1938'de Ankara'dan Anıtkabir'in bulunduğu yere nasıl gidiliyordu?

Bugün Ankara’nın simge yapılarından Anıtkabir’in yükseldiği Rasattepe, 1938’de kent yerleşiminin dışında kalan bir bölgeydi. Dönemin kaynakları, tepenin Yenişehir’den Gazi Orman Çiftliği’ne uzanan asfalt yolla bağlantısını ortaya koyuyor.

Ancak tepeye hangi araçlarla çıkıldığına ilişkin kesin bir ulaşım bilgisi bulunmuyor. ESKİ BİR GAZETE HABERİ GÜZERGÂHA IŞIK TUTUYORRasattepe’nin konumuna ilişkin somut tariflerden biri, 19 Ocak 1939 tarihli Ulus gazetesinde yer alıyor.

Gazetenin anlatımını aktaran Tunç Boran’ın araştırmasına göre tepe, Yenişehir’den Çiftliğe giden asfalt yolun sol tarafında bulunuyordu. Bu tarif, bugünkü Anıtkabir alanına yaklaşmak için kullanılan ana yol doğrultusunu anlamaya yardımcı oluyor.

Bununla birlikte asfalt yolun doğrudan tepenin zirvesine ulaştığını ya da son bölümde hangi güzergâhın izlendiğini göstermiyor. ANITKABİR’DEN ÖNCE TEPENİN ÜZERİNDE NE VARDI?Anıtkabir yapılmadan önce Rasattepe’nin doruğunda meteoroloji gözlemleri için kullanılan birkaç küçük yapı bulunuyordu.

Bölgenin adı da bu rasat, yani gözlem istasyonundan geliyordu. Anıtkabir’in resmî tarihçesinde, yerli Ankaralıların buradaki tümülüsler nedeniyle bölgeyi “Beştepeler” olarak da adlandırdığı belirtiliyor. ŞEHRİN İÇİNDEKİ ANITSAL ALAN, O YILLARDA AÇIK ARAZİYDİGünümüzde yapılaşmanın çevrelediği Rasattepe, 1930’larda Ankara’nın yerleşim alanı dışında kalıyordu.

Tunç Boran’ın Afet İnan’dan aktardığı bilgilere göre bölgedeki açık arazide askerî tatbikatlar da yapılıyordu. Bu nedenle 1938’in Rasattepe’sini, bugünkü ziyaret yolları ve çevresindeki mahallelerle birlikte düşünmek dönemin görünümünü doğru yansıtmıyor.

ULAŞIM ARACI VE YOLCULUK SÜRESİ KESİNLEŞMİYORMevcut kaynaklar, Rasattepe’nin ana yola göre konumunu açıklasa da buraya düzenli bir otobüs hattıyla gidildiğini, at arabası kullanıldığını veya yolculuğun belirli bir sürede tamamlandığını doğrulamıyor. Bu ayrıntılar için kesin ifadeler kullanmak mümkün değil.

Rasattepe’nin Anıtkabir’in yapılacağı yer olarak seçilmesi ise 17 Ocak 1939’da kararlaştırıldı. Dolayısıyla 1938’de burası henüz anıtmezarın bulunduğu bir ziyaret alanı değildi.