AYM’den 3 önemli karar... Okul değiştirme cezasına ihlal ve tazminat

Dünkü Resmi Gazete’de yayımlanan ilk AYM kararına göre, farklı özel eğitim kurumlarında öğrenim gören lise öğrencilerinden R.N.D.’ye 2024’te “yönetici ve öğretmenlere sözlü saldırıda bulunduğu ve tehdit ettiği”, M.R.’ye 2023’te “sosyal medya paylaşımlarında başka bir öğrenciyi tehdit edici ifadeler kullandığı ve hakaret ettiği” gerekçesiyle okul değiştirme disiplin cezası uygulandı. İki öğrencinin, olay tarihinde yürürlükte olan Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’ne dayanılarak verilen cezaların iptali için açtığı davalar, idare mahkemelerince reddedildi.

İki lise öğrencisi de AYM’ye bireysel başvuruda bulundu. YÖNETMELİĞE DAYALI CEZAAnayasa’nın 42. maddesinde güvence altına alınan eğitim hakkının ihlal edildiğine hükmeden AYM, ihlal sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın idare mahkemelerine gönderilmesine hükmetti.

AYM, ayrıca öğrencilere 50’şer bin lira manevi tazminat ödenmesine karar verdi. AYM, disiplin cezalarının yalnızca Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’ne dayandırıldığını, öğrencilerin hangi eylemler nedeniyle hangi cezalarla karşılaşacağını belirleyen yeterli bir kanuni düzenleme bulunmadığına dikkat çekti.

Bu karar öğrencilere disiplin cezası verilemeyeceği anlamına gelmiyor. Ancak eğitim hakkını sınırlayan cezaların suç ve yaptırım çerçevesi kanunla belirlenmesi gerektiğine vurgu yapıyor. Benzer durumda okul değiştirme cezası verilen öğrenciler yönünden de lehe emsal karar niteliği taşıyor.

SİGORTA BAŞLANGICI AYM, ikinci kararıyla 1989’daki çalışmasının sigorta başlangıcı sayılmasını isteyen Kadriye Şendir’in sunduğu benzer Yargıtay kararlarının neden dikkate alınmadığının açıklanmamasını adil yargılanma hakkı ihlali saydı. AYM’nin kararı, sigorta başlangıç tarihinin tespiti için açılan davalar açısından önemli bir hukuki güvenceye dikkat çekiyor.

ÖDENMEYEN MEMUR MAAŞI Ankara Haymana’ya bağlı eski Çalış Belediyesi’nde görev yapan memurlar, 2002-2014 yılları arasındaki ödenmeyen bazı maaş ve faiz alacakları için 2014’te icra takibi başlattı. Belediyenin tüzel kişiliğinin kaldırılması ve borçlarının Haymana Belediyesi’ne devredilmesinin ardından alacakların tahsili için açılan davalar süre aşımı gerekçesiyle reddedildi.

AYM, dava açma süresinin başlangıcının belirlenmesinde benimsenen yorumun öngörülebilir olmadığını ve başvuruculara aşırı külfet yüklediğini belirledi. Mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine hükmederek dosyaları yeniden değerlendirilmek üzere Ankara’daki dört idare mahkemesine gönderdi.

Maddi ve manevi tazminat taleplerini ise reddetti. Yeniden yargılama sürecinde ilgili mahkemeler, AYM’nin belirlediği ihlalin sonuçlarını gidermek amacıyla uyuşmazlıkları yeniden değerlendirecek. AYM bu kararıyla da kamu alacaklarında dava açma süresi belirlenirken öngörülebilir ve hukuki güvenliği koruyan bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğine vurgu yaptı.