Audi ABD'de 4 milyar dolara fabrika kuruyor: Almanya'daki işler ne olacak?

Audi, ABD'deki ilk fabrikası için 4 milyar dolar yatırım yapacak. Karar, Alman otomotiv sektöründe on binlerce kişinin işini kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğu bir dönemde alındı.

Audi, ABD pazarındaki varlığını güçlendirmek için ülkedeki ilk fabrikasını kurmaya hazırlanıyor Fotoğraf: AFP Reklam ABD Başkanı Donald Trump, Audi'nin yatırımını Cumartesi günü Georgia'da düzenlenen bir seçim mitinginde duyurdu. Georgia, önümüzdeki hafta yapılacak ara seçimlerde Trump'ın Cumhuriyetçi Partisi açısından önem taşıyan eyaletlerden biri.

Audi de planı doğrulayarak ABD'deki ilk fabrikasını Georgia eyaletinde kuracağını belirtti. Yatırım maliyetinin 4 milyar dolar, yani yaklaşık 3,6 milyar euro olması ve yaklaşık 4 bin 500 kişiye istihdam sağlanması öngörülüyor.

Alman otomobil üreticisi, fabrikanın inşasına gelecek yıl başlanmasının planlandığını, yılda 200 bine kadar araç üretecek tesisin ise 2030'lu yılların başında faaliyete geçmesinin öngörüldüğünü açıkladı.

Audi, tesiste ABD pazarı için premium SUV modelleri üretmek ve böylece dünyanın en önemli pazarlarından birindeki uzun vadeli varlığını güçlendirmek istiyor. ABD yatırımı, Alman otomobil üreticilerinin özellikle Çin'den gelen yoğun rekabet baskısıyla karşı karşıya olduğu, artan maliyetler ve iki savaşın etkileriyle mücadele ettiği ve istihdam azalmasına gittiği bir döneme denk geliyor.

Çinli rakipler, büyük devlet teşviklerinin de yardımıyla elektrikli araçlara geçişte önemli bir üstünlük elde etti ve yeni model üretimini büyük ölçüde artırdı. Bu modeller, son derece rekabetçi küresel otomobil pazarında hızla pay kazanıyor.

BMW, Mercedes-Benz ve Audi'nin ana şirketi olan Volkswagen, hâlâ kendini "dünyanın en büyük ikinci otomobil üreticisi" olarak konumlandırıyor. Ancak şirketlerin kâr marjları giderek daha fazla baskı altında.

Otomotiv şirketleri, aynı zamanda büyük çaplı maliyet azaltma programları açıkladı. Volkswagen (VW) 2030'a kadar 100 bine varan istihdam azaltımı planlıyor. Yaklaşık 15 bin kişinin çalıştığı Audi'nin Neckarsulm fabrikası ise kapatılma riski taşıyan dört tesisten biri.

Donald Trump, Audi'nin yatırım kararını Avrupa'da üretilen araçlara uygulanan yüzde 15'lik gümrük vergileriyle ilişkilendirdi ve yatırımın bu vergiler olmadan "gerçekleşmeyeceğini" söyledi. Audi'nin kararı, Trump'ın üretimi yurt dışından ABD'ye taşıma hedefini desteklese de şirket, dev yatırımın büyüme ve istikrar amacı taşıdığını belirtiyor.

Trump ile birlikte seçim mitingine katılan Audi Yönetim Kurulu Başkanı Gernot Döllner şu ifadeleri kullandı:

"Amerika'da Audi için çok daha büyük hedeflerimiz var. ABD, dünyanın en önemli premium pazarlarından biri ve henüz potansiyelimizi tam olarak kullanmış değiliz. Bunu değiştirmekte kararlıyız... Mesele yalnızca bir fabrika kurmak değil, Amerika'da daha güçlü bir Audi işi oluşturmak."

Bununla birlikte Trump'ın gümrük vergilerinin otomobil üreticisinin yaşadığı sorunları ağırlaştırdığına kuşku yok. Hâlen Avrupa ve Meksika'dan ABD'ye araç ihraç eden Audi, geçen yıl bu vergilerin şirkete yaklaşık 1,2 milyar euro ek maliyet getirdiğini açıkladı.

