Göz Damlalarını Peş Peşe Kullanmayın: İkinci Damla İlk İlacın Etkisini Azaltabilir

Glokom, göz kuruluğu, alerji veya ameliyat sonrası tedavi nedeniyle aynı anda birden fazla göz damlası kullananların dikkat etmesi gereken küçük ama önemli bir ayrıntı var: Damlaları peş peşe göze uygulamak doğru olmayabilir.

İlk damlanın ardından hemen ikinci bir damla sıkıldığında, gözde bulunan sıvı miktarı artıyor. Bunun sonucunda ilk ilaç seyrelerek gözden dışarı taşabiliyor veya yeterince emilmeden uzaklaşabiliyor.

Amerikan Oftalmoloji Akademisi, aynı zamanda birden fazla türde göz damlası kullanılması gerekiyorsa farklı ilaçlar arasında 3 ila 5 dakika beklenmesini öneriyor. Dünyanın önde gelen göz hastanelerinden Moorfields Eye Hospital ise farklı göz damlaları arasında en az 5 dakika bırakılmasını tavsiye ediyor.

İKİNCİ DAMLA İLKİNİ NEDEN ETKİLEYEBİLİR?

Gözün ilaç damlasını tutabileceği alan sınırlı.

Bu nedenle göze gereğinden fazla sıvı damlatıldığında fazlalık göz kapağından dışarı akabiliyor veya gözyaşı kanalı aracılığıyla uzaklaşabiliyor.

İlk damlanın hemen üzerine ikinci damlanın uygulanması da ilk ilacın göz yüzeyinde yeterince kalmasına fırsat vermeyebiliyor.

Moorfields Eye Hospital, ikinci damlanın çok erken uygulanmasının ilk damlayı gözden uzaklaştırabileceğini ve böylece tedavinin etkinliğinin azalabileceğini açıkça belirtiyor.

Bu nedenle yaklaşık 5 dakikalık bekleme süresi, ilk ilacın göz yüzeyinde kalıp emilmesine zaman tanıyor.

ÖZELLİKLE GLOKOM HASTALARI İÇİN ÖNEMLİ

Birden fazla göz damlasının birlikte kullanıldığı alanların başında glokom tedavisi geliyor.

Bazı hastalar göz içi basıncını kontrol altında tutabilmek için farklı etken maddeler içeren iki veya daha fazla damla kullanabiliyor.

Bu ilaçların reçete edildiği saatlerde düzenli kullanılması kadar doğru uygulanması da tedavinin önemli bir parçası.

Damlaların peş peşe uygulanması yerine doktorun verdiği kullanım sırasına uyulması ve farklı damlalar arasında uygun süre bırakılması gerekiyor.

GÖZE KAÇ DAMLA SIKILMALI?

“Bir damla yetmez, iki damla daha etkili olur” düşüncesi de doğru değil.

Moorfields Eye Hospital, klinisyen tarafından farklı bir talimat verilmedikçe genellikle tek damlanın yeterli olduğunu belirtiyor.

İkinci veya üçüncü damlayı art arda sıkmak ilacın etkisini mutlaka artırmıyor. Fazla sıvının önemli bir bölümü zaten gözden dışarı taşabiliyor.

Bu nedenle reçetede veya ilaç kullanım talimatında belirtilen damla sayısının üzerine çıkılmaması önemli.

DAMLA GÖZE GELMEDİYSE NE YAPILMALI?

Göz damlasını uygulamak özellikle ileri yaştaki kişilerde veya el hareketlerini etkileyen hastalıklarda zor olabiliyor.

Damlanın göze ulaşmadığından emin olunamıyorsa Moorfields, bir kez daha damlatılmasının genellikle güvenli olduğunu belirtiyor. Fazla sıvı gözden dışarı akabiliyor.

Ancak sürekli olarak birkaç damla sıkmak yerine uygulama tekniğinin düzeltilmesi daha doğru.

