Kemer İlçe Sağlık Müdürlüğü’nden akciğer kanseri uyarısı

Kasım ayının Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı olması dolayısıyla Kemer İlçe Sağlık Müdürlüğü, akciğer kanserinin risk faktörleri, belirtileri, korunma yolları ve erken tanının önemi hakkında bilgilendirmede bulundu. Açıklamada, akciğer kanserinin en önemli ve önlenebilir risk faktörünün tütün ve tütün ürünleri kullanımı olduğu vurgulanırken, sigarayı bırakmak isteyen vatandaşlara ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı ve ücretsiz tedavi hizmetlerinden yararlanmaları çağrısı yapıldı.

Kemer İlçe Sağlık Müdürlüğü, Kasım ayı Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında toplumda hastalığa yönelik bilincin artırılması amacıyla kapsamlı bir bilgilendirme açıklaması yayımladı. Açıklamada, akciğer kanserinin akciğer dokusundaki hücrelerin kontrolsüz ve anormal şekilde çoğalması sonucu ortaya çıkan kötü huylu bir hastalık olduğu belirtildi.

Hastalığın zaman içerisinde çevre dokulara ve vücudun diğer organlarına yayılabildiği, bu durumun metastaz olarak adlandırıldığı ifade edildi.

Akciğer kanserinin küçük hücreli ve küçük hücreli olmayan akciğer kanseri olmak üzere iki ana gruba ayrıldığı belirtilen açıklamada, küçük hücreli olmayan akciğer kanserinin vakaların yaklaşık yüzde 85’ini oluşturduğu kaydedildi. Tedavi yönteminin belirlenmesinde hastalığın türü, evresi, tümörün moleküler özellikleri ve kişinin genel sağlık durumunun önem taşıdığı bildirildi.

DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE AKCİĞER KANSERİ TABLOSU

Kemer İlçe Sağlık Müdürlüğünün açıklamasında, akciğer kanserinin dünya genelinde en sık tanı konulan kanser türü ve kansere bağlı ölümlerin önde gelen nedeni olduğu vurgulandı.

Dünya Sağlık Örgütüne bağlı Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansının (IARC) GLOBOCAN 2024 tahminlerine göre dünyada bir yıl içerisinde yaklaşık 2,6 milyon yeni akciğer kanseri vakası görüldüğü, 1,9 milyon kişinin ise bu hastalık nedeniyle hayatını kaybettiği belirtildi.

Türkiye’de trakea, bronş ve akciğer kanserlerinin erkeklerde en sık görülen kanserler arasında ilk sırada, kadınlarda ise meme, tiroid ve kolorektal kanserlerden sonra dördüncü sırada yer aldığı ifade edildi.

Açıklamada Türkiye'de yılda yaklaşık 34 bin kişinin akciğer kanseri tanısı aldığı, 23 bine yakın kişinin ise hastalık nedeniyle yaşamını yitirdiği bilgisi paylaşıldı. Hastaların önemli bir bölümünün hastalığın ileri evresinde tanı aldığına dikkat çekildi.

Akciğer kanserinin en önemli ve önlenebilir risk faktörünün tütün ve tütün ürünleri kullanımı olduğu vurgulandı. Sigara, pipo, nargile ve puro gibi tütün ürünlerinin kullanımının akciğer kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 80-90'ıyla ilişkili olduğu belirtildi.

Tütün dumanında bulunan binlerce kimyasal maddenin önemli bir bölümünün kansere neden olabildiği, bu maddelerin bronş hücrelerinde DNA hasarına yol açarak kanser gelişimini tetikleyebildiği aktarıldı.

Elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin de tütün ürünü olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtilen açıklamada, bu ürünlerin uzun dönem etkilerinin henüz tam olarak bilinmediği ancak kansere yol açabilen maddeler ve nikotin içerdiği kaydedildi.

Bu nedenle elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin sigaraya güvenli alternatifler olarak görülmemesi gerektiği vurgulandı.

