DSÖ'ye göre altı iklim önlemi her yıl 1,6 milyon ölümü önleyebilir

İklim değişikliği giderek artan nüfusları etkilerine ve bunun yol açtığı sağlık risklerine maruz bırakıyor. Tahmini 3,6 milyar insan, iklim değişikliğine ve bunun sağlık üzerindeki etkilerine son derece duyarlı bölgelerde yaşıyor.

İklim ve sağlık alanında öngörülen altı müdahalenin hayata geçirilmesi, her yıl 1,6 milyon ölümün önlenmesini sağlayabilir, bu da yaklaşık her 40 ölümden birine karşılık geliyor, ve trilyonlarca dolar tutarında ekonomik ve mali fayda üretebilir. Bu değerlendirme, Çarşamba günü yayımlanan yeni bir Dünya Sağlık Örgütü (WHO) raporuna (kaynak İngilizce) dayanıyor.

WHO Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, "İklim krizi bir sağlık krizidir, ancak yol açtığı zararların büyük bölümü, halihazırda sahip olduğumuz araçlarla önlenebilir" dedi. Altı önlem, sıcaklık-sağlık uyarı sistemlerini, iklim etkilerine dayanıklı içme suyu hizmetlerini, temel sanitasyon, hijyen ve el yıkama imkânlarını, pişirme ve ısınma için daha temiz evsel yakıtlar ve teknolojileri ve fosil yakıtların fiyatlandırılmasına ilişkin daha etkili politikaları kapsıyor.

Tedros, "Kanıtlanmış ve uygun maliyetli önlemlerin yaygın şekilde uygulanması milyonlarca hayat kurtarabilir ve en büyük kazanımlar en fazla ihtiyaç duyan ülkelerde elde edilir" dedi. "Hükümetler bir sonraki iklim müzakerelerine hazırlanırken, sağlığın korunması iklim eyleminin merkezinde olmalıdır."Ek müdahaleler olmadığı takdirde, yetersiz beslenme, sıtma, ishal ve sıcak çarpması gibi seçilmiş iklimle bağlantılı sağlık risklerinin 2030 ile 2050 arasında her yıl 250.000 erken ölüme yol açacağı tahmin ediliyor.

Rapora göre, 2050'ye gelindiğinde iklim değişikliği, dünya çapında tahmini ek 500 milyon insanı iklime duyarlı hastalıkları taşıyan vektörlere maruz bırakabilir. Önlemler neler? Müdahaleler, aşırı sıcaklar ve hava kirliliğinden bulaşıcı hastalıklara ve güvenli olmayan suya kadar farklı iklimle bağlantılı sağlık risklerini hedefliyor.

WHO, halkı tehlikeli derecede yüksek sıcaklıklar konusunda uyaran ve susuz kalmamanın teşvik edilmesi, serinleme alanlarının sağlanması ve hassas gruplara ulaşılması gibi tepkileri harekete geçiren sıcaklık-sağlık uyarı sistemleri görmek istiyor. Buna ek olarak, aşırı hava olayları sırasında kıtlık ve kirliliği önleyecek dayanıklı temiz su kaynaklarının ve su kaynaklı patojenlere maruziyeti azaltmak için temel hijyen hizmetlerine erişimin güvence altına alınması gerektiği belirtiliyor.

WHO'ya göre, daha temiz enerjiye geçiş, kapalı mekandaki hava kirleticilerini ve sera gazı emisyonlarını azaltacak ve inme, iskemik kalp hastalığı, akciğer kanseri ve astım dahil olmak üzere solunum yolu enfeksiyonları ve kronik bulaşıcı olmayan hastalıklarla bağlantılı ölüm ve hastalıkları önleyebilir. WHO ayrıca, fosil yakıtların fiyatının sağlık, iklim ve çevre üzerindeki etkilerini yansıtmasını sağlayarak daha verimli fosil yakıt fiyatlandırma politikaları benimsemeleri için hükümetlere çağrıda bulunuyor.

Rapora göre, fosil yakıtlardan aşamalı olarak vazgeçilmesi, inme, iskemik kalp hastalığı, akciğer kanseri, kronik obstrüktif akciğer hastalığı ve astım gibi bulaşıcı olmayan hastalardan ve ayrıca trafik kazalarından kaynaklanan yılda bir milyondan fazla erken ölümü önleyerek en büyük sağlık faydasını sağlıyor ve her yıl US$5.4 trilyon tutarında mali fayda üretiyor. WHO'ya göre, diğer beş önlemde ise ortalama olarak yatırılan her US$1 karşılığında US$24.8 tutarında fayda elde edilmesi bekleniyor.

Getirilerin düşük ve orta gelirli ülkelerde daha da yüksek olması ve sağlık ile ekonomik eşitsizliklerin azaltılmasına katkı sağlaması öngörülüyor.