18 İşçiye Mezar Olan HABAŞ’ın Dosyası Açıldı Milyarder Patron Maaşlardan Yüzde 33 Kesmiş

İzmir Aliağa'da 18 işçinin hayatını kaybettiği patlamanın ardından yürütülen soruşturmada gözaltına alınan HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran'ın, geçen yıl 280 kıdemli işçiyi işten çıkarıp daha düşük ücretle yeniden işe aldığı, bu yöntemle maaşların 60 bin liradan 43 bin liraya çekildiği ortaya çıktı.

İzmir'in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik tesislerinde 9 Kasım Pazartesi günü gerçekleşen ve 18 işçinin yaşamını yitirdiği patlamaya ilişkin adli soruşturma sürerken, gözaltına alınan Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran'ın fabrikadaki çalışma koşullarına dair geçen yılki uygulamaları yeniden tartışma konusu oldu.

8 Ağustos 2025 tarihinde basına yansıyan bilgilere göre HABAŞ yönetimi, Aliağa tesislerinde 14 yıl ve üzeri kıdeme sahip yaklaşık 280 işçiyi kapsayan bir maliyet düşürme planını devreye soktu. Bu kapsamda kıdemli çalışanlara önce işten çıkışları verildi, ardından daha düşük maaş içeren yeni sözleşmelerle yeniden işe giriş yapmaları istendi.

Dayatılan yeni şartları kabul etmeyen işçilerin iş akitleri feshedilirken, yeniden işe girişi kabul eden çalışanların aylık ücretlerinde yaklaşık yüzde 33 oranında kesintiye gidildi. Söz konusu uygulamayla 60 bin lira seviyesindeki işçi maaşlarının 43 bin lira bandına çekildiği basında yer aldı.

Facianın Ardından Yeniden TBMM Gündeminde Geçen yıl Evrensel Gazetesi'nin "Peşin Çalan" manşetiyle duyurduğu bu uygulama, 18 işçinin hayatını kaybettiği son patlamanın ardından yeniden Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'na da taşındı. Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) patlamanın ardından bölgede yaptığı incelemelerle hazırladığı Aliağa HABAŞ Faciası Raporu'nda da benzer tespitlere yer verildi.

Rapordaki işçi anlatımlarında, kıdemli personelin işten çıkarılıp düşük ücretle yeniden işe alınması nedeniyle fabrikada yoğun bir işten çıkarılma korkusu oluştuğu ve çalışanların iş güvenliği eksikliklerini yönetime bildirmekten çekindiği kaydedildi. Menemen Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü soruşturma kapsamında İstanbul'da gözaltına alınan HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran ile birlikte toplam 11 şüphelinin emniyetteki işlemleri devam ediyor.

SİCİLİ İŞÇİ ÖLÜMLERİYLE DOLU Öte yandan HABAŞ’ın iş güvenliği sicili, yıllardır süregelen işçi ölümleriyle dolu. 2018 yılında eriyik demirin işçilerin üzerine dökülmesi sonucu bir işçi yaşamını yitirdi. Hasan Bostancı ise aynı yıl toz toplama bacasından düşerek hayatını kaybetti.

2020’de Kadir Özdemir, Raif Çatan ve Şaban Karaca, 2022’de Oktay Eryılmaz, 2024’te Kemal Özdemir HABAŞ tesislerinde yaşamını yitiren işçiler arasında yer aldı. Şirketin Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran, 2017 yılındaki LPG tankeri patlaması nedeniyle 4 yıl 10 ay 10 gün hapis cezasına çarptırılmıştı.

Şirketin 2025 raporunda ise iş güvenliği göstergelerinde bir önceki yıla göre belirgin bir kötüleşme yaşandığı yer aldı. 1999’dan bu yana şirket ve alt işverenlerinde çalışan en az 34 işçinin hayatını kaybettiği belirtiliyor.