Japonya, ABD ile AMRAAM için ortak üretim tesisine hazırlanıyor: Hedef F-35 filosu için 1.200 füze

Japonya, hava-hava füzesi tedarikinde dışa bağımlılığı azaltmak ve üretim kapasitesini artırmak amacıyla ABD ile ortak üretim çalışmalarını genişletiyor.

Japonya Savunma Bakanı Shinjiro Koizumi ile ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth arasında yapılan görüşmede, AIM-120 AMRAAM orta menzilli hava-hava füzelerinin Japonya'da montajını gerçekleştirecek bir tesis kurulması konusunda mutabakat sağlandı. Projeye yönelik görüşmelerin en az 2024 yılından bu yana sürdüğü belirtilirken, planlanan tesisin montajın yanı sıra kontrol ve test süreçlerini de üstlenmesi öngörülüyor. Tesisin kesin konumu henüz açıklanmadı.

Yerli üretim için ihale süreci başladı

Japonya Savunma Bakanlığına bağlı Tedarik, Teknoloji ve Lojistik Ajansı (ATLA), füzelerin bazı bileşenlerinin ülkede üretilmesine yönelik hazırlıklara başladı. ATLA, 1 Eylül 2026'da yayımladığı 137 numaralı duyuru ile araştırma çalışmaları için yüklenici arayışına girdi.

Başvurular 30 Eylül'e kadar kabul edilirken, araştırmanın 26 Mart 2027'ye kadar tamamlanması planlanıyor.

İhaleye katılacak şirketlerde Japonya merkezli olma ve orta menzilli hava-hava füzelerinin tasarımı, üretimi ve test edilmesi alanlarında deneyim şartı aranıyor. Kriterleri karşılayabilecek en güçlü aday olarak, daha önce Type 99 hava-hava füzesi gibi sistemleri üreten Mitsubishi Electric öne çıkıyor.

Type 99, kabiliyet sınıfı bakımından AIM-120 ile karşılaştırılabilen bir sistem olarak biliniyor.

Mitsubishi Electric-Raytheon hattı

Planlamaya göre şirket ilk aşamada, füzenin elektronik sistemlerinin ve görev işlevlerinin yürütülmesinde kritik rol oynayan elektronik devre kartı gruplarının üretimini üstlenecek. İlerleyen aşamalarda ise nihai montaj ve son kontrol süreçlerine katılması hedefleniyor.

Böylece Tokyo'nun yalnızca parça tedarikçisi olarak kalmayıp üretim zincirinde daha kapsamlı sorumluluk alması amaçlanıyor.

F-35 filosu için 1.200 füze ihtiyacı

Yerli üretim planının arkasındaki temel nedenlerden biri, hava kuvvetlerinin mühimmat güvenliğini sağlamak. Tokyo yönetiminin F-35A ve F-35B filosunda kullanılmak üzere yaklaşık 1.200 adet AIM-120 tedarik etmeyi planladığı belirtiliyor.

F-35'lerin gelişmiş aviyonik ve silah entegrasyonu gereksinimleri, Japonya'nın yerli füzelerini bu uçaklarda kullanmasını kısıtlıyor. Bu nedenle tüm filonun yalnızca yerli mühimmatla donatılması mümkün olmuyor. ABD ile ortak üretim programı, mevcut sistemlerle uyumlu mühimmatlara erişimi kolaylaştırırken tedarik sürekliliğini de destekleyecek.

Bununla birlikte Japonya'da montaj yapılması, füzenin tüm bileşenlerinin yerli üretileceği anlamına gelmiyor. Programın gerçek yerlilik düzeyi, üretilecek parça kapsamına ve teknoloji paylaşımının sınırlarına bağlı olacak.

ABD'nin artan mühimmat talebi de etkili

Projenin ikinci ayağı ABD'nin artan ihtiyacıyla ilgili. Aktif radar arayıcı başlığı sayesinde hedefini son safhada kendi radarıyla takip edebilen AIM-120, çok sayıda savaş uçağının yanı sıra ABD ve bazı Avrupa ülkelerinin kullandığı NASAMS hava savunma sistemlerinde de görev yapıyor.

Ukrayna'ya sağlanan NASAMS sistemlerinde AIM-120 kullanılması, stok yenileme ve üretim kapasitesi ihtiyacını artırdı.

Japonya'da kurulacak tesis, ABD'nin üretim yükünün bir bölümünün müttefik ülkeye aktarılmasına ve tedarik zincirinin çeşitlendirilmesine katkı sağlayacak. Ancak Japonya'da üretilecek füzelerin ne kadarının ABD'ye veya üçüncü ülkelere ihraç edileceğine dair kesinleşmiş bir miktar veya takvim henüz bulunmuyor.

AIM-120 programı, Japonya'nın üretim kabiliyetlerini geliştirirken ABD'nin Hint-Pasifik'teki müttefikleriyle savunma tedarik zincirlerini bütünleştirme stratejisine de hizmet ediyor. Projenin başarısı teknoloji transferinin kapsamı, üretim kapasitesi, kalite kontrol ve ihracat izinlerine bağlı olacak.