhlalin sürmesi halinde Ticaret Bakanlığı’nın ilgili arama motorundan reklamın kaldırılmasını veya erişimin engellenmesini talep edebilmesinin önü açılacak.