Kapatılan kadın sığınma evinden dağıtılan çocuk orkestrasına: İzmir’de sosyal belediyeciliğin iflası

Türkiye’de sosyal demokrasinin kalesi olarak anılan İzmir, sosyal belediyecilik alanında yaşanan kayıplarla gündeme geliyor. Kadın sığınma evinden, çocuk senfoni orkestrasına, kütüphaneden, müzeye sosyal belediyeciliğin temel öğeleri olan birçok alanda halka artık hizmet verilmiyor.

Yetkililer bütçe ve kadro yetersizliği gibi birçok neden sıralasa da halk kamu kaynaklarının hizmete ayrılması gerektiğini vurguluyor.

NURCAN ETİK/YENİGÜN İzmir’de kadın sığınma evlerinden huzurevlerine, hayvan bakımevlerinden kültür merkezlerine, kütüphanelerden tiyatrolara kadar güvenlik, barınma, bakım, sosyal hizmet ve kültürel faaliyetler alanında çeşitli kamusal mekanlar bulunuyor. Ancak kentte kamusal mekanların yetersizliği, işlevini yitirmesi, hizmetlerin kesintiye uğraması veya tamamen kapatılması gibi sorunlar farklı alanlarda gündeme geliyor.

Bu sorunlar, kentlilerin güvenlik, barınma, bakım, sosyal hizmet ve kültürel faaliyetler gibi temel ihtiyaçlar için yararlandığı kamusal olanaklara erişimini de etkiliyor. İzmir’de daha önce Bayraklı Kadın Sığınma Evi’nin kapatılması, Karşıyaka’da Latife Hanım Anı Evi bahçesindeki kütüphanenin kapatılması, Meslek Fabrikası’nın kapatılması, belediye bünyesinde faaliyet gösteren kreş ve anaokullarının kapatılma talimatları, Ege Üniversitesi’nde hayvanların yaşam alanının tasfiye edilmesi, İzmir Devlet Tiyatrosu Konak Sahnesi’nin tadilat gerekçesiyle iki yıldır kapalı olması gibi örnekler toplumun farklı alanlarda kamusal mekanlar aracılığıyla aldığı kamusal hizmetlere erişimde sorun yaşadığını gösteriyor.

Bazı kamusal mekanlar mülkiyet ve tahliye tartışmaları nedeniyle kapılarını kapatırken bazıları tadilat, bütçe, personel yetersizliği ve idari kararlar nedeniyle hizmeti kesintiye uğratıyor. Son yıllarda İzmir’de kamusal mekanlarda çeşitli sebeplerle peş peşe yaşanan hak kayıplarının son örneği Narlıdere Belediyesi Çocuk Senfoni Orkestrası ile ilgili yaşananlar oldu.

2019’da kurulan ve Narlıdere Belediyesi Atatürk Kültür Merkezi’nde (AKM) çalışmalarını yürüten Çocuk Senfoni Orkestrası, tasarruf tedbirleri, tadilat, eğitmen ve öğrenci yetersizliği gibi gerekçelerle uzun zamandır çalışmalarını sürdüremiyor. Çocuklar çalışma alanlarını ve orkestralarını geri isterken, veliler de belediyeye sunabilecekleri destekleri sıralayıp çocukların çalışma alanlarına bir an önce kavuşmasını talep ediyor.

“Çalışma alanımızı da orkestramızı da geri istiyoruz” Narlıdere Belediyesi’nin orkestraya sürekli olarak bir bütçe ayırmasının gerekli olmadığını belirten veliler; “Gerekirse eğitmen ücretini de karşılayacağımızı belirttik. Sadece halihazırda mevcut olan çalışma ve konser verecekleri salonu talep ediyoruz” diyor.

Velilerin bir bölümü özel ders aldırmaya ekonomik gücünün yetmediğini ve Atatürk Kültür Merkezi’ndeki orkestraya ihtiyaç duyduklarını aktarırken, bir diğer veliler de ilçede çocukların böyle bir çalışma yapacak alanı olmadığını belirterek çocukların kent hakkına erişimine işaret ediyor. Öğrenciler ise orkestranın kendileri için hem eğitim hem sosyalleşme alanı olduğunu vurgulayarak, “Çalışma alanımızı da orkestramızı da geri istiyoruz” diyor.

“Hem eğitim hem sosyalleşme alanıydı” Orkestra üyelerinden 12 yaşındaki Sahra, “Senfoni Orkestrası hem kurs gibiydi hem eğitim açısından önemliydi hem de bir araya gelemediğimiz arkadaşlarımızla bir araya geliyorduk, yeni şefler tanıyorduk, yeni parçalarda ilerlemeler kaydediyorduk, konserler veriyorduk” dedi. “Keman eğitimini başka yerde alamayanlar ya da derse çalışamayanlar burada çok iyi ilerliyordu” diyen Sahra, orkestranın aralıklarla kapandığını, birkaç kez şef değiştirdiklerini söyledi.

Ulusal bayramlarda AKM, Ahmet Adnan Saygun Kültür Merkezi gibi halka açık alanlarda konser verdiklerini belirten Sahra, “Kapanması hepimiz için çok üzücü oldu. Neredeyse hepimiz farklı okullardanız, çoğuyla arkadaş olduk.

Tabii şimdi kapandığı için herkes ayrıldı. Senfoni hem eğitimimizi geliştiriyordu hem de sosyal açıdan iyi oluyordu. Çalışma alanımızı da orkestramızı da geri istiyoruz” ifadelerini kullandı.