Audi'nin ABD satışları geçen yıl yüzde 16 gerileyerek 160 binin biraz üzerinde kaldı. Bunun nedenleri arasında yoğun rekabet ve Trump'ın, Audi'nin ikinci büyük pazarı olan ABD'de elektrikli araçlara yönelik teşvikleri kaldırması bulunuyor.

Sektör analistlerine göre Audi, ABD'de fabrika kurarak Trump'ın gümrük vergilerinden kaçınabilir ya da bu vergilerin etkisini azaltabilir.

Anlaşma, Alman otomobil üreticilerinin zaten yoğun baskı altında bulunması ve ABD'deki yeni yatırımların Almanya'da daha fazla istihdam kaybına yol açabileceği endişesi nedeniyle sert eleştirilere neden oldu. Ancak eleştirilerin büyük bölümü Döllner'in Trump ile bir seçim mitingine katılmasına yöneldi.

Sosyal Demokrat Parti'nin (SPD) ulaştırma politikaları sözcüsü Isabel Cademartori, bu görüntüyü Almanya'ya karşı ticaret savaşı yürüten bir otokrata seçim desteği olarak nitelendirdi:

"Bu, özellikle Volkswagen Grubu'nun tarihi düşünüldüğünde utanç verici."

Güçlü metal işçileri sendikası IG Metall'in Başkanı Christiane Benner ise Döllner'in mitingdeki görüntüsünü "son derece utanç verici, siyasi açıdan kabul edilemez ve şirkete yakışmayan" bir davranış olarak nitelendirdi.

Volkswagen İşçi Temsilciliği Başkanı Daniela Cavallo eleştirileri daha ileri götürdü ve Döllner'in "Trump'ın propaganda gösterisinin bir kuklası hâline geldiğini" söyledi. Ancak Cavallo, Volkswagen'in ABD'deki pazar payını artırması gerektiği için fabrikanın ekonomik açıdan anlamlı olabileceğini de belirtti.

Bir Audi sözcüsü ABD yatırımını savunarak şu açıklamayı yaptı:

"Bu, Almanya'ya karşı alınmış bir karar değil. Aksine küresel rekabet gücümüzü artırmaya yönelik bir adım."

Audi Denetim Kurulu Başkanı Manfred Döss de şirketin geleceğinin yalnızca maliyetleri azaltarak ve verimliliği artırarak güvence altına alınamayacağını vurguladı:

"Yatırım yapma, yeni fırsatları değerlendirme ve şirketimizi önümüzdeki on yıllar boyunca şekillendirecek kararlar alma cesaretine ihtiyacımız var."

Açıklamanın zamanlaması, 3 Kasım'da yapılacak ABD ara seçimlerine denk geliyor. Seçmenler, Trump'ın görev süresinin son iki yılında Kongre'de çoğunluğun Cumhuriyetçilerde mi yoksa Demokratlarda mı olacağına karar verecek.

Yatırımın kritik önemdeki Georgia eyaletinde duyurulması, yerel Cumhuriyetçi adayların şansını artırmaya yönelik stratejik bir hamle olarak değerlendiriliyor.

Trump geçen yıl Beyaz Saray'a dönmesinden bu yana, küresel otomobil üreticilerini fabrikalarını ABD'ye taşımaya zorlamak için gümrük vergileri ve siyasi baskı yöntemlerini kullanıyor. Audi'nin yatırımı, Stellantis ile Japon otomobil üreticisi Toyota'nın ABD'deki üretimlerini genişletme girişimlerinin ardından geldi.

Honda ile yeni bir ABD fabrikasının kurulmasına ilişkin görüşmeler de sürüyor. ABD'li otomotiv devleri General Motors ve Ford da ülke içindeki üretimlerini artırma sözü verdi.

Tek bir yatırım açıklaması çok sayıda seçmeni ikna etmeye yetmeyebilir. Ancak bu yatırım, Trump'ın en önemli seçim vaatlerinden birine hizmet ediyor: ABD'de sanayi üretimini yeniden canlandırmak.