Damlatmadan önce eller yıkanmalı, baş hafifçe geriye yatırılmalı ve alt göz kapağı aşağı çekilerek küçük bir cep oluşturulmalı.

Şişenin ucunun göze, kirpiklere veya cilde temas etmemesine dikkat edilmeli. Bu temas damlalığın kirlenmesine neden olabilir.

DAMLAYI SIKTIKTAN SONRA GÖZÜ HEMEN AÇMAK GEREKİYOR MU?

Damla uygulandıktan sonra gözün kısa süre kapalı tutulması ve buruna yakın iç köşesine hafifçe baskı uygulanması ilacın gözde daha uzun süre kalmasına yardımcı olabilir.

Bu yöntem aynı zamanda ilacın gözyaşı kanalı yoluyla buruna ve sistemik dolaşıma geçmesini azaltmaya yardımcı olabilir.

Özellikle glokom ilaçları gibi düzenli kullanılan bazı damlalarda doğru uygulama tekniği önem taşıyor.

GÖZ DAMLASIYLA MERHEM BİRLİKTE KULLANILIYORSA SIRA ÖNEMLİ

Bazı tedavilerde göz damlasıyla birlikte göz merhemi de reçete edilebiliyor.

Moorfields Eye Hospital, böyle bir durumda önce göz damlasının uygulanmasını, ardından yaklaşık 5 dakika beklendikten sonra merhemin kullanılmasını öneriyor.

Merhem daha yoğun yapıda olduğu için önce sürülmesi, sonradan uygulanan damlanın göz yüzeyine ulaşmasını zorlaştırabilir.

“5 DAKİKA” HER GÖZ İLACI İÇİN DEĞİŞMEZ BİR KURAL MI?

Yaklaşık 5 dakikalık aralık genel bir uygulama önerisi.

Amerikan Oftalmoloji Akademisi farklı göz damlaları arasında 3 ila 5 dakika beklemeyi önerirken Moorfields en az 5 dakika tavsiye ediyor.

Ancak bazı özel hastalıklarda veya yoğun tedavi programlarında doktor farklı bir kullanım aralığı belirleyebilir.

Bu nedenle reçetede veya hekimin verdiği kullanım planında farklı bir süre belirtilmişse o talimat esas alınmalı.

GÖZ DAMLASI KULLANANLAR İÇİN 6 BASİT KURAL

1. Damla uygulamadan önce ellerinizi yıkayın.

2. Şişenin ucunu göze, kirpiklere veya cilde değdirmeyin.

3. Doktor farklı bir miktar önermediyse gereksiz yere birkaç damla sıkmayın.

4. Farklı göz damlalarını aynı göze uygularken yaklaşık 5 dakika bekleyin.

5. Damla ve merhem birlikte kullanılacaksa genellikle önce damlayı uygulayın.

6. Kullanım sırası veya saatleri konusunda emin değilseniz doktorunuza veya eczacınıza danışın.

KÜÇÜK BİR BEKLEME SÜRESİ TEDAVİYİ DAHA DOĞRU HALE GETİREBİLİR

Göz damlası kullanırken yapılan hata çoğu zaman ilacı hiç kullanmamak kadar belirgin olmayabilir.

Hasta bütün ilaçlarını düzenli kullandığını düşünse bile iki farklı damlayı saniyeler içinde peş peşe uygulaması ilk ilacın gözde yeterince kalmasını engelleyebilir.

Bu nedenle birden fazla göz damlası kullananların aklında tutabileceği en basit kural şu:

İlk damlayı uygulayın, yaklaşık 5 dakika bekleyin, ardından diğer damlaya geçin.

TIBBİ UYARI

Göz damlalarının kullanım sırası ve zamanlaması hastalığa ve kullanılan ilaca göre değişebilir. Reçeteli göz ilaçlarının dozu veya kullanım sıklığı hekim önerisi olmadan değiştirilmemelidir. Ani görme kaybı, şiddetli göz ağrısı veya belirgin göz travması acil değerlendirme gerektirir.