Cumhuriyetin hediyesi: “Merinos Koyunu”

Cumhuriyet döneminde yaşama geçirilen en önemli projelerden biri de “Merinos Koyunu”dur. Türkiye’nin “Merinos Hikâyesi”, aslında bir koyun ırkından çok daha fazlaydı. Bu proje, bir ülkenin sanayisini, kendi kaynaklarıyla geliştirme mücadelesiydi.

Osmanlı döneminde başlayan koyun yetiştiriciliği girişimleri, Cumhuriyet döneminde, Atatürk’ün önderliğinde, bu koyunların, bilimsel bir ıslah projesine dönüştü. Çünkü Türkiye’nin tekstil sanayisi, ihtiyaç duyduğu ince ve kaliteli yapağı için büyük ölçüde dışa bağımlıydı.

Ancak yabancı Merinos’ları ülkeye getirmek yeterli değildi. Bu koyunların Türkiye’nin iklimine ve yetiştirme koşullarına uyum sağlaması gerekiyordu. İşte bu noktada iki önemli çalışma ortaya çıktı. Marmara Bölgesi’nde, Alman et yapağı Merinos’u, kıvırcık koyunlarıyla melezlendi ve “Karacabey Merinosu” geliştirildi.

İç Anadolu’da ise Alman et yapağı Merinosu’yla bölgenin yerli koyunu Akkuruman melezlendi. Böylece “Anadolu Merinosu” için yürütülen ıslah çalışmalarının temeli atıldı. Amaç, yalnızca daha ince yapağı elde etmek değildi.

Et verimini artırmak, yerli koşullara uyumu korumak ve daha verimli damızlıklar yetiştirmek de bu hedefin bir parçasıydı. Bu çalışmaların sanayideki karşılığı ise 1938’de açılan “Bursa Merinos Fabrikası” oldu. Böylece hayvancılık, tekstil sanayisiyle doğrudan buluştu.”