PASİF İÇİCİLİK DE KANSER RİSKİNİ ARTIRIYOR

Açıklamada, sigara kullanmayan kişilerin tütün dumanına maruz kalmasının da akciğer kanseri riskini artırdığı belirtildi. Ev, iş yeri ve diğer kapalı alanların dumansız tutulmasının önemine dikkat çekilirken, pasif içiciliğin önlenmesi için toplum genelinde farkındalığın artırılması gerektiği ifade edildi.

Akciğer kanserine neden olabilen diğer risk faktörleri ise şöyle sıralandı:

“Asbest, silika ve motorlu taşıt egzoz gazlarına maruz kalmak. Arsenik, nikel ve krom gibi ağır metallerle temas etmek. Kaynak dumanı ve iyonlaştırıcı radyasyona maruz kalmak. Kapalı alanlarda yüksek düzeyde radon gazına maruz kalmak.

Dış ortam ve iç ortam hava kirliliği. Ailede akciğer kanseri öyküsünün bulunması ve genetik yatkınlık. KOAH ve pulmoner fibrozis gibi kronik akciğer hastalıkları. Daha önce göğüs bölgesine radyoterapi uygulanmış olması.”

Açıklamada, akciğer kanserinin hiç sigara kullanmamış kişilerde de görülebildiği hatırlatıldı.

SİGARAYI BIRAKMAK KANSER RİSKİNİ AZALTIYOR

Akciğer kanserinden korunmanın en etkili yolunun tütün ürünlerine hiç başlamamak ve kullananların bu ürünleri bırakması olduğu belirtildi. Sigara ve diğer tütün ürünlerini bırakmanın her yaşta sağlık açısından önemli faydalar sağladığı ifade edilen açıklamada, sigaranın bırakılmasından sonraki 10 yıl içerisinde akciğer kanseri riskinin, sigara kullanmaya devam eden kişilere kıyasla yaklaşık yarıya düşebildiği bildirildi.

Bununla birlikte riskin hiç sigara içmemiş kişilere göre yüksek kalmaya devam edebileceği, bu nedenle sigaranın mümkün olduğunca erken bırakılmasının önem taşıdığı kaydedildi.

SİGARAYI BIRAKMAK İSTEYENLER NEREYE BAŞVURABİLİR?

Kemer İlçe Sağlık Müdürlüğünün bilgilendirmesinde, sigarayı bırakmak isteyen vatandaşların yararlanabileceği hizmetler de sıralandı: “ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı (7 gün 24 saat). Sigara Bırakma Poliklinikleri. Çevrim içi (uzaktan) Sigara Bırakma Poliklinik Hizmetleri. Mobil Sigara Bırakma Poliklinikleri. Aile Hekimlikleri. Sağlıklı Hayat Merkezleri.”

Sigara bırakma polikliniklerinden MHRS veya ALO 182 üzerinden randevu alınabileceği belirtilirken, sağlık profesyonellerinin değerlendirmesi sonucunda uygun bulunan kişilere bilimsel etkinliği kanıtlanmış ilaç tedavilerinin ücretsiz sunulduğu bildirildi.

Akciğer kanserinin erken dönemde belirti vermeyebileceğine dikkat çekilen açıklamada, ortaya çıkan belirtilerin başka akciğer hastalıklarıyla da benzerlik gösterebileceği ifade edildi.

Hastalıkta dikkat edilmesi gereken başlıca belirtiler şöyle sıralandı: “Geçmeyen veya giderek kötüleşen öksürük. Öksürürken kan veya kanlı balgam gelmesi. Nefes darlığı veya hırıltılı solunum. Göğüs ağrısı. Ses kısıklığı.

Tekrarlayan veya geçmeyen bronşit ve zatürre. Açıklanamayan kilo kaybı. İştahsızlık. Halsizlik ve sürekli yorgunluk. Bazı durumlarda yutma güçlüğü veya kemik ağrıları.”