“Burası halkın yeri” Öğrenci velilerinden Nevim Mete, “Kızım AKM’ye geldiğinde arkadaşlarıyla birlikte sürekli çalışmalar yapıyorlardı ama orkestra kapandığından beri eline keman almıyor. Bizim özel derse gönderecek maddi gücümüz de yok.

Buraya çok ihtiyacımız var. Belediye el atarsa çocuğumuz çalacak el atmadığında böyle kalacağız” dedi. “Geleceğimiz olan çocuklarımıza neden bu kadar engel koyuyorlar” diye soran Mete, “O kadar değersizleştiriyorlar ki, buna hakları var mı?

Burası belediye, halkın yeri. Niye bu kadar kendilerine sahipleniyorlar? Biz evlerinden oda versinler demiyoruz ki, var olan alanımızı bize tayin etmelerini istiyoruz” ifadelerini kullandı. Geçmiş yıllarda 29 Ekim’de çocukların konser verdiğini belirten Mete, “Her yıl 29 Ekim’i coşkuyla bekliyoruz ama bu yıl çocuklarımızı bir görüp alkışlamayı bile bize çok gördüler” ifadelerini kullandı.

Öte yandan çocukların olumsuz örneklerden müzik ve sanat yoluyla uzak durduğunu vurgulayan Mete, “Sanat barıştır. Sanat olan bir yerde hiçbir çocuk asla düşmanca yetişmez. Din, dil, ırk hiçbir ayrım yapmadan sadece müziğini söylerler” dedi.

“Sadece alanın geri verilmesini istiyoruz” Orkestra öğrenci velilerinden Handan Çakar, sadece çalışma alanı talep ettiklerini vurgularken, “Senfoni orkestrası adı altında bir çalışma alanı da hazırda var. Çocukların kendi malzemeleri var.

Bütün enstrümanlar çocukların kendilerine ait. Yemek ve kıyafet masrafı da yok. Karşılanması gereken sadece salon masrafıysa veliler olarak onu da karşılayabiliriz. Sorun ilgilenecek olan şefin ücretiyse veliler olarak ortaklaşa onu da karşılamaya hazırız.

İlçede çocukların böyle bir çalışma yapacak alanı yok. Sadece bu alanın geri verilmesini istiyoruz” ifadelerini kullandı.

Çakar, çocukların sadece haftada iki kere birkaç saat çalıştığını belirterek tadilat gerekçesini de eleştirirken, “Geçen sene de aynı zamanlarda tadilat vardı bu sene de aynı zamanlarda tadilat var. Çocukların girmesi gereken yerde tadilat yok.

Tadilat farklı bir yerde. Ayrıca tadilat başlayalı birkaç hafta oldu, bu orkestra ilkbahardan bu yana kapalı” dedi.

İki torunu da Senfoni Orkestrası’nda olan Gülay Çakar da CİMER yanıtında yer alan nedenlerden biri olarak gösterilen tasarruf tedbirleri gerekçesine de karşı çıktı. “Tasarruf tedbirlerine takıldıklarını sanmıyorum. Belediyenin sürekli para aktardığı bir iş değil” dedi.

Uygar Aytun ise, “2019’dan beri çok iyi ilerleyen bir süreçti. Çocuklar Efes’te, AASSM’de, Foça’da, İstinye Park’ta konser verdiler. Ama yeni yönetim bu sistemi istemedi” iddiasında bulundu. “Sadece salon kullandık başka hiçbir şey kullanmadık” diyen Aytun, “Çocuklar şefleri olmadığında kendi düzenlemelerini yaparak birçok eser çıkardılar” ifadelerini kullandı.

Öğretmen ücretinin de veliler tarafından karşılanabileceğini belirten Aytun, “Veliler olarak biz her şeyi kendimiz üstleniyoruz. Aidat vermeyi de teklif ettik. Belediyeye bir tek salon ayarlamak kalıyor. O salon da var ama vermiyorlar.

Başarı da size ait olsun, isim de. Reklamını da yapın dedik ama yeter ki bu iş bitmesin diye biz kendimizi paralarken ne yazık ki idareciler aynı şekilde davranmadılar” dedi. Salonun tekrar faaliyete açılmasını isteyen Aytun, “Çocuklarımız çalışmalarına devam edebilsin. Orkestraya sahip çıksınlar” talebinde bulundu.

Orkestranın faaliyetine ne zaman başlayacağı belirsiz Konu hakkında bilgi talep ettiğimiz Narlıdere Belediyesi ise velilere sunmuş olduğu tadilat, tasarruf tedbirleri, başvuru yetersizliği, eğitmen bulunamaması gibi gerekçeleri yineledi. Çocuk Senfoni Orkestrası’nın faaliyetlerine ne zaman başlayacağına ilişkin ise şu açıklama yapıldı:

“Faaliyetlerin yeniden başlatılmasına ilişkin değerlendirme; tadilat çalışmalarının tamamlanması ve gerekli fiziki koşulların sağlanması, yürürlükteki mevzuat ve tasarruf tedbirleri çerçevesinde eğitmen ihtiyacının karşılanmasına yönelik imkânların oluşması ve ilçede yaşayan çocuklardan yeterli katılım talebinin oluşması hususları birlikte dikkate alınarak yapılacaktır. Çocuk Senfoni Orkestrası faaliyetlerine ilişkin mevcut durum, belirtilen koşulların gerçekleşmesi doğrultusunda yeniden değerlendirilecek olup, konuya ilişkin gelişmeler ve alınacak idari kararlar olması durumunda Kurumumuzun resmî iletişim kanalları aracılığıyla duyurulacaktır.