Bu belirtilerin görülmesinin mutlaka akciğer kanseri anlamına gelmediği belirtilen açıklamada, uzun süren, tekrarlayan veya giderek kötüleşen şikâyetlerde sağlık kuruluşlarına başvurulmasının önem taşıdığı vurgulandı.

Akciğer kanserinin tanı sürecinde kişinin şikâyetleri, tıbbi öyküsü ve risk faktörlerinin değerlendirildiği bildirildi. Gerekli durumlarda akciğer grafisi, bilgisayarlı tomografi (BT), PET/BT, manyetik rezonans görüntüleme (MR), bronkoskopi, biyopsi, patolojik inceleme ve moleküler/genetik testlerden yararlanılabildiği ifade edildi.

Kesin tanının çoğunlukla tümörden alınan doku örneğinin patolojik incelemesiyle konulduğu belirtildi.

Tedavinin ise kanserin türüne ve evresine, tümörün moleküler özelliklerine ve hastanın genel sağlık durumuna göre belirlendiği kaydedildi. Cerrahi, radyoterapi, kemoterapi, hedefe yönelik tedaviler, immünoterapi ve destekleyici/palyatif bakımın tek başına veya birlikte uygulanabildiği aktarıldı.

Moleküler testlerin yaygınlaşması ve hedefe yönelik tedaviler ile immünoterapinin kullanıma girmesinin, uygun hastalarda sağkalımı iyileştirdiği vurgulandı.

TÜTÜNLE MÜCADELE ÇALIŞMALARI SÜRDÜRÜLÜYOR

Kemer İlçe Sağlık Müdürlüğünün açıklamasında, akciğer kanserinin önlenmesinde tütün kullanımının azaltılması ve pasif içiciliğin önlenmesine yönelik çalışmaların önemine de yer verildi. Türkiye genelinde sigara bırakma polikliniklerinin yaygınlaştırıldığı, aile hekimliği birimleri, uzaktan sağlık hizmetleri ve mobil hizmet modelleriyle vatandaşların sigara bırakma desteğine erişiminin güçlendirildiği belirtildi.

Gençlere ve gebelere yönelik özel sigara bırakma hizmetlerinin başlatıldığı, sağlık çalışanlarına yönelik eğitimlerin de yaygınlaştırıldığı ifade edildi.

Ayrıca uygun bulunan kişilere sigara bırakma tedavisinde kullanılan ve bilimsel etkinliği kanıtlanmış ilaçların ücretsiz sunulduğu, tütün ürünü kullanan bireylerin sağlık kuruluşlarında tespit edilerek sigara bırakma hizmetlerine yönlendirildiği bildirildi. Kapalı alanlarda tütün ürünü kullanımının önlenmesine yönelik denetimlerin ise 4207 sayılı Kanun kapsamında ülke genelinde 7 gün 24 saat esasına göre sürdürüldüğü kaydedildi.

Dumansız hava sahası ihlallerinin ALO 184 SABİM-Tütün İhbar Hattı ve Yeşil Dedektör mobil uygulaması üzerinden bildirilebildiği hatırlatıldı.

Üniversitelerde gençleri tütün ürünlerinin zararlarından korumayı ve kampüslerde tütün kullanımını sınırlandırmayı amaçlayan Dumansız Kampüs çalışmalarının da devam ettiği belirtildi.

Kemer İlçe Sağlık Müdürlüğü, akciğer kanseriyle mücadelede en etkili yaklaşımın tütün ve tütün ürünlerinin kullanımının önlenmesi ve bırakılmasının desteklenmesi olduğunu vurguladı. Pasif içicilikten korunmanın, çevresel ve mesleki kanserojenlere maruziyetin azaltılmasının da büyük önem taşıdığı ifade edildi.

Akciğer kanserinin erken evrelerde belirti vermeyebileceği hatırlatılarak, kalıcı veya açıklanamayan solunum yolu şikâyetlerinde gecikmeden sağlık kuruluşlarına başvurulması gerektiği bildirildi.